این چند روزه با موضوع خیلی جذاب و زیبایی مواجه شدم:
از سر بیکاری یه سری به انباری reading list گوگلم زدم و رندوم روی این صفحه کلیک کردم که حداقل یه خورده اطلاعات موسیقیم رو بالا ببرم:
خلاصه، آخرین اپیزود (اوچوم سیایه) رو پخش کردم و روی تخت ولو شدم.
و بذار بگم، با موسیقیهاش منو از این دنیا خارج کرد.
شیفته اطلاعات جدیدی شده بودم که هیچ ایدهی قبلی ازشون نداشتم:
"اوچی چورنیه" یکی از آهنگهاییه که من خیلی دوستش دارم. ملودیش جادویی و سحرانگیزه (کلا فضای ترانههای روسی همینه) و خیلی جالب بود که این آهنگ نیم قرن پیش توجه فرد دیگهای هم جلب کرده بوده...
ماجرا اینه که آقایی به نام جهانگیر سرتیپ پور یه شب در حال رادیو گوش کردن بوده و با این آهنگ مواجه میشه. از ریتمش خوشش میآد و تصمیم میگیره یه متن به گویش خودش (گیلانی) بر روی ملودی بنویسه.
صبح بعدش با خانم فهیمه اکبر (خوانندههای گیلانی معروف اون زمان) تماس میگیره و ازش میخواد آهنگش رو بخوانه. متاسفانه امروزه نسخهای با صدای ایشون موجود نیست. :)))
این جوری آهنگ "اوچوم سیایه" نوشته شده.
احتمالا این آهنگ رو اولین بار در فیلم "در دنیای تو ساعت چند است" شنیده باشین.
این تنها ترانهای نبود که از روی یک ملودی غربی گرفته شده بود.
در موسیقی ایران قدیم این خیلی رایج بوده که بر اساس یه ریتم خارجی، شعر فارسی بنویسن.
یه مثال دیگهش آهنگ "شب بود بیابان بود" که فریدون فرخزاد خواندتش.
ملودی اصلیش از آهنگی اسپانیایی به اسم Mi Barco Peregrino اومده.
کاری به درست یا اشتباه بودنش ندارم، اما واقعا تلفیق موسیقی شرق و غرب به این دلنشینی و قشنگی اونم در او زمان واقعا دستمریزاد داشته.
اینطور نیست که انگار کلمات رو به زور داخل ریتم چپونده باشن؛ کلمهها خیلی آروم و ملایم سر جاشون نشستهان و با همون لطافت به سمت گوش شنونده حرکت میکنن.
همیشه اینجور آهنگها برام یه رگههایی از ناآشنایی و غریبی داشتن؛ انگار کاملا به زبان خواننده تعلق نداشتن.
خب،... واقعا هم نداشتن.
این آهنگها یه خورده وزنشون از آهنگهای دیگه بیشتره. انگار سنگینترن. متوجه منظورم هستین؟
شاید یه دلیل که موسیقیهای قدیمی قابلتحملتر از آهنگهای جلف جدیدن همین پُر بودن ملودیشون باشه.
موسیقی اصیل ایرانی که جای خودشو داره، اما موسیقی امروز ایران نه راه شرق اصیل رو پیش گرفته نه غرب.
چی شد که دیگه موسیقی موسیقی نشد؟
چرا دیگه فرهاد مهراد، فهیمه اکبر، فریدون فروغی، سیمین قدیری و... نیستن؟
چرا هنرِ موسیقی در ایران پیشرفت نکرد؟
آهنگ گیلانی مورد علاقهم، "نوشو نوشو" با صدای فهیمه اکبر تقدیم شما :)
(ملودی این یکی هم روسیه)

23 شهریور 1402