کبریت

چند روزی بیشتر به نوروز هفتاد و شیش نمونده بود. خانم فرهادپور، ناظممون سر صف گفت که هرکی می‌تونه در حد وسعش، هر چند ناچیز، به جشن نیکوکاری مدرسه کمک کنه. حس خوب کمک کردن رو خیلی دوست داشتم حسی که بیشتر وقتا، برای رسیدن بهش باید پول داشت.

یه نگاهی به جیبم انداختم. دار و ندارم یه سکه پنج تومنی بود که دو روز قبل برای پول توجیبیِ یه هفته از بابام گرفته بودم، وضع مالیمون هم تعریفی نداشت که بخوام دوباره ازش پولی بگیرم.

یعنی با اون سکه، چی میتونستم بخرم که به درد آدمای فقیر، هم بخوره! از فکرش بیرون نمیومدم، روزها، بادقت، همه جا رو دید میزدم که شاید یه چیز پنج تومنی به درد بخور، پیدا کنم. فردا آخرین مهلت بردن کمکامون بود ومن هنوز...

دونه ی کبریتی که دست مامانم بود تا باهاش گازو روشن کنه، یه جرقه هم به ذهن من زد، آخرین باری که کبریت خریده بودم بسته ای پنج تومن بود.

چند دقه بعد، چادر به سر، از سوپری بابای افشین داشتم برمیگشتم.

تصمیم گرفتم بسته رو باز کنم و هر ده تا کبریت رو، دونه دونه کادو بگیرم، باخودم میگفتم به دست هرکی برسه حتما اینطوری خوشحالتر میشه!

آمنه

خیلی از کیف بچه های کلاسمون دزدی میشد و بیشتر بچه ها حتی زنگای تفریح، با کیف میرفتن تو حیاط، ولی من از هفت دولت آزاد بودم، چون تو کیف من به جز چند تا دفتر کاهی و دو تا خودکار رنگ پس داده، چیزی پیدا نمیشد.

بین پچ پچ بچه ها، شنیده بودم که آمنه دزد کلاسه. آمنه، قد بلند و هیکلی بود و ته کلاس، رو نیمکت کناریم مینشست. یه جورایی از همه زهر چشم گرفته بود و کسی جرات نداشت بگه بالای چشمت ابروئه یا راپورتشو بده، چون بعد مدرسه باید حساب پس میداد.

زنگ اول بود، هنوز معلممون نیومده بود و کلاسو گذاشته بودیم رو سرمون. با ذوقِ کبریتای کادو شده ی تو کیفم که باید زنگ آخر، تحویل دفتر میدادم، نشسته بودم.

آمنه سرشو آورد جلو و ازم پرسید تو چیزی آووردی برای کمک؟ من هم با ذوق گفتم آره تو کیفمه، یکی از بسته های کادوپیچ شده رو نشونش دادم، چشماش چهار تا شد گفت طلان؟

غرور کودکی یقمو گرفت بعد یه مکث کوتاه، به دروغ گفتم آره تا به قول معروف، کلاسی هم گذاشته باشم. گفت مگه شغل بابات چیه؟ گفتم استاد فرشه.

خیلی هم دروغ نگفته بودم، بابام تو جوونیش، تو شهر خودش، استاد فرش بوده و صد تا هم کارگر زیر دستش بودن، ولی ورق برگشته بود و از وقتی اومده بود شیراز، خودش کارگری میکرد.

زنگ دوم ریاضی داشتیم، پای تخته، تندتند، جواب سوالای معلم رو مینوشتم که چشمم به آمنه افتاد، بهم پوزخند میزد، حس کردم از اون فاصله، زیرلبی، داره چیزی شبیه به فحش نثارم میکنه.

با تشویق بچه ها، رفتم سر جام بشینم که گفت آفرین مایه دار! دلیل رفتاراشو نمی‌دونستم و به حساب حسادتش گذاشتم.

زنگ آخر بود داشتم با ذوق میدوئیدم سمت دفتر. صحنه ای رو تو ذهنم مرور میکردم که خانم فرهادپور بعد دیدن کادوهام، داره تو دفتر انضباطی یه مثبت بزرگ بهم میده.

دفتر شلوغ بود و از خانم فرهادپور هم خبری نبود. یه گوشه یه میز بزرگ بود که کادوها رو، رو اون چیده بودن.

میخواستم کبریتا رو مرتب، رو میز بچینم، چند بار کیفمو زیر و رو کردم،‌ اوه خدای من، چهار تا از کبریتام نیست. تا سرازیری اشکام راهی نمونده بود. تازه داشتم معنی رفتارهای آمنه رو، میفهمیدم.

خانم موسوی

تعطیلات نوروز تموم و مدرسه رفتنامون شروع شده بود.

همیشه کلاسای قرآن رو مینداختن تو نمازخونه ی پایین . نمیدونم بخاطر فضای معنویش بود یا به خاطر چاقی بیش از حد دبیرمون، که بالا اومدن از پله ها رو براش خیلی سخت کرده بود.

خانم موسوی همیشه میگفت، آب هم که میخوره چاق میشه ولی من کمتر صحنه ای ازش تو ذهنم مونده که دهنش بیکار بوده باشه. تو رو در بایستی، مجبورمون میکرد نوبتی یه دیس خرما بگیریم و به نیت اموات، تو کلاسش پخش کنیم، بازم بیشتر خرماها رو خودش میخورد.

وقتی درسش تموم میشد و وقت اضافه می آورد، مجبورمون میکرد تسبیح برداریم و برای مادر جوون مرگ شدش، صد تا صلوات بفرستیم، ما هم که بیشتر وقتا واسه زنگ تفریح داشتیم لحظه شماری میکردیم الکی فقط دهنمون رو تکون می‌دادیم و دونه های تسبیح رو چند تا چند تا، رد میکردیم. به گردن هر کدوممون هم گذاشته بود که سه روز از نمازهای قضای مادرش رو بخونیم!

نور شمع

طبق عادت دیرینه، داشتم دفتر مدرسه رو دید میزدم.

بابای خانم موسوی که ظاهراً یه حاجی معروف و دست به خیری هم بوده، تازه فوت شده بود. دیدم خانم موسوی، با چشمای سرخ تو دفتر نشسته و همکاراش دارن دلداریش میدن اونم از شدت ناراحتی، یه کیلو خیار خورده و نشسته.

زنگ قرآن شده بود. خانم موسویِ داغدار، اومد یه گوشه از نمازخونه، یه سجاده ی قشنگ پهن کرد و قاب عکس باباش، یک دیس خرما و چند تا شمع هم گذاشت روش، ولی یادش رفته بود کبریت بیاره.

رفتم دنبال کبریت. خانم فرهادپور که خط کش به دست، تو سالن وایساده بود گفت برو از تو کشوی پایین میزم بردار.

شیش تا کبریت، مطمئن بودم کبریتای خودم هستن که رو میز چیده بودم ولی من اونا رو برای کمک داده بودم، ناراحت برگشتم نمازخونه. خانم موسوی که فکر نمیکرد، بتونم کبریت گیر بیارم، خیلی خوشحال شد.

خاص ترین جلسه قرآنیمون بود، نور شمعا، معنویت نمازخونه رو چند برابر کرده بود. آرامش عجیبی داشتم، انگار بابای خانم موسوی، داشت از تو قاب بهم لبخند میزد.

کبریتام به دست کسی نرسیده بود، ولی ذوق خانم موسوی و درخشش شمعایی که نورشون رو مدیون کبریت من بودن، برای رسیدن من به حس قشنگِ کمک کردن، کافی بود. ‌