
نامهای هست که حسین دریابندی به گلاویژ نوشته است، در پاسخ به نامههای زیاد شاید. نامهی گلاویژ با حسین تفاوتهایی دارد. درونِ قلبِ گلاویژ عشق انگار شدّتی بیشتر از هدف دارد. احساسِ دریابند کار میکند، خوب هم کار میکند، اما یک ایدئولوژیِ زخمی، سدّ راهش میشود. صافی قلب گلاویژ ایدئولوژیها را کنار میزند و بیپروا عشق میورزد. اصلاً گلاویژ از آینده نمیگوید؛ به حال و گذشته سرک میکشد، اما دریابند از حال و گذشته میگریزد تا به آینده نقب بزند. گلاویژ به بالای عشقاش نمیاندیشد، نگاهِ دریابند اما به سمت آسمان است. از توصیفهایشان پیداست. توصیفهای گلاویژ زمینی است. گلاویژ از موخوره مینویسد، از بوی عرق، از جنس لباس، از همآغوشی. دریابند از کوهستان مینویسد و از بلندای بلوط، از مبارزه و طبابت. با این حال هنوز تهِ قلبِ دریابند جایی روی زمین بند است. این نامه را او در سال 1356 برای گلاویژ نوشته است:
«از جان عزیزترم
بسیار مقابل خودم ایستادهام. نه به همین سادگی، با سپری بلند، با شمشیری که خودم را ترسانده باشم از عبور از مرزهایی که راه بازگشت را میبندند. میگویی چرا برایت نمینویسم. من که نوشتهام. اگرچه با هر کلمه چیزهای زیادِ دیگری را پنهان کردهام. من از تو میترسم. من از این حجم سادگی که به بینوایی میماند ترسیدهام. از این که بدانی از جانم عزیزتر هستی، تو را به کجا میبرد و مرا کجا رها میکند ترسیدهام عزیزم. از این که در مقابل چشمان تو خود را مقابل دو درخت بلوط دیدهام در کرانهی به برف نشستهی کوهستان، از لبخندت که شیاری به روشنایی بهشت است.
هر آدمی قصهای دارد گلاویژ، من هم قصههای خودم را دارم. قصههایی که مرورشان کمکم میکند و گاهی آزارم میدهد. قصهی تو چیست؟ یک شب بر بالین بیمار عزالدین نشستم تا صبح، وقتی بیدار شدم، با احوال بهتری او بالای سرم نشسته بود. همین شد قصهی من و عزالدین. قصهی من طبابت نیست، یا مبارزه، یا نوشتن، یا تنهایی. قصهی من ماجرایی در لابهلای همه اینهاست. تو هم قصههای خودت را داری. قصههایی که در تفنگ تو خلاصه نمیشوند. ممکن است در احوال تو هنگام چکاندن ماشه جریان داشته باشد، یا وقتی شانههای کوچکت را ستون میکنی تا رفیق زخمیات را به جایی امن برسانی.
من اینها را چرا برایت مینویسم؟ اوضاع جاری دنیای پیرامون بسیار آشفته است. آینده آبستن اتفاقات بیشماریست گلاویژ. من بسیار خستهام. باید بروم. دوست ندارم به سرنوشت یا آینده فکر کنم. کجا بروم جز زیر سبزترین درختان بلوط چشمهای تو؟ ای کاش میشد، ای کاش...»
باز هم در بخشهای بعدی از این نامهها خواهم نوشت.
اسماعیل سالاری