تاریخ: ۲۵ مارس ۲۰۲۴
منبع: دانشگاه فناوری وین
خلاصه:
رنگهای دیواری سفید و زیبا برای همیشه سفید و زیبا نمیمانند. معمولاً، مواد مختلفی از هوا روی سطح آنها جمع میشود. این میتواند اثری مثبت داشته باشد، زیرا هوا را برای مدتی پاکتر میکند. اما با گذشت زمان، رنگ تغییر کرده و نیاز به تجدید دارد. اکنون، نانوذرات ویژهای از اکسید تیتانیوم توسعه یافتهاند که میتوان آنها را به رنگهای دیواری معمولی اضافه کرد تا قابلیت خودتمیزشوندگی به رنگها بدهند: این نانوذرات به صورت فتوکاتالیزوری فعال هستند و میتوانند از نور خورشید نه تنها برای جذب مواد از هوا، بلکه برای تجزیه آنها نیز استفاده کنند.
شرح کامل:
به طور معمول، رنگهای دیواری سفید و زیبا برای همیشه سفید و زیبا نمیمانند. مواد مختلفی از هوا روی سطح آنها جمع میشود. این ممکن است هوا را برای مدتی پاکتر کند، اما با گذشت زمان رنگ تغییر کرده و نیاز به تجدید پیدا میکند.
تیمی از محققان دانشگاه فناوری وین و دانشگاه پلیتکنیک مارکه ایتالیا موفق به توسعه نانوذرات ویژهای از اکسید تیتانیوم شدهاند که میتوان آنها را به رنگهای دیواری معمولی اضافه کرد تا قابلیت خودتمیزشوندگی ایجاد کنند: این نانوذرات به صورت فتوکاتالیزوری فعال هستند و میتوانند از نور خورشید برای جذب مواد از هوا و سپس تجزیه آنها استفاده کنند. دیوار نه تنها هوا را پاکتر میکند، بلکه خودش را نیز تمیز میکند. مواد اولیه این رنگ دیواری جدید از زبالهها تهیه شدهاند: ضایعات فلزی که در غیر این صورت باید دور ریخته شوند و برگهای خشکیده.
اکسید تیتانیوم اصلاحشده در رنگ دیواری
در هوای داخل ساختمانها، انواع مختلفی از آلایندهها وجود دارد؛ از باقیماندههای مواد تمیزکننده و محصولات بهداشتی گرفته تا مولکولهایی که در حین پخت و پز تولید میشوند یا از موادی مانند چرم ساطع میشوند. در برخی موارد، این مسئله میتواند به مشکلات سلامتی منجر شود که به آن "سندرم ساختمان بیمار" گفته میشود.
پروفسور گونتر روپرشت از مؤسسه شیمی مواد دانشگاه فناوری وین میگوید: "سالهاست که مردم تلاش میکنند از رنگهای دیواری سفارشی برای پاکسازی هوا استفاده کنند. نانوذرات اکسید تیتانیوم در این زمینه بسیار جالب هستند. آنها میتوانند طیف گستردهای از آلایندهها را جذب و تجزیه کنند."
با این حال، افزودن نانوذرات معمولی اکسید تیتانیوم به رنگ، میتواند دوام رنگ را تحت تأثیر قرار دهد: همانطور که آلایندهها توسط نانوذرات تجزیه میشوند، ممکن است رنگ نیز ناپایدار شده و ترک بخورد. در بدترین حالت، ترکیبات آلی فرار آزاد میشوند که خود میتواند برای سلامتی مضر باشد. پس از مدتی، لایه رنگ خاکستری شده و نیاز به تجدید دارد.
خودتمیزشوندگی با نور
نانوذرات میتوانند خودشان را تمیز کنند اگر با نور فرابنفش تابیده شوند. اکسید تیتانیوم یک فتوکاتالیست است، مادهای که تحت نور مناسب واکنشهای شیمیایی را امکانپذیر میکند. تابش UV حاملهای بار آزاد در ذرات ایجاد میکند که باعث تجزیه آلایندههای به دام افتاده از هوا به قطعات کوچک و آزادسازی آنها میشود. به این ترتیب، آلایندهها بیضرر میشوند، اما به طور دائم به رنگ دیواری متصل نمیمانند و رنگ دیوار در بلندمدت پایدار میماند.
اما در عمل، این روش کمفایده است، زیرا تاباندن مداوم نور فرابنفش قوی به دیوار برای اجرای فرآیند خودتمیزشوندگی خستهکننده است. پروفسور گونتر روپرشت میگوید: "هدف ما این بود که این ذرات را به گونهای تغییر دهیم که اثر فتوکاتالیزی با نور معمولی خورشید نیز القا شود."
این هدف با افزودن اتمهای خاصی به نانوذرات اکسید تیتانیوم محقق شد، مانند فسفر، نیتروژن و کربن. در نتیجه، فرکانسهای نوری که توسط ذرات جذب میشوند، تغییر کرده و به جای نور فرابنفش، فتوکاتالیز با نور مرئی معمولی نیز تحریک میشود.
حذف ۹۶ درصدی آلایندهها
قیصر مقبول، نویسنده اول این تحقیق، میگوید: "ما این پدیده را با استفاده از روشهای مختلف تحلیل سطح و نانوذرات به دقت بررسی کردیم. به این ترتیب، توانستیم نشان دهیم که این ذرات قبل و بعد از افزودن به رنگ دیواری چگونه رفتار میکنند."
تیم تحقیقاتی نانوذرات اصلاحشده اکسید تیتانیوم را با رنگ دیواری معمولی ترکیب کرده و سطح رنگ شده را با محلولی حاوی آلایندهها شستند. سپس، ۹۶ درصد آلایندهها توسط نور طبیعی خورشید تجزیه شدند. خود رنگ تغییر نمیکند، زیرا آلایندهها نه تنها جذب، بلکه با کمک نور خورشید تجزیه میشوند.
زباله به عنوان ماده اولیه
برای موفقیت تجاری چنین رنگهایی، اجتناب از مواد اولیه گرانقیمت نیز مهم است. پروفسور گونتر روپرشت میگوید: "در کاتالیز، معمولاً از فلزات گرانبهایی مانند پلاتین یا طلا استفاده میشود. اما در مورد ما، عناصر به راحتی در دسترس هستند: برای تهیه فسفر، نیتروژن و کربن، از برگهای خشکیده درختان زیتون استفاده کردیم و تیتانیوم برای نانوذرات اکسید تیتانیوم از ضایعات فلزی تهیه شد که معمولاً دور ریخته میشوند."
این نوع جدید رنگ دیواری چندین مزیت را به صورت همزمان ترکیب میکند: آلایندهها را از هوا حذف میکند، دوام بیشتری نسبت به رنگهای دیگر دارد و حتی از منابع بازیافتی تولید میشود. آزمایشهای بیشتری در حال انجام است و تجاریسازی این رنگ دیواری در نظر گرفته شده است.
منبع
https://www.sciencedaily.com/releases/2024/03/240325114152.htm#:~:text=Now%2C%20special%20titanium%20oxide%20nanoparticles,also%20to%20decompose%20them%20afterwards.