
🖋️ امیرعباس شاهسواری؛ نویسنده
🔸 روز گذشته یک مقوا و چند ماژیک گرفتم و به خانه بردم و با خانواده فکر کردیم که چه شعارهایی را روی مقوا بنویسیم و روی کالسکه مهدی و دوچرخه کوچک محمد بچسبانیم. بعد از حدود یک ساعت، خانم این شعار را ساخت:
«ما بچههای رهبریم، از خون او نمیگذریم».
گفتم خیلی خوب است.
🔸 با محمد رفتیم جاهایی را که جلو و عقب دوچرخه و کالسکه میشد این شعارها را چسباند با متر اندازه گرفتیم. بعد به خانه برگشتیم، مقواها را برش زدیم و شعارها را نوشتیم. برای جلوی دوچرخه نوشتیم «ترامپ بووق». برای عقب کالسکه همان شعری را که خانم سروده بود نوشتیم. برای عقب دوچرخه محمد هم «سرباز کوچک سیدعلی» و «آمریکا قورتت میدهیم» را بهصورت توخالی نوشتیم تا محمد داخل حروف را رنگ کند.
🔸 وقتی شب به خیابان رفتیم، دیدیم تنها ما نیستیم که از کمترین فضا یک میکرورسانه ساختهایم؛ برای تقویت روحیه رزمندگان اسلام و ایجاد رعب و وحشت برای دشمنان اسلام، بلکه بسیاری از افراد دست به کارهای ابتکاری زده بودند. فردی پسر چهار پنج سالهی خود را روی گردنش سوار کرده بود و مقوایی به دست او داده بود که رویش نوشته بود «به خاطر آینده من و همه، اسرائیل باید نابود بشه» کمی جلوتر رفتیم و عدهای از دختران زیر پل خیابان فردوسی قم، ایستاده بودند و یکی کفنی خونی از یک بچه را به بغل گرفته بود و دوستش روی مقوا نوشته بود «میم مثل میناب، مثل مدرسه، مثل مقتل» در ادامه راه وقتی مشتها را گره میکردیم و شعار میدادیم روی دیوارها را میخواندم که با اسپری نوشته بودند «ما با آمریکا پدرکشتگی داریم»، یکی از مغازههای زنبیل آباد پشت ویترینش نوشته بود «با احترام و به شرایط به وجود آمده در کشور و برای همدلی با شما عزیزان: شلوار جین از ۱۳۵۰ به ۹۵۰ و تیشرت و پیراهن از ۵۵۰ به ۳۵۰ هزار تومان، تغییر قیمت پیدا کرد».
🔸 در چنین لحظههایی، جامعه ناگهان چهره دیگری از خود نشان میدهد. چیزهایی که در روزهای عادی زیر لایههای عادت و بوروکراسی پنهان میمانند، در شرایط بحران سر برمیآورند. هر خانواده، هر کودک و هر رهگذر با سادهترین ابزارها تبدیل به رسانهای کوچک میشود؛ رسانهای که پیام، احساس و اراده جمعی را در فضای عمومی منتشر میکند.
🔸 در چنین لحظههایی، رسانه دیگر فقط شبکههای بزرگ یا سازمانهای رسمی نیست. خیابان، دوچرخه کودکان، مقواهای ساده و ماژیکهای رنگی هم تبدیل به رسانه میشوند. جامعه در شرایط بحران ناگهان استعدادهای پنهان خود را آشکار میکند؛ گویی ساختارهای بوروکراتیک کنار میروند و خلاقیت مردمی جای آنها را میگیرد.
🔸 سردار رشید اسلام؛ شهید حاج قاسم سلیمانی در جایی فرموده بود: «فرصتهایی که در دل بحرانها پدید میآید، بسیار بیشتر از فرصتهایی است که در شرایط عادی دیده میشود.» و شهید حسن تهرانی مقدم نیز جملهای دارد که سالهاست میان نیروهای انقلابی نقل میشود: «تنها انسانهای معمولی به اندازه امکانات خود کار میکنند». اگر میخواهیم حتی معمولی هم باشیم، امکانات ما خیلی بیشتر از اینهاست.
🔸 شاید معنای عینی این جملهها را بتوان در همین صحنههای ساده خیابان دید؛ جایی که مردم با مقوا و ماژیک و دوچرخه کودکان، روایت خود را از یک واقعه تاریخی مینویسند.
🔸 در تاریخ نیز چنین لحظههایی کم نبوده است. یکی از مشهورترین نمونهها به روزهای بمباران بریتانیا در جنگ جهانی دوم بازمیگردد. در جریان رویدادی که بعدها به نام The Blitz شناخته شد، نیروی هوایی آلمان (لوفتوافه) لندن و بسیاری از شهرهای بریتانیا را بهطور گسترده هدف حملات هوایی قرار داد. تنها در لندن، این شهر ۵۷ شب پیاپی زیر بمباران شدید قرار گرفت. بیش از دو میلیون خانه آسیب دید یا ویران شد و بیش از چهل هزار نفر جان خود را از دست دادند.
🔸 تصور کنید مردمی را که در چنین شرایطی زندگی میکردند؛ مردمی که شبها زیر صدای آژیر و انفجار به ایستگاههای مترو پناه میبردند و روزها شهری نیمهویران را پیش چشم خود میدیدند. اما در همان روزهای سخت، پدیدهای جالب در میان مردم لندن شکل گرفت. آنها در ایستگاههای مترو، روی دیوارها و کاغذهای ساده شروع کردند به نوشتن شعارها و جملههایی برای تقویت روحیه مردم و نیروهای نظامی. بسیاری از این نوشتهها حتی لحنی طنزآمیز داشت؛ طنزی که کمک میکرد مردم در دل سختترین شرایط، امید خود را حفظ کنند و به زندگی ادامه دهند.
🔸 این رفتار جمعی بعدها در ادبیات تاریخی به نام «Blitz spirit» یا «روحیه بلیتز» شناخته شد؛ روحیهای که نشان میداد چگونه یک جامعه میتواند حتی زیر شدیدترین بمبارانها نیز با خلاقیت، طنز و همبستگی مردمی دوام بیاورد و از دل بحران حماسه بیافریند.
🔸 مردم لندن با دستهای خالی و با سادهترین ابزارها، در زیر آتش سنگین ارتش آلمان، روحیه خود و جامعهشان را حفظ کردند. اگر آن تجربه تاریخی را به یاد بیاوریم، خواهیم دید که وضعیت ما در این روزهای نبرد بهمراتب از آن روزهای تاریک لندن بهتر است. پس میتوان با همین امکانات ساده، با همین مقواها، با همین شعارهای خلاقانه و کودکانه، روحیهای تازه در جامعه دمید؛ دشمن را به تمسخر گرفت و به رزمندگان جبهه حق روحیه داد.
🔸 شاید معنای واقعی همان جملهها نیز همین باشد: اینکه در لحظههای بحران، مردم فقط تماشاگر تاریخ نیستند؛ بلکه با سادهترین ابزارها میتوانند خود به نویسندگان آن تبدیل شوند./ اندیشکده حکمرانی فرهنگی
#بازنمایی_رسانهای_راهپیمایی_و_تجمعات