فرض کنید گروهی نرمافزاری ساخته که به نانوا پیشنهاد میدهد فردا چند قرص نان بپزد. اگر در فرم استارتاپ ویزای استونی فقط بنویسند «از هوش مصنوعی برای کمکردن دورریز نان استفاده میکنیم»، خواننده هنوز نمیداند صبح فردا در نانوایی چه اتفاقی میافتد. برای معرفی چنین محصولی از همان صبح شروع کنیم.
در این مثال فرضی، نانوا شب قبل دفتر فروش را نگاه میکند و با تجربه خودش مقدار خمیر فردا را تخمین میزند. همه روزها هم شبیه هم نیستند. روز بارانی ممکن است چند سینی نان باقی بماند. حالا میشود درباره کار محصول دقیقتر نوشت. نانوا فروش روزانه را وارد میکند، نرمافزار مقدار پیشنهادی را نشان میدهد و نانوا تصمیم نهایی را میگیرد. خواننده هم میفهمد چه کسی از ابزار استفاده میکند و فایدهاش را کجا باید سنجید.
راهنمای Startup Estonia برای این مسیر روی کسبوکار نوآور و فناوریمحور، نسخه اولیه قابل استفاده و نشانههای اولیه استقبال از محصول تأکید دارد. برای تیم مثال ما، یک فیلم کوتاه از کار با نرمافزار میتواند نشان دهد محصول چه میکند. حالا یک سؤال جدا باقی میماند. کدام نانوا آن را در کار روزانه امتحان کرده و بعد از تجربه اول دوباره سراغش رفته است؟
اگر فقط با صاحبان چند نانوایی مصاحبه کردهاید، بنویسید چه چیزی از آنها یاد گرفتید. اگر محصول را در یک مغازه آزمایش کردهاید، مدت آزمایش و نتیجهای را که ثبت کردهاید بیاورید. مثلاً اگر دورریز را اندازه نگرفتهاید، میتوانید صادقانه بگویید صاحب مغازه چند روز از پیشنهاد برنامه استفاده کرد و کجا آن را تغییر داد. هرکدام از این شواهد به سؤال متفاوتی جواب میدهد.
کمیته استارتاپ به امکان رشد در بازار جهانی هم توجه دارد. برای توضیح این بخش، بهجای فهرستکردن اسم کشورها، سراغ نانوایی دوم بروید. آیا همان نرمافزار با تغییر زبان، نوع نان و واحد فروش قابل استفاده است؟ یا برای هر فروشگاه باید از اول برنامهنویسی کنید؟ هزینه و زمان راهاندازی مشتری بعدی کمک میکند درباره رشد، عدد معنادارتری بدهید.
پیشنهاد من این است که قبل از نوشتن فرم، این سه جمله را کامل کنید. «مشتری ما امروز این کار را با ... انجام میدهد.» «با نسخهای که ساختهایم، او میتواند ... .» «از آزمایش واقعی فهمیدهایم که ... .» جای خالی جمله آخر معمولاً نشان میدهد قدم بعدی تیم، صحبت با مشتری است یا اصلاح یک بخش محصول.
کمیته درباره انطباق کسبوکار با تعریف استارتاپ نظر میدهد. بعد از دریافت کد تأیید، درخواست ویزا یا اجازه اقامت مسیر جداگانهای دارد. اقامت الکترونیکی استونی هم برای دسترسی به خدمات دیجیتال است و حق زندگی در کشور ایجاد نمیکند.
منابع این نوشته راهنمای بنیانگذاران Startup Estonia و راهنمای رسمی اقامت الکترونیکی استونی هستند.