
داستان دوم: معمای همسایه
این داستان مربوط به شبی پاییزی در میخانه زینیف است. اتفاقی که دوازده سال پیش رخ داد. در زمانی که آقای کلوزینو زینیف(پدر کروکا زینیف) مدیریت میخانه را بر عهده داشت. شبی سرد و بارانی بود. آن شب برای ویرایش یکی از داستانهای بلندم"مهربانی های مردی به نام شرنگ(زهر)" به میخانه رفته بودم. در گوشه میخانه و کنار پنجره بخارزده، میزی را به خود اختصاص داده بودم و دست نوشته های درهم و برهم را با وسواس خاصی مطالعه می کردم. نوشته های اولیه ام را با خودنویس آبی رنگ می نوشتم. با خودنویس مشکی، پی نوشتهای جدید به آن اضافه می کردم و با رنگ قرمز ایرادات نگارشی را اصلاح می کردم. گهگاه آقای زینیف حالم را جویا می شد و اگر سفارشی داشتم، آنرا برآورده می ساخت. در این هنگام مرد میانسالی وارد میخانه شد. صدای مهیب لولای درب، توجه سایه های مست میخانه را به خود جلب نکرد. مرد میانسال به سمت بار رفت و جملات کوتاهی بین او و آقای زینیف رد و بدل شد. سپس به سمت گوشه میخانه آمد و میز کناری ام را انتخاب کرد. چترش را که هنوز خیس به نظر می رسید در کنار شیشه قرار داد و مضطربانه به شیشه های بخارآلود خیره شد. بارانی بلندش را از تنش خارج کرد و روی دسته صندلی چوبی کنارش آویزان کرد. آقای زینیف برایش یک شیشه ودکا و استکان کوچکی آورد، که در کنارش برشی از یک کیک ژلاتینی قرار داشت. بدون هیچ گونه توجهی به اطراف، مقدار کمی ودکا داخل استکان ریخت و آنرا به یک جرعه نوشید. در بخش دوم از ویرایش داستانم به مشکل بزرگی برخورده بودم. قصه مربوط به مردی بود که نمی توانست وجود خارجی داشته باشد. به همین دلیل به طرزی مضحک و بر خلاف قوانین دنیای حقیقی، وجود او پس از نامیده شدن، ماهیت یافته بود. خانم تنیشکا در دومین مرتبه خودکشی اش توسط شرنگ، توانسته بود چهره حقیقی اش را ببیند. اما مشکل اینجا بود که تنیشکا قرار نبود پس از این تجربه، زنده بماند. بنابراین از یک سو چهره شرنگ تنها زمانی می توانست حقیقی باشد که مرگ، زندگی را از خویش رانده باشد. یا می بایست داستان به صورتی به تخیل در می آمد که زمان، به تمامی در یک لحظه بکر، بین مرگ و زندگی منجمد شده باشد. مقداری از شراب روی میزم را نوشیدم. از بخار روی شیشه، خود را در آینه اش نگریستم. چشمانم سرخ و مست به نظر می رسید و زلفهایم آشفته بود. دوست نداشتم باور کنم که آن مرد درون شیشه خودم هستم. او می توانست چهره مهربان شرنگ باشد. و آن لحظه مستی نیز همان انجماد بین مرگ زندگی. اما چه کسی شرنگ را در میخانه احضار کرده بود؟ احساس می کردم مستی بر من غلبه دارد. اما من مغلوب او نبودم. او در من روان بود و من بر پهنایش شناور. این لذتبخش ترین حالت مستی است. شبیه حالت شناوری یک تکه چوب بر روی موجهای آرام دریا. جرعه ای دیگر از شرابم نوشیدم. در آن لحظه دلفینی آرام پوزه کوچکش را به من می زد و من می توانستم به لطف او، حالتهای شناوری متفاوتی را تجربه کنم. به مرد میانسال میز کناری ام نگاهی انداختم. هنوز مضطرب به نظر می رسید
- شما نویسنده هستید؟
تعادل گفتاری ام را از دست داده بودم. این بار گویی در جام شراب شناور بودم
- بله... تا حدودی... یعنی نه... آری... شغلم نویسندگی نیست
صندلی چوبی اش را کمی به سمت من چرخاند
- تا به حال شده از همسایه تان بترسید؟
- دلیلی ندارد... همسایه شما انسان خوبی نیست؟
با تردید گفت: انسان؟
صداهای مختلفی در اندیشه ام ترکیب می شدند. دیالوگها در هم تنیده می شد.
- من تنها زندگی می کنم
- تجربه عشق چگونه ممکن است؟
- من در قصر بزرگی بر بالای کوه زندگی می کنم
- شاید در کلبه کوچکی در دشت؟!
- چگونه می شود عاشق شد؟
چیزی مغزم را با چشمهایم پیوند می زد. احساس می کردم دیگر چشمهایم نمی بینند و تنها می اندیشند. و گوشهایم تنها لمس می کنند و لذت می برند.
- آه عشق... آیا وحشتناک نیست؟
- انسان حس شناوری در انسانی دیگر را دوست دارد
- با من هستید آقا؟
همه چیز مه آلود و تار بود. ابعاد ناپیدای اشیا را می دیدم.
- شنیدن این جمله که "من عاشق تان هستم" تجربه ای دهشتزا نیست؟
- بی شک زخم زننده و شکاف انگیز است.
- چگونه می توان از این شکاف لعنتی خلاص شد؟
- به وسیله خیالپردازی...
در آن لحظه ناگهان متوجه شدم حفره ای کوچک روی میز تشکیل شده است. حفره ای غیرصلب همچون گردبادی می چرخید و وانمود می کرد که تشنه بلعیدن است.
- این حفره لعنتی را چگونه باید پر کرد؟
- قلمتان را نگهدارید آقا...
فیلترهای سیگارم را به درون حفره انداختم. اشیا بیشتری طلب می کرد. جاسیگاری ام را انداختم. به سرعت آنرا بلعید.
- اعلام عشق به یک انسان چونان حفره ای وحشت آفرین است.
- شعار این است: با من بمان اما از این خط پیش تر نیا.
بسته سیگار و شیشه خالی مانده شرابم را به درون حفره انداختم. سپس گلدان کنار میز را. همه را به چشم بر هم زدنی بلعید.
- اینگونه پر نمی شود... باید هر چه دارید بیندازید.
- شما نمی دانید چرا انسانها تمایل دارند با معشوقشان یکی شوند؟
- می دانم اما اجازه دهید... آه
بارانی ام را به درون حفره انداختم.
- با اینها دیگر پر خواهد شد.
کتابهایم را به درونش ریختم.
- به همین دلیل خانه ام را جایی ساختم که هیچ همسایه ای نداشته باشم. اما فکر می کنید فایده ای دارد؟ آیا زندگی اینگونه نیست که همان چیزی که از آن می گریزیم، بیشترین همراهی را با ما دارد؟
تمامی کاغذهای سپید و دست نوشته هایم را به درون حفره انداختم.
- کلمه همسایه که از آن می گریختم اکنون به شکل قالبی تهی از یک همسایه، هر شب گلویم را می فشارد.
- آن همسایه شبیه چه کسی است؟
- شبیه کسی نیست... می دانید؟... کلمه ای است که زنده شده تا آسایش مرا برهم زند.
- در داستان مردی به نام شرنگ...
- داستان نیست آقا، حقیقت است. عشق با شما کاری می کند که در آخر مجبور شوید قلمتان را هم به درون حفره بیندازید...
در آن لحظه جهان تاریک شد و دیگر چیزی احساس نکردم.
اسماعیل سالاری