
🖋️ مطلب منتشر شده در کانال شخصی شهید مصباحالهدی باقری کنی در ۸ مهر ۱۴۰۰
🔸 در هسته بازاریابی سیاسی مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیهالسلام، در سال ۹۵ جلسه کارگاه تجربهای با دکتر پیمان جبلی داشتیم. هدف این جلسه مثل همه کارگاههای تجربه که در این ۱۳ سال در مرکز رشد و قبل از آن برگزار کردیم (تاکنون برای نزدیک به ۳۰۰ شخص کارگاه داشتیم و همچنان هم داریم) این بود که دکتر، مسیر و ثمرات و درسآموزههای زندگی شخصی و حرفهای خود را با ما به اشتراک بگذارند.
🔸 صمیمی و متواضعانه پذیرفتند و با دست و دلبازی تمام و البته با رعایت تمام محدودیتهایی که شغلها و سازمانهای کاری ایشون ایجاب میکرد نکات ارزشمندی رو فرمودند.امروز در چند پرده و چند پست، برخی از این نقاط عطف زندگی و نکات قابلاستفاده حرفهای که امکان بیانش وجود داره رو به اشتراک میگذارم.
🔸 من سال ۱۳۴۵ در تهران به دنیا آمدم. وقتیکه انقلاب پیروز شد ۱۲ سالم بود و طبعاً فضای فرهنگی و اجتماعی قبل از پیروزی انقلاب را تا حدودی خیلی مبهم و تار در ذهن دارم. ولی ایّام انقلاب، ایّام دفاع مقدس ، ترورهای ابتدای دههی ۶۰ و سالهای بعد از آن را در سنّ نوجوانی، جوانی و ورود به دانشگاه خیلی عمیقتر درک کردهام و به یاد دارم. شاید درک همان سالها و نقشهایی که در ذهن و خاطرات ما شکل گرفت باعث شد که نسل ما انگیزه و احساس وظیفهی خاص و بیشتری نسبت به انقلاب اسلامی داشته باشد و به اینکه در مسئولیتها و موقعیتهایی که برای ما فراهم میشود،وظیفه داریم کاری مهم و جدّی انجام بدهیم.
🔸 سال ۱۳۶۳ وارد دانشگاه امام صادق شدم و سال ۱۳۶۸ واحدهای درسیام در رشتهی الهیات (معارف اسلامی و تبلیغ) تمام شد. سال ۱۳۷۲ هم پایاننامهام را دفاع کردم. پایاننامهی کارشناسیارشدم را تحت عنوان «ابعاد روانشناختی امر به معروف و نهی از منکر» در سال ۱۳۷۲ دفاع کردم. آن زمان بهعلت فاصلهای که جامعه از دههی ۶۰ گرفته بود فضای فرهنگی متفاوتی حاکم شده و در دورهی دولت سازندگی ، یکمقداری معیارها و ضوابط فرهنگی و هم بحث امر به معروف و نهی از منکر در جامعه بهتدریج داشت تحتالشعاع توسعه اقتصادی قرار میگرفت.
🔸 همانموقع با بحثهایی که بین ما دانشآموختههای رشته تبلیغ و بهویژه در آن یکی دو دورهی اول شکل گرفت با اینطور سؤالها مواجه بودیم که: آیا تبلیغ در عصر امروزین با همان شیوهی قدیمی باید اتفاق بیافتد؟ و آیا دانشآموخته تبلیغ دانشگاه امام صادق علیهالسلام باید مانند یک دانشآموختهی حوزه و مانند یک طلبه به امر تبلیغ بپردازد یا نه؟ آیا بین کار تبلیغی ما و کار تبلیغی حوزههای علمیه تفاوتهایی وجود دارد؟ این بحثها شکل گرفت که ما در فضای تکنولوژیک امروز، نیاز به این داریم که در حوزهی ارتباطات و رسانهها بتوانیم کار علمی جدی انجام بدهیم. خوشبختانه این ایده جا افتاد و در سال ۷۳ منجر به این شد که اولین دورهی دکتری فرهنگ و ارتباطات در دانشگاه امام صادق طراحی و از سال بعد راهاندازی بشود. البته بهنظرم جمعکردن آن هیئت مؤسس علمیِ رشتهی فرهنگ و ارتباطات و تجربهی راهاندازی این رشته در سطح دکتری برای اولینبار در دانشگاه امام صادق علیهالسلام هم خودش افتخار بزرگی است؛ هم گویای عظمت روح حاج آقای مهدوی کنی است که خدا ایشان را رحمت کند؛ و هم اینکه دانشگاه امام صادق چقدر پویا، نوآور و تحولخواه است که توانسته این جمع از افراد علمی و سیاسی و سیاستی با تجربه فرهنگ و ارتباطاتی را از ایران و دنیا زیر یک سقف علمی جمع کند.
🔸 سال ۱۳۷۰ وارد صداوسیما شدم. قبلتر هم به مدت یکسال مدیر روابط عمومیِ دانشگاه امام صادق علیهالسلام بودم. آن زمان و قبل از ورود به سازمان، میان دو فرصت شغلی حقّ انتخاب داشتم: یکی وزارت امور خارجه و یکی هم صداوسیما؛ وزارت امور خارجه جلسهی مفصّلی برای تعدادی از دانشآموختگان تشکیل داد که من هم یکی از آنها بودم. یکی از آقایانی که الان جزء افراد باتجربهی وزارتخانه است و سابقهی چهار بار سفارت هم دارد برای ما صحبت کرد و خیلی متکبّرانه و با فضایی که من بهشخصه خیلی نپسندیدم گفت: «...اینجا وزارت امور خارجه هست و ما همهی دنیا را گشتهایم و ...»! من از آن وضعیت خوشم نیامد و همان وسط جلسه بلند شدم که بیرون بروم و پشت سر من هم سهچهار نفر دیگر بلند شدند. به ایشان برخورد و گفت کجا دارید میروید؟ گفتم: اینجا خیلی به درد من نمیخورد، میروم جایی دیگر. روحیهی من خیلی با اینطور فضاها نمیخورد؛ جایی میخواهم بروم که همه عشق و علاقهی کار کردن داشته باشند؛ اینطور که یکعده به دیگران فخر بفروشند را نمیپسندم. این بود که بهعلت همان علاقهی شخصیام به حوزهی روابط عمومی و ارتباطات ، وارد صداوسیما شدم.
🔸 دو سه روز هفته بعدازظهرها به رادیو میرفتم و برنامههای رادیو را گوش میدادم؛ همان شبها را هم در واحد خبر بودم و بهعنوان دبیر خبر خارجی شب رادیو مشغول به کار شدم. صبحها هم یا در مدرسه تدریس میکردم یا مشغول تکمیل پایاننامه بودم. به هر حال مراحل متعددی را بهتدریج در صداوسیما گذراندم. تقریباً پنجشش ماهی که گذشت، سردبیر خبر خارجی شبِ رادیو شدم و بعد چون در تلویزیون هم به این کارم نیاز داشتند، بهعنوان دبیر خبر در برنامهی خبر ۲۱ به تلویزیون آمدم. خبر خارجی، جانشین سردبیر، و سردبیر اخبار خارجی ، و بعد هم جانشین خبر ۲۱، مسؤولیتهای بعدیام تا سال ۱۳۷۸ بود.
🔸 سال ۱۳۷۸ زمان اوج بحثهای سیاسی در جامعه بود و جریانها و جناحهای مختلف سیاسی در آن فضا فعالیت داشتند و درنتیجه، بحثهای سیاسی هم در جامعه و هم در مجلس خیلی شدّت گرفته بود. من پیشنهاد کردم که سازمان یک فضای مناظرهای در خبر راه بیندازد و کارشناسان هر دو جناح بیایند و حرفهایشان را بزنند. فضای صداوسیما در آن سالها نسبت به الان خیلی متفاوت بود؛ مثلاً از ورود تلفن همراه تازه دو سه سال گذشته بود، اینترنت در حدّ خیلیخیلی محدود و تنها در دسترس بعضی از مدیران بود و البته فضای سازمان هم تا حدودی بستهتر از جامعه بود. آن زمان پیشنهاد مناظره تلویزیونی را در بخش خبری ۲۲:۳۰ دادم. مدیران وقت البته گفتند که آنجا این مناظره نمیگیرد، و پیشنهاد دادند که خبر ۲۱ را بگیریم ولی نظرم این بود که خبر ۲۱ بهدلیل حساسیتهای خاص و اینکه بخش خبری رسمیتری است احتمالاً دچار مشکل میشود؛ لذا ترجیح میدادم جایی دیگر و بیسروصدا در گوشهای آرامتر این کار را انجام دهم. این شد که جرقهی اولیه همین گفتگوی ویژهی خبری در سال ۷۸ زده شد و بلافاصله از نظر مخاطبان با یک رشد تصاعدی مواجه شدیم.
🔸 به یاد دارم آنموقع دربارهی کنفرانس برلین و اتفاقات حواشی آن خود صداوسیما بهخاطر پخش تصاویر کنفرانس، یکی از طرفهای اصلی ماجرا و مورد اتهام بخشی از افکار عمومی بود و من مایل بودم همین موضوع را به گفتگوی ویژهی خبری بیاورم. بنابراین شخصاً پیشِ آقای دکتر لاریجانی – که تا آنوقت ایشان را ندیده بودم- رفتم تا وی را به برنامه دعوت کنم. ایشان هم استقبال کرد و آمد. من هم توضیح دادم که این برنامه چندماه است که تازه راه افتاده و خوشبختانه آمار بینندگانش بالا رفته ... که ایشان گفت: «شما خبر ندارید! زمانی که شما شروع کردید بخش خبری ۲۲:۳۰ شبکه دو نسبت به خبر ۲۱ شبکه یک ، حدود یکسوم مخاطب داشت اما ظرف همین مدت دوماهه میزان مخاطبان شما حدوداً ۱۰ برابر رشد داشته و نسبت به خبر ۲۱ هم ۲.۵ برابر بیننده دارید.. توجه داشته باشید که این رویکرد قبل از تجربههای برخی شبکههای رقیب منطقهای ما مثل الجزیره و برنامه الرأی و الرأی الأخر آن شبکه بود.
🔸 بهنظرم در مجموع راهاندازی بخش «گفتگوی ویژهی خبری ۲۲:۳۰» تجربهی موفقی بود. نتیجهی این موفقیت در جذب مخاطب هم این شد که مسؤولیت مدیرکل اخبار داخلی واحد مرکزی خبر بهعهدهی من گذاشته شد و تا سال ۱۳۸۰ این پست را داشتم. در این مدت به نظر خودم کارهای اساسی آنجا صورت گرفت، تحلیلهای تخصصی انجام شد، ما برای اولینبار به خارج از کشور خبرنگار اعزام کردیم و ارتباط زنده با خبرنگارمان در جریان جنگ افغانستان برقرار کردیم و کارهای دیگر... با این وجود از سال ۸۰ یک سالی مشاور معاون سیاسی بودم تا سال ۸۱ که با دعوت آقای مهندس هاشمی ثمره، رئیس وقت دانشکدهی صداوسیما مسئولیت معاونت آموزشی دانشکده را به عهده گرفتم. البته من قبلتر در سال ۱۳۷۵ گروه ارتباطات دانشکده را با کمترین امکانات و تنها با یک نفر عضو هیأتعلمی – یعنی خودم!- راهاندازی کرده بودم که بعداً گسترش پیدا کرد تا الان که سهچهار رشته کارشناسیارشد دارد و تبدیل به دانشکده شده است. بعد از دعوت آقای هاشمی ثمره باز دوباره با آن طرحهای بلندپروازانهای که همیشه فکر میکردم دارم، کار را شروع کردم.
🔸 ششماه بعد همزمان با حمله آمریکا به عراق و علیه صدام، شبکه العالم با مدیریت آقای بهشتیپور تأسیس شد. بهتدریج از دور و بر زمزمههایی به گوش میرسید که من را دعوت به همکاری میکردند. احتمالاً چون در اوان تأسیس شبکه، نیروی تخصصی کم بود و من هم زبان عربی بلد بودم و هم خبر کار کرده بودم، گزینهی نسبتاً مناسبی به نظر میرسیدم. با این وجود بهدلیل مسؤولیتم در دانشکده استقبال نمیکردم تا اینکه با دستور مستقیم آقای لاریجانی که: «آقای دکتر گفتند شما از فردا بروید شبکهی العالم»، به آنجا رفتم و بهعنوان مدیرکل اخبار شبکه العالم منصوب شدم. چون اولین تجربهی راهاندازی یک شبکهی بینالمللی در جمهوری اسلامی همان سال ۸۱ انجام شد خودِ این موضوع، ایدهای را در من ایجاد کرد که ببینم الگوهای هنجاریِ یک شبکهی بینالمللی برای جمهوری اسلامی ایران چه میتواند باشد؟ این موضوع مبنای رساله دکتریام شد که با همین عنوان سال ۱۳۸۳ از آن در دانشکدهی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیهالسلام دفاع کردم.
🔸 تا سال ۱۳۸۴ مدیرکل اخبار العالم بودم تا در آن زمان،مسؤولیت دفتر شبکهی العالم که قرار بود در بیروت راهاندازی شود را پذیرفتم. این دورهی ۳ سالهی مأموریت من در بیروت (۸۷-۱۳۸۴) دورهی بسیار پرحادثه، پرتجربه و مصادف بود با دورهی ترورها در لبنان: ترور رفیق حریری و بعد هم ترورهای دیگر، جنگ ۳۳ روزه و حوادث بعد از آن ... طوریکه فکر میکنم تنها یکبار توانستم از فرودگاه بیروت به تهران بیایم! بقیهی اوقات فرودگاه بهخاطر جنگ یا بهخاطر درگیری یا مشکل امنیتی دیگری بسته بود که باید میرفتیم و مثلاً از دمشق به تهران میآمدیم.
🔸 اواخر این دوره که بیروت بودم آقای دکتر جلیلی که تازه دبیر شورای عالی امنیت ملی شده بود چندبار از تهران تماس گرفت و دعوت کرد که به مجموعهی ایشان در حوزهی ارتباطات رسانهای کمک کنم. من با اینکه هیچوقت با فضاهای امنیتی نسبتی نداشتم، صرفاً بهخاطر رفاقتی که با ایشان داشتم -چون ما در دورهی دانشجویی هماتاق بودیم و در جبهه هم در کنار هم بودیم – احترامشان را حفظ کردم و مسئولیت معاون رسانهای دبیر شورای عالی امنیت ملی را از آبان ماه ۱۳۸۷ پذیرفتم. سالی پرکار که سال بعد از آن هم انتخابات ریاست جمهوری بود و هم واقعه فتنه رخ داد ... بعد از یک سال و اندی به ایشان گفتم راستش را بخواهید روحیهی من به این کار ستادی نمیخورد و من بیشتر دوست دارم در کار صف رسانهای باشم یا بروم دانشگاه؛ ایشان هم لطف کرد و پذیرفت و من اسفندماه ۱۳۸۸ پس از یک سال و پنج ماه از شورای امنیت ملی بیرون آمدم و بعد از تعطیلات نوروز ۸۹ – که بعد از بیست سال، اولین نوروز بدون مسؤولیت را در کنار خانواده گذراندم- به دانشکده صداوسیما برگشتم./ کانال امروز رشد