قبل از اینکه بخوایم در رابطه با چک برگشتی و موارد کیفری آن صحبت کنیم باید اول چک و انواع آن رو بشناسیم
چک چیست؟
چک یکی از اسناد تجاری رایج در اقتصاد کشور است که نماینده پول محسوب میشه و صادر کننده وجوهی را که در حساب بانکی خود دارد را به حواله کرد دیگری صادر میکند .
در گذشته چک با اسم های متفاوت از جمله قباله، حجت، برات رایج بود
چک انواعی دارد : چک دارای وعده، چک بابت تضمین، چک سفید امضا، چک بدون تاریخ
صدور چک توسط شخص دو حالت دارد:
1.چک عادی : رایج ترین حالت صدور چک هست که شخص از دارایی خود پرداخت میکند
2.چک تایید شده: مانند چک عادی است اما با این تفاوت که هم توسط شخص تایید میشود و هم توسط بانک و اگر در حساب شخص وجه پرداختی نبود بانک چک را پرداخت میکند .
وصول چک:
دارنده چک باید اول به بانکی که چک از آن صادر شده مراجعه کند و وجه خود را طلب کند اگر در حساب شخص پول نباشد میتواند آن را برگشت زند و بانک در یک برگ مخصوص که مشخصات چک و هویت و نشانی صادر کننده را با علت قید ذکر کند و آن را همراه مهر و امضا بانک به شخص تحویل دهد و شخص میتواند تا 6 ماه با مراجعه به دفتر خدمات قضایی شکایت خود را ثبت کند
حالا که با مفهوم چک و انواع آن اشنا شدیم میریم سراغ چک برگشتی و شرایط برگشت خوردن آن
چک برگشتی : بیشتر مواقع به دلیل نبودن وجه در حساب صادر کننده چک بانک مکلف است چک را برگشت زند و در برگ مخصوص برگشت چک علت را صریحاً قید کند که به آن چک برگشتی یا بلامحل گویند.
چک صادر شده در چند حالت توسط بانک برگشت میخورد :
1.نبودن وجه چک در حساب صادر کننده آن
2. دستور صاحب چک به بانک
3.اشتباه نوشتاری یا شکلی در صورت چک
4. چک صادر شده از حساب مسدود
اقدامات قانونی :
چک برگشتی حقوقی چکی است که برای تاریخی به غیر از روزی که صادر شده امضا شود.
چک برگشتی کیفری چکی است که در همان روز صادر شده و برای نقد شدن به بانک مراجعه شده.
چک برگشتی کیفری قابلیت پیگیری دارد و شخص تحت تعقیب قرار خواهد گرفت و بانک حساب شخص رو تا 3 سال بسته نگه میدارد.
اما
چک برگشتی حقوقی قابلیت پیگیری ندارد و شکایت شاکی به دلیل حقوقی بودن چک پیگرد کیفری ندارد و همچنین چک تضمین هم قابلیت تعقیب کیفری ندارد.
مجازات های قانونی چک برگشتی :
1.اگر مبلغ چک کمتر از 100 میلیون ریال باشد، شخص به 1-6 ماه حبس محکوم میشود.
2.اگر مبلغ چک بین 100تا 500 میلیون ریال باشد، شخص به حبس از 6 ماه تا 1 سال محکوم میشود.
3.اگر مبلغ چک بیشتر از 500 میلیون ریال باشد، شخص به حبس 1-2سال حبس محکوم میشود و به مدت 2 سال از داشتن دسته چک منع میشود.