
«این پدر من است... این پدر من است... این پدر من است...» از صبح که بابا برایم عکس از خودش فرستاده، این جمله را تکرار میکنم. از صبح دارم به صورت بابا نگاه میکنم. به موهای کمپشتش که سفید شده. به زبری تهریشِ سفیدش. به چشمهایش هم زل میزنم. چشمهای بابا چهقدر تیره و باریک هستند. مثل دهانهی سیاه یک چاه عمیق شده که تهش را نمیبینم. چرا هر وقت به بابا فکر میکنم تصاویر کودکیام را از او به یاد میآورم؟ تصاویر بابا در ذهن من همیشه جوان و سرزنده هستند. حتی گاهی حس میکنم خودم بزرگتر از بابا شدهام. یعنی خودم را به سن و سال کنونی در ذهن دارم و بابا را به سن و سال جوانی، اما امروز وقتی این عکس را بدون مقدمه برایم فرستاد ترسیدم. با یک بابای جدید مواجه شدم. بابا انگار امروز مرا مجبور کرد که بابای جدیدم را ببینم، بهش زل بزنم و دربارهاش فکر کنم.
من چند ماه است بابا را ندیدهام؟ یعنی در این چندماه اینقدر پیر شده یا اینکه وقتی این همه سال از نزدیک میدیدمش آنقدر حواسپرت بودهام که پیر شدنش را ندیدهام؟ من همیشه دور از خانواده بودهام. استقلال من نه از جوانی، که از کودکی آغاز شد. زمانهایی که در خانه، کنار بابا بودهام خیلی محدود بوده است. از صبح تا شب توی کوچه و خیابان و رودخانه و دریا مشغول بازی بودهام. بعد هم مدرسه و دانشگاه. بعد از دانشگاه هم از گیلان بریدم و رفتم. به هرجایی سرک کشیدم. آرام و قرار نداشتم. مثل وقتهایی که دریا طوفانی میشود. کرج و قزوین و اصفهان و بندرعباس و مُهر و خرمشهر و کیش و قم و بم و کرمان و تهران... هیچوقت مثل بچهی آدم کنار خانوادهام نبودهام. حالا هم نیستم اما امروز این عکس بدجوری فکرم را مشغول کرده است. بابا وسط باغ چای ایستاده، پیراهن چهارخانه پوشیده. مثل تمام این دههها پیراهن چهارخانه پوشیده. سعی کرده لبخند بزند و برایم عکس بگیرد. من و بابا در گذشته به ندرت باهم حرف زدهایم. امروز صبح هم که عکس فرستاده چیزی نگفته. یعنی بابا خواسته بگوید دلتنگ است؟ خواسته بگوید بعد از این همه سال حالا وقت حرف زدن است؟ یا اینکه منظور خاصی هم نداشته و نمیدانسته درونم چه غوغایی میشود.
با دیدن این عکس دلم دیگر نمیخواهد زمین و زمان را به هم بدوزم و به دنبال شگفتیهای جهان بروم. دلم میخواهد همین الان بازنشسته بشوم، بروم شمال با بابا روی باغ چای کار کنم. قطعهزمینی بگیریم و دونفره آبادش کنیم. دلم میخواهد بیل دست بگیرم و خاکها را برگردانم، و جوری شرافتمندانه کار کنم که پوست دستانم تاول بزند و کنده شود. دلم میخواهد باغ چای بابا را هرس کنم، کود بدهم و ازش مراقبت کنم. دوست دارم هر روز صبح زود بیدار بشوم نان گرم و تازه بخرم، گولشهایمان را بردارم و بگویم بیدارشو برویم سر باغ. یک فلاکس آبجوش و چای تازه برداریم و سوار ماشین قدیمیاش بشویم و برویم روستا. یکی دو ساعت که کار کردیم بگویم بابا کافی است، خسته شدی، بیا صبحانه بخوریم. پارچه چلتکه را باز کنم و عطر نان بپیچد و با صدای آن چندتا بلبل که روی درخت گردوی کنار رودخانه سر و صدا میکنند نان و پنیر و چای بخوریم و از زمین و زمان گپ بزنیم. بابا بگوید: «درختهای خرمالو را ببین چهقدر بزرگ شدهاند.» من بگویم: «خوب کردی چند سال پیش اینها را بین بوتههای باغ کاشتی.» بگویم: «بابا چندتا نهال گردو بگیر بکاریم.» بابا بگوید: «گردو خیلی دیر بزرگ میشود.» بگویم: «چه ایرادی دارد؟ ما هم نباشیم درخت هست.» بعد بابا دوباره انگشتش را بگیرد به سمت بالای کوه و درخت بزرگی را نشانم بدهد و بگوید: «آن یکی گردو را پدربزرگ خدابیامرزم کاشته.» توی دلم بگویم: «میدانم بابا، هزاربار برایم تعریف کردهای اما باز هم بگو. هزاربار دیگر از بابابزرگت بگو و از درختهای تنومندی که به یادگار گذاشته. از بابا و بابابزرگ و بابای بابابزرگهایت بگو. از هر کسی که یک روزی بابا بوده و هست. دلم قِصهی تمام باباهای جهان را میخواهد. ما خیلی وقت داریم. هر روز میآییم به بوتهها کمی کود میدهیم، هرسشان میکنیم بعد مینشینیم برای هم قصه میگوییم.»
دنیای همین است بابا. من نصف موهایم را توی غربت سفید کردهام. به هر چیزی که میخواستم رسیدهام. دیگر حسرتی ندارم. دیگر نیازی نیست مانند زمان بچگی هر غلطی کردم کتک بخورم تا سر به راه بشوم. دنیا تمام کتکها را به من زده. اهلی شدهام. پسری که میخواستی شدهام. هر غلطی دلم میخواست کردهام. حالا فقط یک غلط مانده که نکردهام. آن هم این است که بزنم زیر زندگی در تهران و فحش بدهم به هرچی شهر مدرن است و بگویم گور بابای پول و کار و رها کنم و برگردم پیش تو. قول میدهم همین یکی را که انجام بدهم سر به راه بشوم.
اسماعیل سالاری