
🖋️ حجتالاسلام قنبریان
🔸 «سیاست زدگی» موجب شده همهچیز «جناحی و باندی» متولد شود! با نزدیک شدن به موعد تجدید حکم رئیس رسانه ملی، برخی مقامات سابق و حاضر در تریبونها میگویند کسی رسانه ملی نمیبیند! برخی دیگر هم بیصدا برای تعویض، تلاش میکنند! در مقابل، رسانه ملی هم در برنامههای متعدد به مواجهه صریح و بعضاً تند برمیخیزد! گاهی «نقد» به «هجو» میکشد و آنچه کمتر شکل میگیرد، «انصاف در نقد» در یک طرف و «پذیرش حق» در طرف دیگر است._
🔹 در این چند خط مبتنی بر یافتههای تعدادی از مرکز متا، «فقط از جهت سیاسی»، «با تمرکز بر ایام جنگ»، نکاتی درباره رسانه ملی بیان میشود:
۱. «کسی تلویزیون نمیبیند!» در گروه کانونی، انگاره ذهنیِ شایع معترضان جمهوری اسلامی (نه صرفاً رسانه ملی) است! اینکه چرا «مقامات رسمی نظام»، خود با همین انگاره سخن میگویند، جای تعجب دارد!
🔸 اما اینکه «کاهش تماشا» هم مطلقاً دیده نشود، موجّه نیست! پرداختن علمی و سهمبندیِ «ریشههای سیاسی و غیرسیاسی»، «ایرانی و جهانی» و... کاهش تماشای تلویزیون، حلقه مفقوده این مواجههها است.
۲. بهحسب نتایج پیمایشی «اعتماد به صداوسیما» تابعِ «اعتماد به خود جمهوری اسلامی» است! با آن بالا میآید و با آن کاهش مییابد.
🔸 در جنگ و «تجاوز خارجی»، افزایش و در «ناآرامیهای داخلی» کاهشی میشود!
🔸 صداوسیما در مقایسه با نهادهای دیگر، نه رتبه اول اعتماد مردم است، نه رتبه آخر! وضع نیروهای نظامی از او بهتر و مجلس و قضائیه از آن پایینتر است! سیبل کردن یک نهاد با اغراض سیاسی و تغافل از اعتمادزدایی نهادهای دیگر، مواجهه منصفانه در اصلاح نیست.
۳. ممکن است حوزه سرگرمی و سریال و... وضعیت دیگری داشته باشد؛ اما در حوزه سیاسی و بهخصوص اطلاعرسانی، در ایام جنگ، اعتماد به «اخبار» رسانه ملی ۲۰٪ افزایش داشته است. سهچهارم جامعه به اخبار صداوسیما اعتماد دارند. پس مثل حرف آقای روحانی با اطلاقش درست نیست!
🔸 اما این «مراجعه» به رسانه ملی، چقدر «مقیم» میشود؟* و چقدر با بخش «تحلیل خبر» و سایر «برنامههای سیاسی» همراه میشود، واقعیت دیگری است!
۴. در ایام قطعی اینترنت، رجوع به شبکههای ماهوارهای رشد میکند (کمتر از ۱۰٪)! در حالی که تقریباً نیمی از مخاطبین این شبکهها الزاماً با روایتهای خبری آن همراهی ندارند!
🔸 آیا آنچه با اینترنت برای اینان قابل تدارک بوده را رسانه ملی نمیتواند تأمین کند تا این «مهاجرت به شبکه دشمن» اتفاق نیافتد؟!
۵. نزدیک ۵۰٪ مخاطبان رادیکالترین شبکه معاند (ایران اینترنشنال) معتقد به اسلام سیاسیاند! یعنی به دخالت دین در قوانین و اجرا قائلاند. محافظت از این جمعیتِ نزدیک به نظام جمهوری اسلامی، وظیفه قطعی رسانه ملی است.
🔸 رجوع سیاسی قائلان به اسلام سیاسی به چنین شبکهای سؤال و مطالبه جدی برای مسئولان میسازد!
🔸 مقصر تدارک نشدن فضای سیاسی بازتری که مانع این مصرف رسانهای شود، چقدر «رسانه ملی» و چقدر نهادهای امنیتی «مثل شعام» هستند؟!
🔸 چرا فقط در ایام آشوبها، بعضاً صداهای طیفهای مختلف در رسانه ملی شنیده شده و باهم مواجهه نظری کنند؟! در ایام «جنگ»، «تابآوری» و «پایانبندی»، انسجام ملی و همراهی حداکثری لازمتر نیست؟!
🔸 ضرورت فضای بازتر سیاسی و کاهش لحنهای خطابی، یکسویه و بعضاً هجوی، حرف حقی است؛ حتی اگر به قصد دیگری طرح شود!
۶. بهحسب پیمایشها نیازهای رسانهای مردم در ایام جنگ بعد از «خبر» و «تحلیل»، «محتوای آموزشی مرتبط با جنگ»، «محتوای نمایشی و سرگرمکننده»، «محتوای شاد و آهنگین» هم هست.
🔸 در نوجوانان این مسئله جدیتر است. ٪۵۱ آنها اولویتشان در جنگ هم «محتوای نمایشی و سرگرمکننده» است و فقط ۲۸٪ «تحلیل و بررسی خبر» است!
🔸 نکته جالب اینکه نوجوانان در بخش «محتوای آموزشی مرتبط با جنگ»، به بزرگسال نزدیک میشوند؛ «روایت» را بر «تفسیر» و برنامههای «مستند تاریخی تحلیلی» را از «تحلیل خبر» ترجیح میدهند.
🔸 موفقیتِ پایین رسانه ملی درباره این طبقه اثرگذار و اثرپذیر را نمیتوان منکر شد؛ گرچه تلاشهایی در برخی کانالهای اختصاصی نوجوان در حال انجام است./ کانال خانه اندیشهورزان
#نقد_منصفانه