
من همیشه دلم برای دیدن آدمهای سفید پَر میکشد. اینها که یکجورهایی چهره پشتِ چهره دارند و هرچه دقیقتر نگاهشان میکنی، کمتر میشناسیشان. مثل آن موتورسوار در خیابان میرداماد که توی راه، در حال رانندگی، دستش را آورد جلو و از شیشهی پایینکشیده، یک شکلات به رانندهتاکسیمان تعارف کرد. تنها حسرتم این بود که نتوانستم چهرهی سفیدش را ببینم. حالا این پسرِ سفیدِ جوان، کنار یکی از بلوارهای شهر قم ایستاده و تابلویی در دست دارد که رویش نوشته: «در خوبیها از یکدیگر سبقت بگیریم.» وقتی یک آدم سفید میبینم، به این فکر نمیکنم که جهان چهقدر سیاه است و دست آدمهای سفید کوتاه. من به یک انسان، فقط یک انسان، فکر میکنم که با تمام اندیشه و احساسش، با هرآنچه اسمش را نوآوری یا کهنهآوری بگذاریم، جلوی چشمِ همهی ما ایستاده تا یک وظیفهی انسانی انجام دهد. جلوی چشمِ همهی ما ایستاده تا از این جهانِ مملو از صداهای بلند و نخراشیده، صدای بیصدای خودش را به گوش ما برساند. میخواهد بگوید حتی اگر تمام کرهی زمین سیاه بشود، من تمام تنم را سفید میکنم و تمامقد میایستم تا خوبیها فراموش نشوند. دفعهی اول با ماشین از کنارش عبور کردم. شیشه را پایین کشیدم و سلامی دادم و رفتم. در چهارراه بعدی با خودم فکر کردم. هر چراغ قرمز در شهر، یک فرصت کوتاه برای اندیشیدن است، و شهرهای ما چهقدر فرصت برای اندیشیدن میدهند. بلوار را دور زدم و برگشتم سراغش. با خودم گفتم اگر این جوان ایستاده تا سفید باشد، سهم من از این سفیدی چیست؟ حداقل سهم من این است که دربارهاش بنویسم. او با هنرِ خودش، من هم با هنرِ خودم. او با نمایش دادن، من با نوشتن. ماشین را پارک کردم رفتم کنارش، ازو تشکر کردم و اجازه خواستم تا عکس بگیرم. او هم ایستاد و نگاهم کرد. با همان عینکی که بهجای نمایشِ چشمانِ او، تصویرِ خودم را نشان میداد. این عکس را گرفتم تا دیگران هم ببینند و بتوانند سهم خودشان را ایفا کنند. من دیگر مانند گذشته برای سیاهیها اشک نمیریزم. بهجایش با پیدا کردن و نوشتن از هر آدم سفید جشن میگیرم. من دیگر به شعارهایی که قرار است دنیا را متحول کنند وقعی نمیگذارم. پشتِ آدمهایی میایستم که لبخندهای لاغرشان را با دیگران قسمت میکنند. به پشتوانهی قلمم، پشتِ آدمهایی میایستم که یک گُله جا را دارند آباد میکنند. آدمهای سفید. آدمهای سفیدِ زندگیِ من.
اسماعیل سالاری