قبل از اینکه بخوایم در رابطه با چک برگشتی و موارد کیفری آن صحبت کنیم باید اول چک و انواع ان رو بشناسیم
چک چیست؟
چک یکی از اسناد تجاری رایج در اقتصاد کشور است که نماینده پول محسوب میشه و صادر کننده وجوهی را که در حساب بانکی خود دارد را قسمتی یا کل آن را به حواله کرد دیگری صادر میکند .
در گذشته چک با اسم های متفاوت از جمله قباله، حجت، برات رایج بود و امروزه هم انواعی دارد : چک دارای وعده، چک بابت تضمین، چک سفید امضا، چک بدون تاریخ.
صدور چک توسط شخص دو حالت دارد:
1. چک عادی : رایج ترین حالت صدور چک هست که شخص از دارایی خود پرداخت میکند
2. چک تایید شده: مانند چک عادی است اما با این تفاوت که هم توسط شخص تایید میشود و هم توسط بانک و اگر در حساب شخص وجه پرداختی نبود بانک چک را پرداخت میکند .
وصول چک:
دارنده چک باید اول به بانکی که چک از آن صادر شده مراجعه کند و وجه خود را طلب کند اگر در حساب شخص پول نباشد میتواند آن را برگشت زند و بانک در یک برگ مخصوص که مشخصات چک و هویت و نشانی صادر کننده را با علت قید ذکر کند و آن را همراه مهر و امضا بانک به شخص تحویل دهد . و شخص میتواند تا 6 ماه با مراجعه به دفتر خدمات قضایی شکایت خود را ثبت کند
حالا که با مفهوم چک و انواع آن اشنا شدیم میریم سراغ چک برگشتی و شرایط برگشت خوردن آن
چک برگشتی : بیشتر مواقع به دلیل نبودن وجه در حساب صادر کننده چک بانک مکلف است چک را برگشت زند و در برگ مخصوص برگشت چک علت را صریحاً قد کند که به آن چک برگشتی یا بلامحل گویند.
چک صادر شده در چند حالت توسط بانک برگشت میخورد :
1. نبودن وجه چک در حساب صادر کننده آن
2. دستور صاحب چک به بانک
3. اشتباه نوشتاری یا شکلی در صورت چک
4. چک صادر شده از حساب مسدود
اقدامات قانونی :
چک برگشتی حقوقی چکی است که برای تاریخی به غیر از روزی که صادر شده امضا شود.
چک برگشتی کیفری چکی است که در همان روز صادر شده و برای نقد شدن به بانک مراجعه شده.
چک برگشتی کیفری قابلیت پیگیری دارد و شخص تحت تعقیب قرار خواهد گرفت و بانک حساب شخص رو تا 3 سال بسته نگه میدارد.
اما
چک برگشتی حقوقی قابلیت پیگیری ندارد و شکایت شاکی به دلیل حقوقی بودن چک پیگرد کیفری ندارد، و همچنین چک تضمین هم قابلیت تعقیب کیفری ندارد.
مجازات های قانونی چک برگشتی :
1. اگر مبلغ چک کمتر از 100 میلیون ریال باشد، شخص به 1-6 ماه حبس محکوم میشود.
2. اگر مبلغ چک بین 100تا 500 میلیون ریال باشد، شخص به حبس از 6 ماه تا 1 سال محکوم میشود.
3. اگر مبلغ چک بیشتر از 500 میلیون ریال باشد، شخص به حبس 1-2سال حبس محکوم میشود و به مدت 2 سال از داشتن دسته چک منع میشود.