
دیگر از من گذشته که نقشِ دیگری بازی کنم. هرچه بیشتر از سنّم میگذرد و هرچه بیشتر درهای دوزخ بازتر و نزدیکتر میشود، تمایل به اعتراف در من شدّت میگیرد. ژیژک پرسیده بود: «چه کنیم با خطاکاری که اعترافِ علنی به جنایتاش نه تنها هیچ تزکیهی اخلاقی در او به بار نمیآورد، بلکه او حتی لذّتِ وقیحانهی بیشتری از این اعتراف کردن می برد؟» و من حالا دارم در چهارمین دههی زندگیام، این جمله را زندگی میکنم. وقتی در نوجوانی اعترافاتِ روسو و قدّیس آگوستین را خواندم وحشت کردم. به فاجعهای میاندیشیدم که پس و پشت هر اعترافی نهفته است. به تهوّری میاندیشیدم که روسو و آگوستینِ قدّیس در اعترافاتِ خود داشتهاند. حالا بعد از دو دهه میفهمم که هیچ تهوّری در کار نیست. سراسر لذّت است. لذّتِ بیپایانِ اعتراف به اعمال زشت، لذّتی مُدام، لذّتی جاویدان. مینوشم و مست میکنم، پاتیلِ پاتیل. مانند شعرِ «ناگه غروبِ کدامین ستاره» از اخوان، هم خودم را و هم سایهام را مینوشانم:
«مستیم مستیم مستیم/ مستیم، دانیم که هستیم...»
و رندانِ سینهچاک نیشابور، نامم را بهرمز، آهسته زیرلب تکرار میکنند. دیگر میلم نمیکشد در قید و بندهای عرف بمانم، و نمیمانم هم. نام مرا شاید کنار نصرت رحمانی بیاورند. باغِ سفارت آلمان موج میزد از جمعیّت. شبهای شعر گوته بود. مهمانان شاملو آمده بودند. براهنی هم بود. نصرت، مست و پاتیل آمد پشت میکروفن. گرهی کراواتش باز و موهای نیمهسفیدش پریشان بود. آنقدر آب حیات در رگهایش ریخته بود که تلوتلو میخورد. کلمات را مست کرده بود. جوری شعر میخواند که انگار گلادیاتور در کولوسئوم، سربازان را برای جنگ فرا میخواند:
«ای نازنین
اندوه اگر که پنجه به قلبات زد
تاری زِ موی سپیدم
در فکرِ سوز بیفکن
تا عشق را بر آستانهی درگاه بنگری»
چه خوب است مستی، چه خوب است راستی. چه خوب است اعتراف، سبک شدن، پر کشیدن، پاک شدن.
اسماعیل سالاری