
هر وقت که من از مترو استفاده میکنم یک سوال ذهنم را درگیر میکند که چرا باید زمان خروج هم کارت مترو را بزنم. آیا دو بار هزینه را کم میکند؟ آیا آنقدر هوشمند است که فاصله را حساب کند و مبلغ کمتری را کم بکند؟
آنچه من از سایت ایسنا متوجه شدم آنست که کارت مترو دو بار مبلغ کم میکند یک بار زمان ورود به مترو که گویا در هر مبدایی یکیست و یکبار در زمان خروج از مترو که با توجه به فاصله مبدا از مقصد حساب میشود. و همچنین اگر کارتی در مقصد زده نشود طولانیترین مسیر محاسبه میشود و از کارت کسر خواهد شد. بعبارتی برای مسافتهای کم از کارت اعتباری مبلغ کمتری به نسبت مسافت طولانیتر کسر خواهد شد. اما تا چه حد دقیق این اتفاق میافتد؟ این مبلغ نقطه به نقطه محاسبه میشود؟ در جواب کوتاه و صریح باید بگم که نه بلکه یک طیف فاصله دارد مثلا برای 1 تا 1.5 کیلومتر فاصله مبلغ شمارهی یک کسر میشود و برای 1.5 تا 2 مبلغ شمارهی دو از حساب شما زمان خروج کسر میشود. اینکه این محاسبه چگونه صورت میگیرد بستگی به تیم توسعه دهنده دارد اما میتواند گفت کاری شدنی است.
برای نمونه فرض کنید دو نفر وارد ایستگاه مترو صادقیه میشوند. فرض را بر آن بگذارید که نفر اول و دوم هر دو مبلغ ده هزار تومان در حساب خود دارند. زمان گذر از گیت ورود هر دو کارت زده و برای مثال سه هزار تومان از کارتشان کسر خواهد شد. حال فرض را بر آن بگذارید نفر اول مسافت کمی را طی کند برای مثال در مقصد دانشگاه شریف بخواهد از مترو پیاده شود و در عوض نفر دوم قصد دارد مسافت طولانی را طی کند و مثلا در فرهنگسرا از خط مترو پیاده شود. حال اگر نفر اول در گیت خروج ایستگاه مترو دانشگاه شریف کارت اعتباری خود را مقابل دستگاه بگیرد به فرض اگر دو هزار تومان کسر شود در کل نفر اول پنج هزار تومان از ده هزار تومان را از مبلغ اولیهی کارت خود خرج کرده و همینطور پنج هزار تومان در حسابش باقیست. همینطور فرد دوم با خروج از ایستگاه فرهنگسرا و با گرفتن کارت خود بدلیل آنکه مسافت طولانی را طی کرده است برای مثال هفت هزار تومان دیگر از حساب وی کسر میشود و در نهایت حساب کارت اعتباری وی خالی میشود. در کل نفر اول برای برگشت نیازی نیست کارت خود را شارژ کند اما نفر دوم نیاز است تا جهت شارژ کارت خود اقدام کند.
درس آنکه در مقصد کارت متروی خود را بزنیم مقداری مبلغ برای ما ذخیره میماند و صرفهی اقتصادی دارد، چرا که یادمان باشد اگر نفر اول یعنی فردی که ایستگاه صادقیه سوار مترو شد و در ایستگاه دانشگاه شریف از آن خارج شد اگر در مقصد کارت نزند به طور خودکار طولانی ترین مسیر برای وی محاسبه شده و از کارت وی کسر میگردد.
این بخش رو هم از سایت تین نیوز آوردم: - سال ۱۴۰۰
در ماده واحده این مصوبه بند الف مصوبه پیشین اصلاح شده و براساس آن، مبلغ ورودی هر ایستگاه برای دارندگان کارت شهروندی ۶ هزار ریال تعیین شد که در هنگام ورود از کارت مسافران کسر و مابقی مبلغ بر اساس مسافت طی شده، در هنگام خروج از کارت آنها کسر خواهد شد.
بدین ترتیب مسافران باید برای طی هر مسافتی و در بدو ورود به مترو ۶ هزار ریال پرداخت کنند و مابقی نرخ در هنگام خروج بر اساس کیلومتر مسیر طی شده به این شرح محاسبه می شود: از صفر تا ۵/ ۲ کیلومتر ۲ هزار ریال، از ۵۱/ ۲ تا ۵ کیلومتر ۳ هزار ریال، از ۰۱/ ۵ تا ۸ کیلومتر ۴ هزار ریال، از ۸/۰۱ تا ۱۱ کیلومتر ۵ هزار ریال، ۰۱ /۱۱ تا ۱۵ ۵ هزار و ۵۰۰ ریال، از ۰۱/ ۱۵ تا ۱۹ کیلومتر ۶ هزار ریال و از ۰۱/ ۱۹ تا ۵۸/ ۲۲ کیلومتر ۶ هزار و ۵۰۰ ریال
به سوال اصلی برسیم؛ محاسبهی مبلغ کارت مترو به چه صورت هست؟
از آنجاییکه توسط مسئولین یک جدول قیمت بر اساس مسافت ارائه میشود من فکر میکنم مبلغ ورود همه جا یکسان است و با توجه به یک جدول خوشه بندی فاصله مبلغ مقصد محاسبه میشود. برای مثال در ایستگاه یک وارد شدید و در ایستگاه سه کارت خروج زدید. زمان زدن کارت خروج الگوریتم کافیست بداند شما در ایستگاه یک کارت زدید سپس در رکورد مربوط به ایستگاه یک و ستون ایستگاه مربوط به ایستگاه شماره ۳ مسافت را میخواند. و به جدول مسافت-هزینه مراجعه کرده و مبلغ را از حساب کسر میکند به همین سادگی.
نوشتن همچین الگوریتمی در رایانه ساده است اما چرا پیچیده به نظر میرسد؟
پیچیدگی این مساله آنجاست که ما فکر میکنیم اطلاعات در کارت مترو ذخیره میشود اما این غلط است. قضیه آنست که مترو از سرور مترو استفاده میکند و اطلاعات به سرور وصل است و پس از بازشناسی شما توسط دستگاه کارتخوان مترو شما به سرور وصل میشوید بگذارید منظورم را بهتر بیان کنم. من در ادامه یک سوال از chatgpt پرسیدم که به نظرم بسیاری از مشکلات که داشتیم را رفع میکند و تصویر درست تر و منطقی تری از سیستم مترو به ذهن مخابر میکند.
آیا کارت مترو اطلاعات هزینه ها را در خود ذخیره میکند و یا تنها اطلاعات صاحب حساب در خود داره؟
کارتهای مترو در بسیاری از سیستمها اطلاعات هزینهها را در خود ذخیره نمیکنند. به جای آن، این کارتها اغلب به عنوان وسیلهای برای شناسایی صاحب حساب و پرداخت هزینهها در طول سفرهای متروی استفاده میشوند.
زمانی که شما کارت خود را در دستگاه ورودی/خروجی مترو قرار میدهید، اطلاعات مربوط به کارت شما (مانند شماره کارت و موجودی) از طریق یک سیستم ارتباطی با سرورهای مترو بررسی میشوند. سپس مبلغ متناسب با سفر شما از موجودی کارت کسر میشود و اگر کافی نباشد، سفر شما رد میشود.
بنابراین، اطلاعات هزینهها در سرورهای مرکزی سیستم مترو ذخیره میشوند، و نه درون خود کارت. اما، شما میتوانید از کارت مترو خود استفاده کنید تا اطلاعاتی مانند تاریخ سفرها و موجودی کارت خود را بدست آورید، زیرا این اطلاعات در سرورهای مرکزی ذخیره شده و میتوانند برای شما قابل دسترسی باشند (معمولاً از طریق یک سرویس آنلاین یا ماشینهای خودپرداز مترو).
ولی آخه به این سرعت؟ پس چگونه است که تا کارت را روبه روی کارت خوان میگیریم مبلغ کارت خوانده میشود؟
موجودی کارت شما واقعاً به صورت بیسیم و در زمان واقعی از کارت خوان خوانده میشود، اما اطلاعات هزینهها بصورت زنده در کارت ذخیره نمیشوند.
در واقع، هنگامی که کارت شما را روی کارتخوان قرار میدهید، کارت خوان با استفاده از تکنولوژی بیسیم مانند NFC (اتصال نزدیک) یا RFID (شناسایی با فرکانس رادیویی)، ارتباطی با کارت برقرار میکند. این ارتباط باعث میشود که اطلاعات مربوط به کارت (شماره کارت و موجودی) به سرورهای مترو منتقل شود.
سپس سرورهای مترو مبلغ متناسب با سفر شما را محاسبه کرده و به کارت خوان ارسال میکنند. سپس کارت خوان این اطلاعات را به صفحه نمایشگر یا دستگاه خروجی مترو منتقل میکند. این عملیات به طور سریع انجام میشود و به نظر میرسد که مبلغ کارت خوانده شده است.
پس از اتمام عملیات، اطلاعات هزینهها در سرورهای مترو ذخیره میشوند، و به دلیل استفاده از سرورها و ارتباط بیسیم، همزمانی و سرعت بالا در انتقال اطلاعات امکانپذیر میشود.
منظور از سرور مترو چیست؟ آیا هر ایستگاه یک سرور مترو دارد و یا اینکه همهی خطوط مترو به یک سرور مرکزی متصل هستند؟
در معماری سیستمهای مترو، معمولاً یک سرور مترو مرکزی وجود دارد که به عنوان سرور اصلی عمل میکند و تمامی ایستگاهها و خطوط مترو به آن متصل هستند.
سرور مترو مرکزی معمولاً در مرکز مدیریت مترو قرار دارد و مسئولیتهای مختلفی را برعهده دارد. این سرور عملیات مدیریتی مربوط به کارتهای مترو را انجام میدهد، اطلاعات مربوط به کارتها را ذخیره و بروزرسانی میکند، هزینههای سفرها را محاسبه میکند و اطلاعات مربوط به تراکنشهای مترو را پردازش میکند.
ایستگاههای مترو از طریق ارتباط بیسیم یا شبکه سیمی به سرور مترو متصل میشوند. هنگامی که کارت شخصی روی کارتخوان در هر ایستگاه قرار میگیرد، اطلاعات مربوط به آن کارت به سرور مترو مرکزی ارسال میشود. سپس سرور مترو مرکزی با بررسی اطلاعات کارت و اطلاعات ایستگاه مقصد، هزینه سفر را محاسبه کرده و به کارتخوان در ایستگاه مبدأ ارسال میکند تا مبلغ کارتخوانده شده و اطلاعات سفر به کاربر نشان داده شود.
بنابراین، هر ایستگاه به سرور مترو مرکزی متصل است و از طریق آن اطلاعات تراکنشها و هزینهها به صورت زنده پردازش و مدیریت میشوند.
جالب است الان من یک جستجو در گوگل انجام میدهم چند ثانیهای زمان میبرد اما در کارت خوان مترو اینچنین نیست.
درک میکنم که ممکن است به نظر برسد عملیاتی که در کارتخوان مترو در عرض چند ثانیه انجام میشود، سرعت بسیار بالایی دارد در مقایسه با برخی عملیات اینترنتی که ممکن است زمان بیشتری برای اجرا نیاز داشته باشند. این موضوع به چندین عامل مرتبط با طراحی و عملکرد سیستمهای مترو برمیگردد:
۱. سیستم بهینه شده: سیستمهای کارتخوان مترو به طور ویژه برای عملکرد سریع و موثر طراحی شدهاند. این سیستمها از تکنولوژیهای بیسیم مانند NFC استفاده میکنند که امکان ارتباط سریع با کارت را فراهم میکند. همچنین، سختافزار و نرمافزارهای مورد استفاده در کارتخوانهای مترو بهینه شدهاند تا در زمان کمتری عملکرد را انجام دهند.
۲. محدودیت عملیات: عملیاتی که در کارتخوان مترو انجام میشود، معمولاً ساده و محدودتر از عملیاتی است که در یک مرورگر اینترنتی انجام میشود. کارتخوان مترو فقط نیاز به خواندن اطلاعات کارت، ارسال آن به سرور مرکزی، دریافت پاسخ و نمایش مبلغ کارتخوانده شده است. این عملیات سادهتر از بارگیری صفحات وب و اجرای اسکریپتها در مرورگر است که ممکن است زمان بیشتری ببرد.
۳. زمان واکنش زنجیرهای: در سیستم مترو، همه ایستگاهها به یک سرور مترو مرکزی متصل هستند و ارتباطات میان ایستگاهها و سرور به صورت زنجیرهای انجام میشود. هر ایستگاه فقط نیاز به ارسال اطلاعات مربوط به کارت و دریافت پاسخ میانی از سرور مرکزی است. این ساختار زنجیرهای که در مترو وجود دارد، بهینهسازیهایی را در فرآیند ارتباطی فراهم میکند که باعث افزایش سرعت عملیات میشود.
به طور خلاصه، سرعت بالای کارتخوان مترو به طراحی بهینه شده، سادگی و محدودیت عملیات، و ساختار زنجیرهای ارتباطی مترو برمیگردد که تماماً بهبود و بهینهسازی سیستم را هدف داشتهاند.
سرور مترو تهران میدانی کجاست؟
سرور مترو تهران (سرور مترو مرکزی) در مرکز مدیریت مترو تهران قرار دارد. مرکز مدیریت مترو تهران به عنوان مرکز اصلی مدیریت سیستمهای مترو در شهر تهران عمل میکند و در آدرس زیر قرار دارد:
خیابان سعدی شمالی، خیابان احمد قصیر، مرکز مدیریت مترو تهران
در این مرکز، سرور مترو مرکزی قرار گرفته است که نقش مهمی در مدیریت کارتهای مترو و پردازش اطلاعات مربوطه ایفا میکند.
منبع :
ChatGPT
منابع دیگر :
سایت خبر آنلاین از نصب این دستگاه ها به جای گیت خروجی میگوید سال ۱۳۹۴