شاید کتاب الیور توئیست دومین رمان مشهور چارلز دیکنز نویسنده مشهور انگلیسی را خوانده یا حتی نمایش یا فیلمش را دیده باشید. پسربچه یتیمی که در یک نوانخانه زندگی می کرد و غم تنهایی و نداشتن سرپرست مسیر سختی را در زندگی پیش رویش قرار داده بود. این رمان نمایانگر بخشی از واقعیت زندگی کودکان بی سرپرست و بدسرپرستی است که به خاطر شرایطی که خودشان در به وجود آمدن آن نقشی ندارند، اغلب تسلیم وضعیت ناخوشایندی در زندگی شده و مجبور به تحمل سختی هایی خارج از تحمل شان هستند.
امروز اما نوانخانه ها یا یتیم خانه ها شکل دیگری به خود گرفته و حالا آنها را با عنوان مراکز شبانه روزی می شناسیم. طبق آخرین آمار و به نقل از وحید قبادی دانا رئیس سازمان بهزیستی کشور، ۲۶ هزار کودک بی سرپرست و بدسرپرست زیر پوشش این نهاد حمایتی قرار دارند که از این تعداد ۱۰ هزار کودک در مراکز تحت پوشش بهزیستی و ۱۶ هزار کودک نیز در خانواده های جایگزین به صورت فرزندخوانده، خانواده های جایگزین و امین موقت تحت پوشش قرار دارند.
۲۶ هزار رقم کمی نیست و نسبت به سال های گذشته آمار کودکان بد و بی سرپرست افزایش پیدا کرده است.
این درحالست که عدد و رقم دادن درباره تعداد این کودکان یک طرف ماجرا قرار دارد اما وضعیت نگهداری از آنها که اغلب در سنین حساس قرار داشته و نیاز به توجه و محبت و حمایت از سوی والدینشان دارند بحث دیگری است و آنها باید در مراکز شبانه روزی راه و رسم زندگی را مشق کنند. مراکزی که با پیش فرض بهترین حالت، یک سرپناه برای این کودکان محسوب می شوند.
در این مراکز کودکانی نگهدای می شوند که برخلاف تصور خیلی از مردم کمتر سرراه قرار گرفته اند و بیشتر ماحصل زندگی پدر و مادرانی هستند که تسلیم اعتیاط شده یا شرایط مناسب برای نگهداری از فرزندشان را ندارند. پس شاید بهترین گزینه نگهداری از کودک در مرکز شبانه روزی باشد.
خیلی از این کودکان در مراکز شبانه روزی زندگی شان را از سر می گیرند تا شاید روزی روزگاری زوجی که صاحب فرزند نمی شوند، وی را به فرزندخواندگی برگزیده و سرپرستی او را برعهده بگیرند.
در این میان اما با توجه به شرایط فرهنگی جامعه، شاید خیلی از والدینی که قادر به فرزندآوری نیستند حاضرند روزها، ماه ها و سال ها با صرف هزینه های سرسام آور در مراکز پزشکی و درمانی یا فالگیر و دعانویس شانس باروری خود را افزایش دهند و منتظر کودکی از پوست و خون و استخوان خودشان باشند اما کودکی را به سرپرستی قبول نکنند.
به همین دلیل تعداد زوجینی که اقدام به گرفتن کودک از مراکز شبانه روزی می کنند، چشمگیر نیست. شاید همین ذهنیت باعث شود خیلی از این کودکان به جای تجربه محبتی مادرانه و پدرانه، در مراکز شبانه روزی بزرگ شوند و در نهایت در کنار مربی خود و بی هیچ سرپرستی راه و رسم زندگی را یاد بگیرند.
به همین دلیل این کودکان در مناسبت ها و اوقاتی که خیلی از بچه ها در کانون گرم خانواده و کنار پدر و مادرشان و اقوام حضور دارند و لحظات شادی را پشت سر می گذارند، باید در مراکز شبانه روزی کنار دوستانشان که شرایط شبیه به خود را دارند و مربی هایی که دایه بهتر از مادر هستند، تلخی و شیرینی زندگی را تجربه کنند.
در همین راستا به یکی از مراکز شبانه روزی غیردولتی که به سبک شبه خانواده از بچه ها نگهداری می کند، رفته ایم تا با گوشه ای از زندگی این بچه ها آشنا شویم. ۵۶ کودک و نوجوان بدسرپرست و بی سرپرست، روزهای عمرشان را در میان دیوارهای این موسسه پشت سر می گذرانند، مربی شان را مثل مادر دوست دارند و در سختی و مشکلات از حمایت خیریه زینب کبری (س) برخوردارند..اجرکم عندالله/س.ع تیرماه۹۹