
امشب میخواهم از کاترین بنویسم. ماجرای کاترین خیلی بلند است، اگر بخواهم همهاش را بنویسم، باید تقطیع کنم. شاید تکهتکهاش کنم و یکروزی که پیرتر شدم و عمیقتر شدم، بنشانماش روبهرویم. شاید یکروزی کاترین را دوباره بعد از چند دهه پیدا کنم و دعوتش کنم به یک کافه. خیلی حسهاست که هیچگاه ازو نپرسیدم، چون بچه بودم. چون وقتی بچه بودم، یک جمله که میخواستم به جنس مخالف بگویم، چندکیلو وزن کم میکردم. چون بچه بودم و توی عالم خودم پرسه میزدم و هیچکسی یادم نداده بود که جنس مخالف چیست و چه خواستههایی دارد و اصلاً های پسر، تو را چه به چنین ارتباطی. شاید باید یکروزی کاترین را برای چند ساعت هم شده بنشانم روبهروی خودم و از دریچهی او خودِ نوجوانیام را بازشناسی کنم.
اول باید فضای اطراف خانهام را بسازم تا بتوانم التهاب را معنا کنم.
شهر خشکبیجار، سال هزار و سیصد و هفتاد و نُه. خانهی آن سالهای ما یکجایی بیرون از بافت شهری بود. نمای دو سمت آپارتمان، مزارع خیس و آبگیر برنج، جلوی آپارتمان خیابان باریکی بود و نمای سمت راست یک بقعهی کوچک(به گمانم آ سِد محمد بود اسمش) با یک ضریح که در حیاطش یکسری قبر، با سنگهای فقیر، با سنگنوشتههای فقیر، بدجوری خفته بودند. در حیاط بقعه تا زانوی یک پسر نوجوان علف سبز شده بود. اتاق من از سه سو پنجره داشت و با هر نفس، عطر شالی و نا و چمن، درون سینهام میرفت و بازمیآمد. نیمهشبها که آدمهای شهر به خواب میرفتند، گهگاه مینشستم روی لبهی یک پنجره(به سمت بقعهی آ سِد محمد) پاهام آویزان در آسمان شب، موسیقی گوش میدادم و به ستارههای بالاسرم چشم میدوختم. گاهی همانطور نشسته روی لبهی پنجره کتاب میخواندم. در چنین هوایی صبحها زمین و زمان مهآلود میشد و من دوست داشتم هر روز پیش از رفتن به مدرسه به نانوایی بروم و نان بگیرم. همیشه نان بهانهای بود که من در مهِ صبحگاهی قدم بزنم. برای اینکه راهم دور بشود، مسیرم را تغییر میدادم. از روی مرزهای بین مزارع برنج که به اندازهی یک پا عرض داشت راه میرفتم و سعی میکردم تعادلم را با دو دست باز حفظ کنم و با خودم فکر کنم، و با خودم حرف بزنم، و برای خودم شعر بسرایم تا برسم به نانوایی.
غروبهای زمستان، شب خیلی نزدیک بود. انگار شب از غروب پیشی میگرفت و وقتی مدارس شیفت بعدازظهری تعطیل میشد، هوا به گرگ و میش میزد. خانهمان در مسیر خیلی خلوتی بود(گفته بودم که، بیرون بافت شهری بود) و میشد پشت پنجره بایستی و تک و توک آدمهایی که از صبح تا غروب از آن خیابان باریک قدم میزدند، بشماری. یکی از آن آدمها همیشه کاترین بود. خانهی کاترین پانصدمتری جلوتر از خانهی ما بود و بین خانههایمان همان خیابان باریک بود و در دو سمت جاده مزارع برنج. حالا نمیگویم من و او چهطور باهم آشنا شدیم، چون این ماجرا خودش چندتا داستان است. من امشب از جایی مینویسم که کاترین به من بستهی کوچکی داد و حسی مازاد که همیشه با خودم بههمراه داشته باشم.
راستی کاترین چه شکلی بود؟ همقد و قوارهی خودم، همسن و سال خودم هم بود. برعکس من، کاترین همیشه جزو شاگردان خوب مدرسهاش بود، گرچه بیش از آنکه بنشیند درس بخواند، با اغلب پسران شهر خاطره میساخت. موهای بلند خرمایی داشت و لبهاش خیلی عریض بود. وقتی میخندید دندانهای مرمریِ خرگوشیاش نمایان میشد. همیشه آدامس میجوید و چشمهای شیطنتآمیزش برق میزد. خانوادهاش وضع مالی خوبی داشتند. وقتی از مدرسه به سمت خانه قدم میزد، همیشه دوبندِ کولهپشتی زرد و مشکیِ برندی روی شانههایش بود. فاصلهی دیدارهای ما در حد قدم زدنِ الکیاتفاقی بین خانههایمان بود. کاترین همیشه از من ناامید میشد، چون برعکس شخصیتِ کنونیام، خیلی بیدست و پا و منزوی بودم، و وقتی او ازم میخواست با او جایی بروم، وحشت میکردم. آن روز قرار گذاشت که در خانه منتظرش بمانم تا مدرسه تعطیل بشود و گفته بود لباس بپوش، آماده باش، وقتی رسیدم پشتسرم بیا کارَت دارم. یادم نیست در آن روز زمستانی، از چندساعت قبل آماده بودم و تمام آدمهای دور و نزدیک را از پشت پنجره میپاییدم. چند ساعت؟ آن چندساعت یک عمر گذشت تا هوا رو به تاریکی رفت و کاترین از دوردست پیدا شد. از بس او را از بالای پنجره و دوردست دیده بودم، که از دور بهتر میشناختمش تا نزدیک. آن راهرفتن مصمم و شلاقیاش با سری بالا و لبخند عریض و نگاهی که همیشه رو به پنجرهی اتاق من در طبقهی دوم میچرخید. از خانه بیرون پریدم و پشتسرش حرکت کردم. فاصلهام با او به اندازهی چند قدم شد. او جلو میرفت و من فقط صدای نفسهای تنگم را میشنیدم. بوی نمناک و پوسیدهی شالیزار شامهام را پر کرده بود و من بیشتر بو میکشیدم تا شاید ردی از عطر بدن کاترین در مسیر عبورش مانده باشد. توی هوای سرد زمستانی داشتم میسوختم. قلبم به تپش افتاده بود و حس میکردم اصلاً بلد نیستم راه بروم. انگار پاهای چپ و راستم در سبقت گرفتن عجله داشتند و مصداق ترکیبِ افتان و خیزان بودم. حدوداً صدمتری مانده بود به خانهشان که ناگهان پیچید توی مزرعهی برنج. من هم به دنبالش راهم را کج کردم و پشتسرش از روی مرزهای گِلی و خیس مزرعه رفتم. همان ابتدای مزرعه یک کومهی کاهی به شکل یک اتاقک ساخته بودند. کاترین توی تاریکی پشت کومه گم شد. دیگر هوا تاریک شده بود و به سختی چشم، چشم را میدید. انگار گمش کرده بودم. یک لحظه ایستادم و به اطراف چشم دوختم. نفهمیدم در یک لحظه کاترین چی شد و کجا رفت. دلشوره گرفتم و آمدم دور کومه بچرخم که پشت کومه، کنار دیوار کاهگلی دوتا چشم براق مرا محکم در آغوش گرفتند و لبهای خیلی شیرین نشستند روی لبهایم. وا رفتم. توی آغوش محکم کاترین وا رفتم. او داشت لبهایم را میمکید و من نه بلد بودم و نه تا حالا اینقدر به دختری نزدیک شده بودم. عطر بدنش داشت دیوانهام میکرد و طعم لبهایش مستم کرده بودند. به طرز ناشیانهای ناگهان بزرگ شده بودم. به طرز ناشیانهای زل زده بودم به چشمان شیطنتآمیز کاترین. جنون داشت از تکتک سلولهای بدنم بیرون میزد که رهایم کرد. من مات بودم. تکیه زدم به دیوار کاهگلی. کاترین بلند خندید و یک بسته بهم داد و خداحافظی کرد و رفت. او رفت و من ماندم. خیره به شب، خیره به ماه، پشت کومه، تکیه به کاهگل، وحشتزده، دستهام میلرزیدند. زانوانم شل شده بودند. زبان کشیدم روی لبهام، طعم لبهای کاترین میدادند. نه آن شب. ده شب، صد شب، هزار شب و تا سالهای سال که زبان میکشیدم روی لبهایم، طعم لبهای کاترین میدادند. ذهن و پاهایم یاری نمیکردند به خانه بروم. هدیهاش را توی تاریکی باز کردم. نوار کاستِ «ستارههای سربی» اِبی بود و یک نامه که بالایش نوشته بود: «به نام تکنهال درخت نارون» و یک درخت کشیده بود که شبیه به نخل بود تا نارون.
آن شب خیلی پشت کومه ماندم. یادم نیست چهقدر. نمیتوانم هم بگویم، که زمان برای من به شکل دیگری میگذشت. حالا بیست سال از آن ماجرا گذشته و هنوز هرجایی درخت نارون میبینم یا وقتی صدای ستارههای سربی بلند میشود، زبانم را میکشم روی لبهایم.
اسماعیل سالاری