
برق سبز به برقی گفته میشود که از منابع تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی، بادی و سایر منابع پاک تولید میشود. اگر بخواهیم سادهتر بگوییم که برق سبز چیست، میتوان آن را برقی دانست که بهجای اتکا به سوختهای فسیلی، از منابع تجدیدپذیر برای تولید انرژی استفاده میکند.
برای برخی از کسبوکارها، انتخاب انرژی سبز فقط به موضوع حفاظت از محیطزیست محدود نمیشود؛ کاهش وابستگی به منابع فسیلی، تنوعبخشی به روشهای تأمین برق صنایع و حرکت به سمت تأمین برق پایدارتر از جمله دلایلی هستند که باعث شدهاند برق سبز اهمیت بیشتری پیدا کند. البته این نوع برق لزوما برای همه کسبوکارها، بهترین انتخاب نیست و میزان مصرف، نوع فعالیت، الزامات قانونی و روش دسترسی به برق سبز صنایع باید پیش از تصمیمگیری بررسی شود.
در ادامه، مزایای برق سبز برای کسبوکارها و همچنین روشهای مختلف خرید و تأمین آن را بررسی میکنیم.
نیاز به برق سبز برای کسبوکارها و صنایع مختلف یکسان نیست. واحدهایی که مصرف برق بالایی دارند، معمولا اهمیت بیشتری برای تأمین برق از منابع تجدیدپذیر قائل هستند؛ زیرا اختلال در تأمین برق میتواند مستقیما بر تولید، هزینههای عملیاتی و برنامهریزی آنها اثر بگذارد.
در ایران، موضوع تأمین بخشی از برق مصرفی صنایع از منابع تجدیدپذیر در چارچوب ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانشبنیان نیز اهمیت پیدا کرده است. براساس مقررات این ماده در سال ۱۴۰۵، صنایع با قدرت مصرفی بیشتر از یک مگاوات باید ۴٪ از برق مورد نیاز خود را ازطریق منابع تجدیدپذیر تأمین کنند. این تأمین میتواند ازطریق احداث نیروگاه تجدیدپذیر، خرید برق تجدیدپذیر از بورس انرژی یا انعقاد قرارداد دوجانبه با تولیدکنندگان غیردولتی برق تجدیدپذیر تأمین شود؛ شرکتهای خردهفروش دارای مجوز نیز میتوانند فرایند تأمین برق از مسیرهای مجاز بازار را برای مشترک مدیریت کنند.
کسبوکارهای کوچکتر ممکن است الزام مشابهی نداشته باشند و انتخاب برق سبز برای آنها بیشتر به اهداف اقتصادی، زیستمحیطی و سیاستهای تأمین انرژی مجموعه بستگی داشته باشد.
مجموعههایی که میتوانند برق مصرفی خود را از منابع انرژی سبز تامین کنند، عبارتاند از:
واحدهای صنعتی با مصرف بالای برق؛
کارخانهها و واحدهای تولیدی؛
شرکتهایی که به تأمین برق پایدار نیاز دارند؛
مجموعههایی که بهدنبال کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی هستند؛
کسبوکارهایی که اهداف زیستمحیطی و توسعه پایدار را دنبال میکنند.
حال که با مفهوم برق سبز چیست آشنا شدهاید، بهتر است با مزایای آن نیز آشنا شوید. یکی از مهمترین مزایای برق سبز، استفاده از منابع تجدیدپذیر برای تولید انرژی است. انرژی خورشیدی و انرژی بادی برخلاف سوختهای فسیلی منابعی هستند که در مقیاس انسانی تجدیدپذیر محسوب میشوند و تولید برق تجدیدپذیر از آنها میتواند به کاهش وابستگی به منابع فسیلی کمک کند.
در ادامه به معرفی سایر مزایای برق سبز میپردازیم:
تولید برق از منابع تجدیدپذیر، سبب کاهش آلودگی میشود. به همین دلیل، استفاده از برق پاک میتواند بخشی از برنامه کسبوکارهایی باشد که بهدنبال کاهش اثرات زیستمحیطی فعالیت خود هستند.
وابستگی کامل به یک روش تأمین انرژی میتواند ریسکهای خاص خود را داشته باشد. استفاده از منابع مختلف برای تأمین برق به کسبوکارها کمک میکند سبد تأمین انرژی متنوعتری داشته باشند. برق سبز میتواند یکی از این منابع باشد و در کنار سایر روشهای تأمین برق صنایع مورد استفاده قرار گیرد.
برای صنایع، قطعی یا محدودیت برق میتواند باعث توقف خطوط تولید و افزایش هزینههای عملیاتی شود. به همین دلیل، تأمین برق از مسیرهای مختلف و برنامهریزی دقیقتر برای مصرف انرژی اهمیت زیادی دارد. البته باید توجه داشت که خرید برق تجدیدپذیر بهتنهایی به معنای حذف کامل خاموشی یا قطعی برق نیست و پایداری تأمین به شرایط شبکه و قرارداد تأمین نیز وابسته است.
برای برخی صنایع مشمول مقررات ماده ۱۶ قانون جهش تولید دانشبنیان، تأمین بخشی از برق مورد نیاز از منابع تجدیدپذیر اهمیت قانونی دارد. در چنین شرایطی، برق سبز میتواند یکی از مسیرهای تأمین سهم مورد نیاز انرژی تجدیدپذیر باشد.
کسبوکارها برای تأمین برق سبز صنایع گزینههای مختلفی در اختیار دارند و انتخاب روش مناسب به میزان مصرف، شرایط محل فعالیت، سرمایه در دسترس و نیازهای مجموعه بستگی دارد. نحوه خرید برق سبز در موارد زیر خلاصه میشود:
یکی از روشها، احداث نیروگاه تجدیدپذیر اختصاصی است. برای مثال، یک مجموعه صنعتی میتواند با احداث نیروگاه خورشیدی بخشی از برق مورد نیاز خود را تولید کند. این روش نیازمند سرمایهگذاری اولیه، فضای مناسب، تجهیزات و بررسی شرایط فنی است و برای همه کسبوکارها امکانپذیر یا اقتصادی نیست.
روش دیگر، خرید برق تجدیدپذیر ازطریق بورس انرژی است. در این روش، برق تولیدشده از نیروگاههای تجدیدپذیر در بازار برق عرضه میشود و خریداران میتوانند مطابق سازوکار معاملات، برق مورد نیاز خود را خریداری کنند.
یکی دیگر از روشهای تأمین برق تجدیدپذیر، همکاری و انعقاد قرارداد با شرکتهای خردهفروشی برق دارای مجوز است. این شرکتها با توجه به میزان مصرف برق صنایع، شرایط و نیاز هر صنعت، برق مورد نیاز آن را از مسیرهای مختلف بازار برق، ازجمله تابلو برق سبز بورس انرژی تأمین میکنند. قبضینو سازمانی سامانه دارای مجوز خردهفروشی در این حوزه است که امکان خرید برق سبز و تأمین برق متناسب با نیاز صنایع و سازمانها را فراهم میکند.
روش دیگر، انعقاد قرارداد دوجانبه برق با تولیدکنندگان غیردولتی برق تجدیدپذیر است. در این روش، خریدار و تولیدکننده درباره شرایط تأمین برق، حجم خرید، مدت قرارداد و سایر جزئیات به توافق میرسند.

خرید برق سبز زمانی میتواند گزینه مناسبی باشد که کسبوکار علاوهبر نیاز به برق، دلایل مشخصی برای استفاده از انرژی تجدیدپذیر داشته باشد. برای مثال، صنایع پرمصرف که مشمول الزامات تأمین برق تجدیدپذیر هستند، میتوانند خرید برق سبز را در کنار سایر روشهای مجاز تأمین انرژی بررسی کنند.
برای کسبوکارهایی که هدف آنها کاهش اثرات زیستمحیطی است نیز استفاده از انرژی تجدیدپذیر میتواند بخشی از استراتژی انرژی و توسعه پایدار باشد. همچنین مجموعههایی که بهدنبال تنوعبخشی به منابع تأمین برق هستند، میتوانند برق سبز را در سبد تأمین انرژی خود قرار دهند.
از طرف دیگر، اگر یک کسبوکار مصرف برق بسیار محدودی داشته باشد یا هزینه و شرایط دسترسی به برق سبز برای آن با مزایای مورد انتظار تناسب نداشته باشد، ممکن است استفاده از این روش در اولویت نباشد.
در چنین شرایطی، علاوهبر میزان و الگوی مصرف برق صنایع، نوع فعالیت، الزامات قانونی، هزینه تأمین و شرایط قرارداد، روشها و نحوه خرید برق سبز نیز باید بررسی شود. خرید از تابلو برق سبز بورس انرژی ایران، همکاری با شرکتهای خردهفروش برق و انعقاد قرارداد با تولیدکنندگان برق تجدیدپذیر از جمله مسیرهایی هستند که کسبوکارها میتوانند متناسب با شرایط و توان اجرایی خود از میان آنها انتخاب کنند.
با توجه به آنچه درباره برق سبز، مزایا، کاربردها و روشهای تأمین آن بررسی شد، میتوان گفت که استفاده از برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر میتواند برای کسبوکارها و صنایع مزایایی مانند کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی، کاهش اثرات زیستمحیطی و کمک به رعایت برخی الزامات قانونی مرتبط با انرژیهای تجدیدپذیر را به همراه داشته باشد. در عین حال، هزینه تأمین، شرایط قرارداد، نحوه دسترسی به بازار برق ازجمله محدودیتها و ملاحظاتی هستند که باید پیش از تصمیمگیری مورد توجه قرار گیرند.
انتخاب روش مناسب تأمین برق سبز نیز به شرایط هر مجموعه بستگی دارد. احداث نیروگاه اختصاصی، خرید مستقیم از بورس انرژی، همکاری با شرکتهای خردهفروش برق و انعقاد قرارداد دوجانبه برق با تولیدکنندگان تجدیدپذیر، هرکدام الزامات، هزینهها و فرایندهای متفاوتی دارند. از این رو، کسبوکارها باید با درنظرگرفتن میزان و الگوی مصرف برق، نوع فعالیت، الزامات قانونی، توان سرمایهگذاری، میزان آشنایی با بازار برق و روشهای خرید در دسترس، گزینهای را انتخاب کنند که بیشترین تناسب را با نیازها و شرایط اجرایی آنها داشته باشد.