
🖋️ ماجده حائری؛ نویسنده
🔸«رویای نیمه شب» سریالی تاریخی است که بر اساس کتاب «رویای نیمه شب» نوشته مظفر سالاری، توسط سازمان هنری-رسانهای اوج تولید شده است. داستان کتاب مبتنی بر یک روایت کوتاه تاریخی از کرامات حضرت صاحبالزمان(عج) در حق یکی از شیعیان است. مظفر سالاری همان چند خط را تبدیل به یک ماجرای طولانی عاشقانه و ماجراجویی کرده است. سریال هم با همین حال و هوا، مزیتی که دارد، بیان برخی مباحث عقیدتی مربوط به مهدویت است؛ اما من در این سیاهه دنبال تحلیلهای عمیق محتوایی و فرمی نیستم! اتفاقاً میخواهم درباره یکی از ظاهرترین مظاهر فیلم بگویم، آنچه بیش از همه پیش چشم است: ظاهر شخصیتهای داستان.
🔸تلما دختر ابوراجح حمامی است. از ابوراجح در تاریخ همینقدر روایت شده که شیعه معتقدی بوده و پس از شکنجه توسط حکومت، به دست صاحبالزمان شفا مییابد؛ اما در سریال، از بزرگان شیعه معرفی میشود که همراه با دخترش، با گروهی بهصورت مخفیانه مشغول نسخهبرداری از کتب شیعی هستند. علاوه بر این، تلما استاد قرآن هم هست. حال چنین دختری آن هم با چنان پدری، وضع حجابش چگونه است؟ الان که الان است در این دنیای غربزده، چنین دختری قطعاً چادر به سر میکند به دور از زر و زیور و جلبتوجه؛ اما در سریال کلاً چیزی به نام چادر که وجود ندارد. تلما هم اگرچه لباس بلند میپوشد، اما با زر و زیور و روبندی که فلسفه وجودیاش را درک نمیکنم؛ چون اغلب بالای سر است نه روی صورت! همان روبند هم پر از جواهردوزی است! اوضاع خانواده حاکم هم که دیگر هیچ! چون نقش انسانهای غیردیندار را بازی میکنند، آن حجم از آرایش و زرق و برق دیگر ایرادی ندارد؟
🔸وقتی این مسئله را با تیزری که برای کتاب رویای نیمه شب تولید شده بود مقایسه میکنیم، این امر بیشتر به چشم میآید. در تیزر همه بانوان چادر پوشیدهاند و آرایش چندانی ندارند.
🔸جالب است که حتی مقایسه طرح جلد کتاب در چاپ قبل و چاپ جدید نیز قابلتأمل است. در چاپ قبل چشمهای دختری ساده و بدون آرایش با نگاهی رو به پایین و محجوب را میبینیم، اما در چاپ جدید چشمهای آرایشکرده و جسور دختر خودنمایی میکند.

🔸مرحوم استاد فرجنژاد معتقد بود یکی از مواردی که در ترویج مسائل غیراخلاقی در سینمای غرب تأثیر داشت، فیلمهای کتاب مقدسی و سرگذشت پیامبران بود. چراکه برخی کارگردانان در قالب این فیلمها، مسائل غیراخلاقی را نمایش میدادند. متأسفانه در صداوسیما نیز سریالهای دینی و تاریخی سردمدار بدحجابی در این رسانه بودهاند. حتی گسترش این مسئله را در طی زمان مشهود است. مثلاً حجاب همسر پادشاه را در سریال مردان آنجلس مقایسه کنید با سریال یوسف پیامبر، در حالی که کارگردان هر دو سریال یک شخص متدین بوده است.

🔸چند سالی است پدیدهای را شاهدیم با عنوان «مذهبی صورتی». این تفکر التقاتی مشخصههای مختلفی دارد، اما بارزترین ویژگیاش این است که چادر سر میکنند با هفتقلم آرایش! بهطور کلی حجاب و پوشش حتی در بین بانوان متدین نیز در سالهای اخیر افول کرده، بهطوری که چادرهای جواهردوزی، آرایشهای دائمی، پیدا بودن مچ دست و استفاده از زیورآلات، امری رایج است و اندک بانوانی را میتوان دید که تمامی ضوابط پوشش اسلامی را همواره رعایت کنند. این امر دلایل فراوانی دارد و شاید مهمترین تأثیر را فضای رسانهای داشته است.
🔸از جانب دیگر، در مسئله رابطه با نامحرم نیز مشابه همین مشکل را در سریال رویای نیمه شب شاهدیم. فتاح در قسمتهای ابتدایی سریال شخصی عفیف معرفی میشود که تن به رابطه نامشروع نمیدهد؛ اما همین پسر عفیف، تصویری را از دختری که به او علاقهمند است بر فلزی حکاکی میکند و همراه خود نگه میدارد. آیا این با حیا و عفت تناقض ندارد؟ فقط لمس نامحرم نیست که ایراد دارد. این هم که مدام فکر و ذکرت یک نامحرم باشد و تمثال او را نصبالعینت قرار دهی و چشمت در کوچه و خیابان مدام دنبال او باشد، خالی از اشکال نیست.
#سریالسازی