
باید کمی بگذرد تا آدمی دورتَرَک، پشتِ سایهها بایستد و به خیلی چیزها که از ذهنش گذشتهاند و نتوانسته مکتوب کند، بیندیشد. تصویری است که مدام در ذهنم میگذرد. میرود و میآید و خودش را به جدارهی حافظه میکوبد. غروب، باجهی زردِ تلفن، یک سکّه، سهبار بوق. سکّه که میافتد و وقتِ شنیدنِ یک آوای لطیف از پشتِ سیمهای تلفن که میشود، صدای مهیب به گوش میرسد. صدای فاجعه، صدای انهدام. چیزهایی را از متنِ حافظه بیرون میکشم و جان میکنم مانندِ گذشته کمی دورتَرَک بروم تا تمامیتِ ماجرا را درک کنم، نمیشود. انگار سدّی هست و دیواری که نمیشود دیدش و یا دستی که مانع میشود. دستم را مانندِ انسانِ عریانِ تابلوی میکلآنژ به سمتِ اساطیر دراز میکنم. دور زمانیست که تیزیِ این برخورد را از یاد بردهام، یا یادم هست و توجهی به آن ندارم. و مگر آدمی با این حجم از اندوه چهقدر میتواند به تاثیرِ برخوردِ تیزی مثلث و دایره بیندیشد؟ دلم میخواست برای ساعتی هم که شده در جایی که هر لحظه انسانی نمیمیرد، کنارِ واسیلی کاندیندسکی بنشینم. شبی باشد و کافهای در مسکو، متروکه حتی، یا کمنور و قندیلبسته. ازو بپرسم وقتی که تیزیِ دو مثلث را درونِ قرنیهی چشم میکشید، به همان چیزی فکر میکرد که حالا من؟ به برخوردِ نوکِ انگشتِ انسانِ نیازمند به هیچ؟ به پوچ؟ به وجودی که از ما دستگیری نمیکند؟ یا خودش را دورتر میبرد. به تفکرِ بشر که هیچگاه بزرگ نمیشود. انسانی که مدام خون میریزد و این کتیبهی تکراریِ تاریخ را میگرداند، که رازِ آنسویش را بداند: «کسی رازِ مرا داند که از اینسو به آنسویم بگرداند...» و شب که همچنان شطِ علیلیست.
اسماعیل سالاری