
امروز میخواهم تو را برای یک نفر توصیف کنم. تو شبیه هیچکدام از دخترهایی که تابهحال دیدهام نیستی.
در انتهای مقطع پیشدانشگاهی در سال ۸۲ با تمام تلاشی که کردم نتوانستم دانشگاه دولتی قبول بشوم. سهم من از زندگی دانشگاه آزاد بندرانزلی بود و دست بابا هم تنگ بود. بابا یک ویژگی عجیب داشت. هرچهقدر هم دستش تنگ بود، نمیدانم از کجا برای کتاب و درس هرچه پول نیاز بود جور میکرد. خودش هم اینطورها درس خواند. بعد از جنگ با سهتا بچه که اولینشان من بودم از شمال آمد تهران تا ادامهتحصیل بدهد و آن سالها دستش تنگتر هم بود. شیفت شب را در یک کارخانهی نایلون و پلاستیک کار میکرد تا خرج یک خانوادهی پنجنفره را در حین ادامهتحصیل جور کند، و روزها درس میخواند. بین همکلاسیهایش که اغلب مجرد بودند و سن کمی داشتند بابا شاخص بود. گاهی موقع امتحانات دوستانش برای درسخواندن در خانهی ما جمع میشدند و باهاش شوخی میکردند، اما همهشان احترام عجیبی برای بابا قایل بودند...
خب فرق من و بابا این بود که بابا با همان وضعیت بیشتر از من درس میخواند. دانشگاه بابا دولتی بود، زیرمجموعهی دانشگاه تهران. همین ویژگی بابا باعث شد که خیال بچههایش بابت هزینهی تحصیل راحتتر باشد. ترم اول بابا از من خواست یکجوری بگذرانم تا بتواند اتاقی در انزلی برایم اجاره کند. یعنی باید با مینیبوس رفت و آمد میکردم و زمان بین کلاسها را به هر نحوی شده به وقتکشی میگذشت. وقتکشی کردن در زندگی به نحو احسن هم از ویژگیهای بارز من بود. برنامهی کلاسهای ترم اول دانشگاه خیلی نامرتب بود. مثلاً یک کلاس ۸ صبح تشکیل میشد که من میبایست صبح، آفتابنزده از شهر خودمان راه میافتادم تا به آن کلاس برسم. بعد میدیدی تا غروب از کلاس دوم خبری نبود و تمام این ساعتها میبایست در یک شهر غریب به بطالت میگذشت. یک ساک کوچک، مثل یک کوله(که کوله هم نبود و واقعاً شبیه ساک بود) با خودم داشتم که لوازمم را درونش میریختم. حالا که فکر میکنم میبینم خانوادهی ما از همان کودکی چهقدر برای زندگیِ هرجایی آماده بودند. زندگی زیر سقف آسمان همیشه تخصص خانوادهی ما بوده است. ساک بهدست میرفتم به اسکلهی بندرانزلی. جایی که در یک امتداد بلند سنگچین بود و پایین شیب سنگچینها میشد دور از چشم همهی آدمها، مانند گربهها پنهان بشوی و به کشتیها و امواج دریا زل بزنی، یا از درون ساک کتابی بیرون بکشی و بخوانی. یا حتی بزنی زیر آواز و صدایت درون صدای دریا گم بشود. همهی این کارها را هم که میکردی باز کلی وقت زیاد میآمد. بعد ساکم را میگذاشتم زیر سرم و روی سنگهای عظیم دراز میکشیدم. کمی بعد خوابم میبرد و ناگهان با صداهایی تیز چشم میگشودم. پرندهها، پرندههای سفید، کاکاییها در دستههای بزرگ به تعداد زیاد، خیلی زیاد، بالای سرم پرواز میکردند و من از شوق چنین صحنهی زیبایی، با صدای بلند میخندیدم. مثل آدمهایی که خوشبختی بزرگی سراغشان آمده باشد بلندبلند میخندیدم. آنهمه پرندهی سفید... تکهنانی اگر توی ساک داشتم بیرون میآوردم و ریزریز میکردم و برایشان میریختم. کاکاییها اول نزدیک نمیشدند. خیلی دور از دسترس بودند. تکهنانها را اگر دورتر میافتاد نوک میزدند و میخوردند و با بالهای بلند سفید دور سرم میچرخیدند و جیغ میزدند. خیلی طول میکشید تا بهم اعتماد کنند و نزدیکتر بیایند. خیلی طول میکشید تا این پرندههای زیبا باور کنند دوستشان دارم و اگر برایشان نان میریزم قصدم این نیست که به دامشان بیندازم. من فقط از نزدیک شدن به آنها و لمس پرهای سفید و وحشیشان لذت میبردم. دلم میخواست تمام آدمهای دنیا این صحنه را ببینند.
فکر میکنم تو اینشکلی هستی.
اسماعیل سالاری
با تشکر از ریچارد براتیگان عزیز که چنین ایدهای داد.