
دو ماهیه که دوره سرآمد شروع شده و کمکم همه چیزش داره شکل و روال به خودش میگیره.
اگرچه حدود نیمی از دوره رو من درس میدم، ولی یکی از جذابترین بخشهای سرآمد برای خودم، کارگاههایی هستش که مدرسان دیگه میان و در مورد موضوعات مختلف مثل چالشهای فنی، چالشهای عملیاتی، استراتژی بازاریابی، بازاریابی دیجیتال، مسائل حقوقی استارتاپها و ... حرف میزنن؛ چون هم مسائلی خارج ازحوزهی مستقیم تخصصم رو یاد میگیرم و هم نیاز نیست چند ساعت سرپا بایستم و کمتر خسته میشم.
تو آخرین کارگاهی که از دوره داشتیم، طی دو روز روی ارزشگذاری استارتاپها مفصلاً وقت گذاشتیم و مثالها و روشهای زیادی رو با بچههای سرآمدی بالا و پایین کردیم. با این وجود، انقدر وقت کم و مطالب زیاد بود که یک مثال باحال در مورد یکی از روشهای ارزشگذاری رو فراموش کردم مطرح کنم. به ذهنم رسید بد نیست بنویسمش و اینجا با همهتون به اشتراک بذارم:
یک استارتاپ در حوزه خردهفروشی آنلاین رو در نظر بگیرید؛ مثلاً دیجیبامیلو! حالا فرض کنید آقای «میم» مدیرعامل این شرکت باشه و مثلاً 20 درصد از سهام شرکت مال ایشون باشه. این رو هم فرض کنید که یه سرمایهگذاری اومده و گفته که علاقهمنده روی دیجیبامیلو سرمایهگذاری کنه و تنها روشی رو هم که قبول داره، روش ارزشگذاری بر مبنای ضرایب درآمدی هستش. یعنی طرف به زبان ساده داره میگه: «بذار آخر سال بشه، بعد میشینیم با هم حساب میکنیم امسال چقدر فروختی. هر قدر فروخته بودی، از نظر من شرکتت X برابر فروشت میارزه».
این X که گفتیم، معمولا بین 1 تا 4 برابر فروش سالانه هستش. پس اگه دیجیبامیلو پارسال 1000 میلیارد تومن فروخته باشه و این دوست سرمایهگذارمون معتقد باشه شرکت سه برابر فروش سالانهش میارزه، این یعنی از نظر ایشون دیجیبامیلو ارزشی برابر با 3000 میلیارد تومن خواهد داشت.
خب حالا فرض کنید، من دوستِ آقای «میم» باشم و تو یه جلسه کاری یا مهمونی ایشون رو میبینم. این میتونه مکالمهای باشه که بین ما اتفاق میافته:
من: به به آقا «میم» عزیز. چه خبرا؟ اوضاع کار و کاسبی خوبه؟
میم: سلام محمدرضا جان. مرسی خدا رو شکر، خوبه همه چی.
من: ببین راستش من یه گلکسی اس 9 میخوام بگیرم ازتون. چنده قیمتش الان؟
میم: والا با جدی شدن داستان این ارز نیمایی، قیمت یه خرده اومده بالا و هم تو بازار و هم تو پلتفرم ما قیمتش 8 میلیونه.
من: خب ولی یه فرق مهم بین دیجیبامیلو و بازار هستشها.
میم: چه فرقی؟
من: ببین راستش اون فروشندهی علاءالدین یا بازار، آمار فروشش (دخلش) براش مهم نیست و فقط نگاه میکنه چقدر دخل و چقدر خرج داره و تهش چی براش میمونه. ولی برای تو، اتفاقاً اینکه دخلت به خرجت بخوره خیلی مهم نیست و آمار فروشت مهمتره، چون کل ارزشگذاری کسب و کارت بر اون مبنا هستش. نه؟
میم: آره آره درسته. خب نکنه منظورت اینه که من حتی اگه بهت تخفیف هم بدم باز هم ضرر نکردم؟
من: خب بذار یکم دو دو تا چهار تا کنیم. فرض کن من میخوام گوشیم رو از بازار بخرم، ولی تو میای و چون با من رفیقی، از جیب خودت به من یه مقدار خیلی زیاد تخفیف میدی، مثلا دو میلیون تومن!!! خب در این صورت، به فروش استارتاپ تو 6 میلیون اضافه میشه. و چون سرمایهگذارت داره تو رو سه برابر فروشت ارزشگذاری میکنه، پس عملا با این خرید من 18 میلیون تومن ارزش دیجیبامیلو بیشتر میشه. راستی تو چند درصد دیجیبامیلو رو داشتی؟
میم: بیست درصد.
من: خب پس سهم تو از این افزایش ارزش، 3.6 میلیون خواهد بود. یعنی در واقع، تو دو میلیون سرمایهگذاری کردی (به من تخفیف دادی) و به محض اینکه من از اون تخفیفت استفاده کردم، 3.6 میلیون افزایش دارایی داشتی. به این میگن یه معامله برد-برد. نه؟
میم: مم ... به نظر درست میاد و اشکالی به نظرم نمیرسه. چرا چرا، صبر کن ببینم. تو این محاسباتت .... و .... و ..... رو چه کار کردی پس؟
خب به نظر میرسه که استدلال فوق، چندان کامل هم نبوده و یه باگهایی هم داشته. یا بهتر بگم، برای درست بودن لازمه که مطمئن بشیم یه سری شرایط و نکات در مورد دیجیبامیلو حتما وجود داره.
به نظرتون این نکات و شرایط که من در مکالمه بالا در نظر نگرفتم چی هستن؟ جوابهاتون رو حتماً به ادمین کانال تلگرامی چرخ (با آدرس Farahi_mr@) بفرستین. به زودی و در بخش بعدی این مطلب، این موضوع رو بیشتر باز و بحث رو کامل میکنیم.