
توی ترافیک همت میراندم و دست چپم تا آرنج از پنجره بیرون بود. این را از زاویهی دیدِ پژو نقرهای مینویسم. یعنی او در لینِ کناریام و کمی عقبتر داشت دست رانندهی سمندِ سفید را میدید که تا آرنج بیرون است و خاکستر سیگارش را میتکاند. ارتباط او با من فقط همین یک دستِ بیرونمانده بود که با دو انگشتش سیگار را گرفته و خمانده به سمت آسمان. از زاویهی دید من، شهر خسته بود، آدمها خسته بودند و ضبط ماشین یک نوای قدیمی را با صدای بلند میخواند.
سیگارم به ته کشید و خاکسترش را با دو انگشتم تکاندم و فیلتر سوختهاش را مرتب گذاشتم داخل پاکت سیگارم. ماشینی پیچید جلوی من و کمی منحرف شدم به سمت چپ. همان سمتی که پژو نقرهای کمی عقبتر ایستاده بود و من پیش از آنلحظه حواسم بهش نبود. ماشین کناریام که جلو رفت، گرفتم سمت راست، دستم را برای ماشین پشتی بالا گرفتم که یعنی: «ببخشید که ناگهانی پیچیدم سمت شما.» پژو نقرهای آمد کنارم ایستاد. عاقلهمردی بود. میانسالی که جوان میزد. خوشتیپ و تراش با یک عینک آفتابی به چشم. (آخر چرا در تمامی لحظاتی که نیاز دارم چشم کسی را ببینم، شیشههای دودی عینکها حایل میشوند؟) شیشهاش را پایین کشید، چیزی گفت که نشنیدم. گمان کردم میگوید: «پس حواست کجاست؟» یا شاید دارد میگوید: «همینطور بدون راهنمازدن نپیچ سمت چپ.» یا همچو چیزی، اما اینکه داشت میخندید. صدای ضبط را کم کردم و شیشهام را کشیدم پایینتر. خندید و گفت: «همین که فیلتر سیگارت را بیرون ننداختی عاشقت شدم.»
جاده بازتر شده بود، گازش را گرفت و رفت. همیشه دلم میخواست یک بلندگو توی ماشین داشته باشم. (از همانها که نانخشکیها دارند، میدانید که؟ توی کوچههای ظهر و کمی پس از ظهر که آدم تازه خوابش گرفته داد میزنند یخچال کهنه، سماور کهنه... و من همیشه فکر میکردم آخر چندنفر توی این شهر در روز دلشان میخواهد یخچال یا سماورشان را دور بیندازند؟ آنهم دقیق در همانلحظهای که نانخشکی از چُرت میپراندشان. من، من که اینهمه سماور دوست میدارم. اما اگر من نانخشکی میشدم دلم میخواست پشت میکروفن داد بزنم: آهـــــــــای ماشین تایپ کهنه خریداریم، آکاردئون کهنه، نُت کهنه، نوار کاستِ کهنه، از همان رادیوهایی که دگمهی ضبطشان قرمز است و کهنه، کتاب کهنه، دستنوشتهها و شعر کهنه، بوی نمِ کتابخانههای کهنه... خریداریم.)
کجا بودم؟ آها داشتم میگفتم که دلم میخواست یک بلندگو بالای ماشینم میداشتم، که اگر میداشتم توی اتوبان همت داد میزدم: «راننده پژوی نقرهای. ایران 22، من هم عاشقت هستم. ممنون که حواست به فلیتر سیگارم بود. رانندهی پژو نقرهای، این را هم باید بگویم که تو خیلی خوشتیپ هستی. یعنی اگر زنی را دوست داشتهباشی، شانس و اقبالت خیلی بلند است.» و شاید باز بگویم: «راننده پژو نقرهای، ایران 22، یک لحظه عینک آفتابیات را از چشم بردار، چشمهات را ببینم. لبخندت را دیدم، خیلی قشنگ بود، چشمهات پس چیز دیگری هستند.»
بعد شاید با ماشینهای دیگر گفتگو کنم. یعنی از نوجوانی همیشه دلم میخواست هم دور باشم از آدمها، هم نزدیک.
خب این راه حل خوبیست که از توی ماشینِ خودم با ماشینهای دیگر گفتگو کنم: «خانم محترم، رانندهی رنو، ایران 10، از طرز راندنت معلوم است که خیلی خسته هستی. رئیسات امروز کلی کار ریخته بود روی سرت. معلوم است که یک تشکرِ خشکوخالی هم ازت نکرده. همسر و بچههات توی خانه منتظرت هستند. آنجا هم که بروی کلی کار و بار سرت ریخته. این را بلندتر میگویم رانندهی رنو میشنوی؟ حواست هست؟ تو زن شریفی هستی. تو... زنِ... شریفی... هستی.»
«راننده پراید خاکستری. حواست به من هست؟ پدرجان دلیلی نداشته تو مسافرکشی کنی. راستش را بخواهی تو به اندازهی داشتن بهترین ماشینهای جهان زحمت کشیدهای، کلاج گرفتهای، دنده زدهای. اگر الان بهترین ماشین جهان زیر پایت نیست، قصور از جانب تو نیست باباجان. باور کن نیست. این تن را کفن کنند نیست. کارِ جهان همین است، وگرنه ارزش شما خیلیخیلی بیش از اینهاست.»
بعدش هم یکلحظه به خودم میآمدم و دوباره میکروفن را میگرفتم جلوی دهانم: «راننده پژو نقرهای، ایران 22، کجا رفتی؟ دلم برایت چهقدر تنگ شده. کاش بهجای آشنایی در اتوبان همت، در یک کافه باهم قرار میگذاشتیم.»
اسماعیل سالاری