بهترین روش لاغری سریع و تناسب اندام یکی از موارد مهم در انتخاب روش های لاغری میباشد. اتخاذ روش لاغری سریع و مناسب می تواند در کاهش هزینه های درمانی و شدت بیماری های مزمن و عوارضی ناشی از دیگر روش های لاغری نقش مهمی داشته باشد.
انجام بسیاری از ورزشها میتوانند به فرایند لاغری و کاهش وزن کمک شایانی کنند. برخی از گزینههای عالی برای سوزاندن کالری شامل ورزشهایی پیادهروی، دویدن، دوچرخهسواری، شنا، تمرینات وزنهبرداری، تمرینات اینتروال، یوگا و پیلاتس میباشد.
شایان ذکر است بسیاری از تمرینات ورزشی دیگر نیز میتوانند به افزایش نتیجه حاصل از تلاشهای شما برای کاهش وزن کمک کنند. از این رو بسیار مهم است که ورزشی را انتخاب کنید که از انجام آن لذت میبرید. این امر باعث میشود که شما در درازمدت به آن ورزش پایبند باشید و نتایج را حس کنید.

اما هر فعالیت بدنی برای تأثیر مفید در لاغری و تناسب اندام زمان مشخصی دارد که در ادامه ذکر میگردد:
برای شروع، 3 تا 4 بار در هفته 30 دقیقه پیادهروی کنید. با تناسباندام میتوانید به تدریج مدت یا دفعات پیادهروی خود را افزایش دهید.
مطالعات نشان دادهاند که دویدن میتواند به سوزاندن چربی احشایی که معمولاً به عنوان چربی شکمی شناخته میشود، کمک کند. دویدن تمرینی عالی است که میتوان آن را در هر مکانی انجام داد و به راحتی آن را در برنامه هفتگی خود گنجاند. برای شروع، 3 تا 4 بار در هفته به مدت 20 تا 30 دقیقه دویدن را هدف بگیرید.
دوچرخهسواری یک ورزش محبوب است که تناسب اندام شما را بهبود میبخشد و میتواند به کاهش وزن کمک کند. اگرچه دوچرخهسواری به طور سنتی یک فعالیت در فضای باز است، اما بسیاری از باشگاهها و مراکز تناسباندام دارای دوچرخههای ثابتی هستند که به شما امکان میدهد در حین اقامت در داخل خانه دوچرخهسواری کنید.
دانشمندان تخمین میزنند که یک فرد 155 پوندی (70 کیلوگرمی) حدود 252 کالری در هر 30 دقیقه دوچرخهسواری با دوچرخه ثابت با سرعت متوسط یا 288 کالری در هر 30 دقیقه با دوچرخه با سرعت متوسط 12 تا 13.9 مایل در ساعت میسوزاند (19 –22.4 کیلومتر در ساعت)
تمرین با وزنه یک انتخاب محبوب برای افرادی است که به دنبال کاهش وزن هستند. یک فرد 155 پوندی (70 کیلوگرمی) در هر 30 دقیقه تمرین با وزنه تقریباً 108 کالری میسوزاند. تمرین با وزنه میتواند به شما کمک کند که میزان متابولیسم در حالت استراحت (RMR) یا میزان کالری سوزی بدن در حالت استراحت را افزایش دهید.
یک مطالعه 6 ماهه نشان داد که انجام 11 دقیقه تمرینات مبتنی بر قدرت، 3 بار در هفته، به طور متوسط منجر به افزایش 7.4 درصدی در میزان متابولیسم میشود. در این مطالعه، این افزایش معادل سوزاندن 125 کالری اضافی در روز بود. بدن شما ساعتها بعد از تمرین با وزنه در مقایسه با ورزش هوازی به کالری سوزی ادامه میدهد.
تمرین اینتروال که بیشتر به عنوان تمرین تناوبی با شدت بالا (HIIT) شناخته میشود، یک اصطلاح گسترده برای دورههای کوتاه تمرینات شدید است که با دورههای ریکاوری متناوب میشوند. به طور معمول، یک تمرین اینتروال 10 تا 30 دقیقه طول میکشد و میتواند کالری زیادی بسوزاند.
تمرینات اینتروال به راحتی در برنامه تمرینی شما گنجانده میشود. تنها کاری که باید انجام دهید این است که یک نوع ورزش مانند دویدن، پریدن یا دوچرخهسواری و زمان ورزش و استراحت خود را انتخاب کنید. به عنوان مثال، 30 ثانیه روی دوچرخه تا جایی که میتوانید رکاب بزنید و سپس 1 تا 2 دقیقه با سرعت آهسته رکاب بزنید. این الگو را برای 10-30 دقیقه تکرار کنید.
شنا یک روش سرگرم کننده برای کاهش وزن و تناسباندام در فرد دچار اضافه وزن یا اندام غیر موزون است. یک فرد 155 پوندی (70 کیلوگرمی) در هر نیم ساعت شنا تقریباً 216 کالری میسوزاند. یک مطالعه 12 هفتهای روی 24 زن میانسال نشان داد که 60 دقیقه شنا 3 بار در هفته به طور قابلتوجهی باعث کاهش چربی بدن، بهبود انعطاف پذیری و کاهش چندین عامل خطر بیماری قلبی، از جمله کلسترول تام بالا و تری گلیسیرید خون میشود.
یکی دیگر از مزایای شنا ماهیت خاطره آن است، به این معنی که شنا برای مفاصل شما راحتتر است. این امر باعث میشود شنا برای افرادی که آسیبدیدگی یا درد مفاصل دارند گزینهای عالی باشد.
یوگا یک راه محبوب برای ورزش و کاهش استرس است. در حالی که معمولاً به عنوان یک ورزش کاهش وزن در نظر گرفته نمیشود، اما این ورزش مقدار مناسبی کالری میسوزاند و بسیاری از مزایای سلامتی اضافی را ارائه میدهد که میتواند باعث کاهش وزن شود. دانشمندان تخمین میزند که یک فرد 155 پوندی (70 کیلوگرمی) در هر 30 دقیقه تمرین یوگا حدود 144 کالری میسوزاند (5).
پیلاتس یک ورزش عالی برای مبتدیان است که ممکن است به کاهش وزن کمک کند. یک فرد با وزن حدود 140 پوند (64 کیلوگرم) در یک کلاس پیلاتس 30 دقیقهای مبتدی 108 کالری یا در کلاس پیشرفته با همان مدت زمان 168 کالری میسوزاند.
از مزایای این ورزش این است که اگرچه پیلاتس ممکن است به اندازه ورزشهای هوازی مانند دویدن کالری بسوزاند، اما بسیاری از مردم آن را لذتبخش میدانند که باعث میشود به مرور زمان به آن پایبند بمانند. برای تقویت بیشتر کاهش وزن با پیلاتس، آن را با یک رژیم غذایی سالم یا سایر اشکال ورزش، مانند تمرین با وزنه یا ورزشهای هوازی ترکیب کنید.

اما در کنار مزایای ورزش و فعالیت بدنی در فرایند لاغری و تناسباندام این روشهای کاهش وزن محدودیتهای زیر را نیز دارد:
مکانیسم استفاده از دستگاه لاغری به این صورت است که با از طریق تاباندن امواج الکترومغناطیسی و ایجاد اشعه به عمق بافت چربی باعث نابودی بافت چربی در اندامهایی مانند شکم، پهلو، ران و باسن، نواحی پشت و بازوها و همچنین افزایش قوام پوست و همچنین کاهش چربی در ناحیههای چانه و گردن و غبغب میشود. استفاده از دستگاههای لاغری به علت عدم نفوذ اشعه با اندامهای داخلی بدن ایمن بوده و جز روشهای لاغری کمتر تهاجمی میباشد.
یکی از بهترین دستگاههای لاغری دستگاه اوندا دکا محصول کشور ایتالیا میباشد. البته لازم به ذکر است کاربرد این دستگاه در تناسباندام و غلبه بر اضافه وزن است و برای مبارزه با چاقی شدید توصیه نمیگردد.

رژیم غذایی محدودکننده از راههای مقابله با اضافه وزن و عدم تناسباندام است؛ اما بهترین رژیم غذایی برای کاهش وزن چیست؟ این رژیم روشی کاملاً محدودکننده در تغذیه برای مدتی مشخص است تا زمانی که وزن اضافه مورد نظر کم شود و بعد از آن فرد به تغذیه عادی خود برگردد. جایگزین کردن غذاهای ناسالم با غذاهای سالم نه برای چند هفته، بلکه برای همیشه به شما کمک میکند تا وزن خود را کاهش دهید و در عین حال به فواید متعدد دیگری نیز دست پیدا کنید.
هیچ رژیم غذایی واحدی وجود ندارد که متخصصان تغذیه آن را سالمترین بدانند. با این حال، چندین سبک تغذیه وجود دارد که کارشناسان آن را برای سلامتی مطلوب طراحی کردهاند و یا مشاهده کردهاند که در صورت مصرف توسط افراد مختلف در سراسر جهان، مؤثر و مفید هستند. این سبکهای غذایی معمولاً چند ویژگی مشترک دارند.
رژیم های غذایی سالم معمولاً بر مبنای رژیمهای گیاهی هستند، بر چربیهای سالم، بدون قندهای ساده و سدیم کم تأکید میکنند و غذاهای طبیعی را به غذاهای بسیار فرآوری شده ترجیح میدهند.
اما یک رژیم غذایی لاغری خوب چند ویژگی مهم دارد:
از دیگر روشهای مورد استفاده از دیرباز برای مقابله با کاهش وزن گرفتن روزه میباشد. روزه به این معنا است که فرد یک یا دو وعده غذایی را حذف کرده و ساعتهای زیادی از روز را بدون مصرف آب و مواد غذایی بگذراند. گفتن روزه معمولاً از جمله مواردی است که در ادیان مختلف توصیه میگردد اما میتواند گاها برای کاهش وزن و رسیدن به تناسباندام هم مفید باشد.
همانند خیلی روشهای کاهش وزن رعایت رژیمهای غذایی سالم و همچنین روزه محدودیت و معایب خاص خودش را دارد:
معیارهای مختلفی برای قضاوت در مورد تناسب اندام و وزن متناسب افراد وجود دارد. ظاهر عمومی فرد، وزن افراد، سنجش چربی بدن از جمله روشهای تخمین چاقی یا تناسب اندام و وزن افراد مختلف میباشد. در کنار روشهای یاد شده روش ساده و کاربردی دیگری وجود دارد که شاخص (نمایه) توده بدنی یا بی ام آی نامیده میشود. این شاخص از تقسیم وزن بر مجذور قد به دست میآید.

به موازات بروز بیماری چاقی در جوامع مختلف راهکارهایی هم برای رفع این مشکل در نظر گرفته شد. از جمله این راهکارها گرفتن روزه و حذف یک یا چند وعده غذایی در روز بود. روش دیگر رعایت رژیمهای غذایی سفت و سخت بود. در کنار محدودیت ورودی غذا و کالری به بدن تمهیداتی هم برای افزایش انرژی مصرفی در نظر گرفته میشد. انجام کارهای سخت و بالا بردن فعالیت بدنی یا ورزش موجب مصرف شدن بیشتر انرژی افراد میشد.
در کنار موارد ذکر شده دارودرمانی (گیاه درمانی) از روشهای دیگر کاهش وزن بود. دارودرمانی میتوانست از طریق افزایش سوخت و ساز بدن یا کاهش اشتهای فرد مصرف کننده دارو صورت پذیرد.
اما روشهای یاد شده به جز فواید خود محدودیتهایی نیز به دنبال داشت. بازگشت وزن بعد از کنار گذاشتن روش کنترل چاقی و عدم تأثیر بر آناتومی معده و دستگاه گوارش، روز مشکلات در مفاصل افاد شدیدا چاق ( با فعالیت بدنی شدید) از جمله این موارد بود. روشهای فوق مخصوصاً رژیمهای غذایی لاغری میتوانستند موجب کاهش ورود کالری به بدن شوند ولی فرد نیاز داشت که مقدار زیادی غذا ( ولو غذاهای کم کالری) را برای پر کردن معده خود مصرف نماید. با مصرف غذاهای پرانرژی وزن کاسته شده جبران میگشت.
محدودیت بعدی ایجاد مشکلاتی برای فرد چاق بود؛ مثلاً فعالیتهای بدنی شدید در بیشتر مواقع برای افراد مبتلا به بیماریهای قلبی عروقی و دیابت میسر نبود. گاها هم وزن زیاد فرد و بالا بردن فعالیت بدنی فرد زمینه را برای ابتلا به مشکلات مفصلی فراهم میساخت.
با پیشرفت علم پزشکی روشهای نوینی برای کنترل بیماری چاقی پدید آمدند. این روشها محدودیتهای روشهای متعارفی که در بالاتر توضیح داده شد را نداشتند و کارایی بالاتر و پایدارتری دارند؛ اما اعمال لاغری مختلف شامل روشهای جراحی و غیر جراحی و با شدت تهاجم متفاوت بودند. اولین معیار برای بررسی اعمال لاغری، استفاده یا عدم استفاده از جراحی بود.
روشهایی مانند پیکرتراشی (البته روش مبتنی بر جراحی پیکرتراشی هم وجود دارد) و عمل بالن معده اعمال لاغری غیر جراحی بودند. این روشها معمولاً شدت تهاجمی پایین و مخاطرات و عوارض کمتری داشتند ولی از طرف دیگر پتانسیل این روشها در کاهش وزن سریع و تناسب اندام زودهنگام کمتر بود. همچنین این دستگاهها نمیتوانستند به طور دائمی آناتومی دستگاه گوارش را تغییر دهند و بعد از عمل لاغری امکان بازگشت وزن به مقدار قبلی وجود داشت.
روشهای لاغری بر مبنای تغییر یا عدم آناتومی دستگاه گوارش هم به چند دسته تقسیم میشدند. روشهای مانند پیکرتراشی، لیپوماتیک و لیپوساکشن تأثیری بر روی دستگاه گوارش و آناتومی آن نداشتند.
روشهایی مانند مسدود کردن عصب واگ، عمل باندینگ معده یا عمل بالن معده مبتنی بر قرار دادن جسم خارجی در معده و تغییر کارکرد بدن (مسدود کردن عصب واگ) یا اشغال موقت حجم معده بود. در روشهای یاد شده میزان غذای ورودی کاهش مییافت و این امر میتوانست در درازمدت موجب کاهش وزن و تناسب اندام فرد شود. مشکل روشهای یاد شده در زمان بعد از خروج این ابزارها از بدن فرد بود که میتوانست زمینه را برای بازگشت وزن و چاقی مجدد تسهیل کند.
در کنار روشهای معرفی شده در قبل، روشهایی مانند عمل اسلیو معده و عمل بیلیو پانکراس وجود داشت که در آن قسمتهای از معده و یا روده فرد تحت جراحی حذف میشد. این امر موجب کاهش حجم معده و غذایی ورودی و همچنین کاهش ترشح هورمونهای مولد اشتها و گرسنگی (هورمون گرلین) در بدن فرد میشد.
این روشها قابلیت تهاجمی بالایی داشتند، غالباً بازگشت پذیر نبودند و کاهش وزن ناشی از آنها هم پایدارتر بود. همچنین طبعاً با بالا رفتن شدت تهاجمی این اعمال جراحی، احتمال بروز مخاطرات و عوارضی ناشی از آنها هم افزایش مییافت.
اما از معرفی کلی و دستهبندی روشهای لاغری بگذریم در ادامه به بررسی مورد به مورد این روشها میپردازیم.
پیکرتراشی از جمله روشی است که برای بیماران دچار چاقی شدید به کار گرفته نمیشود. گستره استفاده از روش پیکرتراشی برای داشتن تناسب اندام و در افراد دارای اضافهوزن و یا افراد دارای پوست شل (به خاطر تجربه بارداری و یا عملهای جراحی لاغری) و همچنین بیمارانی است که به خاطر استفاده از دیگر جراحی لاغری با پوست اضافی در بدن خود مواجه میشوند. پیکرتراشی خود به دو دسته کلی جراحی و غیر جراحی تقسیم میشود. گرمادرمانی، سرمادرمانی، استفاده از اشعه از روشهای مورد استفاده در پیکرتراشی هستند.
در این روش در یک یا چند جلسه چربیهای اضافی بدن (بیشتر در ناحیه شکم، پهلو و پشت) فرد مکش میشوند. مزیت این روش در عدم نیاز به بستری شدن در بیمارستان بعد از عمل جراحی و مکش میباشد. معمولاً لیپوساکشن به مانند اعمال لاغری لیپوماتیک و پیکرتراشی برای افراد با اضافهوزن توصیه میشود و برای افراد با درجات چاقی متوسط و شدید چندان توصیه نمیشود.
در عمل باندینگ معده چند شکاف ریز در پوست و معده فرد ایجاد شده و در گام بعدی یک نوار قابل تنظیم در معده قرار داده میشود. این نوار یا باند مانع از پرخوری و دریافت مقدار زیادی غذا و کالری توسط فرد جراحیشده میشود. با رعایت مراقبتها و احتیاطهای بعد از عمل جراحی، فرد جراحی شده میتواند کاهش وزن دلخواه خود دست یابد.
در این عمل، یک بالن در معده فرد تحت درمان قرار داده میشود. این امر باعث کاهش اشتها و مهمتر از آن کاهش حجم دستگاه گوارش و در نتیجه لاغری میباشد. این عمل لاغری برای افرادی با شاخص توده بدنی 27 الی 35 کاربرد دارد. در زمانی بین 6 الی 12 ماه فرد عمل شونده به کاهش وزن مورد نظر دست پیدا میکند. محدودیت عمل بالن معده در ناپایداری نتایج آن و احتمال بازگشت وزن کاهش یافته و حتی افزایش آن میباشد.
در این روش وسیلهای در معده فرد عمل شده قرار میدهد. این وسیله با سرکوب عصب واگ موجب سرکوب اشتها و در نتیجه کاهش مصرف مواد غذایی از طرف فرد تحت عمل میگردد. مشکل این روش در بازگشت احتمالی وزن بعد از خروج وسیله از معده فرد و رفع مسدودیت عصب واگ فرد میباشد.
در این روش حدود 80 درصد از حجم معده و درصد بالایی از حجم روده کاهش پیدا میکند. در انتهای این روش با وصل کردن قسمت انتهایی روده به دوازدهه، اکثریت روده دور زده میشود. این روش قدرت بالایی در کاهش وزن فرد تحت عمل دارد. کاهش وزن در افراد جراحی شده معمولاً بدون بازگشت میباشد و با توجه به بازگشت ناپذیر بودن این روش پایایی بالایی دارد. مشکلی این روش در بروز عوارض و مخاطرات آن میباشد.
عمل بای پس معده روشی جراحی خوب و با قابلیت بالا در درمان بیماری چاقی میباشد. مکانیسم این روش مکانیسمی بر پایه تغییر آناتومی دستگاه گوارش بوده و در آن مقدار زیادی از حجم معده کاهش یافته و این امر با سرکوب آنزیمهای مولد گرسنگی و اشتها کمتر توأمان میشود.
همچنین روش جراحی آن بر مبنای دور زدن نواحیای از معده و وصل کردن قسمت فوقانی معده فرد جراحی شده (که حجم کوچکی دارد) به قسمت تحتانی روده وی میباشد. با انجام این عمل جراحی در طی زمانی دو ساله بخش قابلتوجهی از وزن اضافی فرد کم میشود.
عمل اسلیو معده هم از روشهای قدرتمند کاهش وزن و مبارزه با بیماری چاقی میباشد. در این روش جراحی چاقی، 80 درصد از حجم معده فرد تحت جراحی کاهش پیدا میکند و بخش باقیمانده معده شکلی شبیه موز دارد. در این عمل جراحی چاقی هم حجم معده و هم میزان ترشح هورمونهای گرسنگی و اشتها (هورمونهای گرلین) کاسته میشود.
در طی بازه چند ماه مقدار توجهی از وزن اضافی فرد کاسته میشود و با توجه به تغییر آناتومی دستگاه گوارش احتمال خیلی کمی برای بازگشت وزن فرد جراحی شده وجود دارد. با توجه به تحلیل ویژگیهای مثبت و منفی این روش، میتوان گفت عمل اسلیو معده بهترین روش جراحی لاغری برای افراد چاق با شاخص توده بدنی 35 الی 45 میباشد.
بیماری چاقی از مهمترین بیماریهای دنیای امروزی میباشد که عوارض مختلفی برای افراد مبتلا به دنبال دارد. روشهای مختلفی برای کاهش وزن افراد چاقی و یا دچار اضافهوزن وجود دارد. روشهای متعارف کاهش وزن شامل رعایت رژیم غذایی، ورزش کردن و دارودرمانی میباشد. این روشها در خیلی مواقع برای کاهش وزنهای چشمگیر و پایدار مناسب نیستند. در چنین حالتی ضرورت استفاده از اعمال لاغری احساس میشود.
اعمال لاغری شامل روشهای کمتر تهاجمی و غیر جراحی و روش با شدت تهاجمی بالاتر و مبتنی بر عمل جراحی میباشد. روشهای غیر جراحی شامل مواردی مانند پیکرتراشی، عمل بالن معده، عمل باندینگ معده و... میباشد. مشکل این روشها بعد از اعمال آن میباشد که احتمال بازگشت وزن وجود دارد.
در روشهای جراحی با شدت تهاجمی بالا مانند عمل بای پس معده، عمل بیلیو پانکراس و عمل اسلیو معده آناتومی دستگاه گوارش فرد تغییر مییابد. حجم معده (و یا روده) و همچنین ترشح هورمونهای مولد گرسنگی و اشتهای گرلین کاهش مییابد. این امر اگر با رعایت مراقبتهای بعد از عمل همراه شود موجب رسیدن به کاهش وزنی چشمگیر میشود.
بین روشهای فوق بیشترین محبوبیت را عمل اسلیو معده دارد. ایمنی بالا و پایداری نتایج عمل و کاهش وزن قابلتوجه در ماههای بعد از عمل موجب شده که نزدیک به 57 درصد اعمال جراحی لاغری در سراسر دنیا را عمل اسلیو معده تشکیل دهد.
نکته مهم و پایانی اینکه استفاده از روشهای جراحی چاقی با شدت تهاجمی بالا گاها موجب کاهش وزن قابلتوجه در فرد و ایجاد پوستهای اضافه در بدن فرد جراحی شده میشود. از این رو برای غلبه بر این مشکل میتوان از روشهایی مانند پیکرتراشی بهره برد.