
🔹 گفتوگو با علیرضا رضاپور؛ سرپرست گروه تخصصی روستا و عشایر اداره کل طراحی راهبردی مرکز طرح برنامه و بودجه صداوسیما
🔸 علیرضا رضاپور، سرپرست گروه تخصصی روستا و عشایر اداره کل طراحی راهبردی مرکز طرح برنامه و بودجه صداوسیما با تشریح تولیدات رسانه ملی در حوزه روستا گفت: بیشترین تولیدات این حوزه در معاونت امور استانها انجام میشود. این معاونت دارای ۳۳ مرکز است که شامل مراکز استانی و محلی میشود و در تمام مراکز استانی حداقل یک برنامه رادیویی و یک برنامه تلویزیونی با موضوع روستا تولید میشود.
🔸 وی افزود: در سیمای استانها حدود ۴۳ عنوان برنامه با محوریت روستا وجود دارد که عمدتاً در قالب مستندهای روایی و گزارشی تولید میشوند. این برنامهها معمولاً حدود ۳۰ تا ۴۰ دقیقه زمان دارند و متناسب با ویژگیهای هر استان و منطقه روی آنتن میروند. در برخی استانها نیز چند برنامه با موضوع روستا تولید میشود؛ برای نمونه، در آذربایجان غربی سه برنامه و در چهارمحال و بختیاری دو برنامه تلویزیونی در این حوزه روی آنتن میرود.
🔸 رضاپور با اشاره به تولیدات معاونت صدا اظهار کرد: در حدود هفت شبکه رادیویی، نزدیک به ۱۴ عنوان برنامه با موضوع روستا تولید میشود. در رادیو ایران برنامههایی مانند «راهی به آبادی» و «سبزینه»، در رادیو اقتصاد «نشان آبادی»، در رادیو صبا «روستا دوستا»، در رادیو سلامت «به گرد»، در رادیو ورزش «ورزش در آبادی»، «گردش و ورزش» و «ایران خاک دلیران» و در رادیو فرهنگ «پل طبیعت» از جمله این برنامهها هستند. در رادیو تهران نیز برنامههایی مانند «همسایه سلام»، «صبح نو؛ تهران نو» و «این روستا برنده است» به موضوعات روستایی میپردازند.
🔸 وی افزود: قالب این برنامهها ترکیبی است و پس از آن مستند و مسابقه قرار میگیرد. در استانهایی که از نظر قومی و زبانی تنوع بیشتری دارند نیز، برنامهها با توجه به گویشهای مختلف تولید میشوند، برای نمونه، در خراسان شمالی برنامههای رادیویی با زبانهای ترکی فارسی و کرمانجی ساخته میشوند.
🔸 سرپرست گروه تخصصی روستا و عشایر اداره کل طراحی راهبردی مرکز طرح و برنامه صداوسیما یکی از تغییرات مهم دوره اخیر را تغییر قالب برنامههای روستایی عنوان کرد و گفت: درگذشته بخش قابلتوجهی از تولیدات این حوزه به مستند اختصاص داشت، اما در دوره تحول تلاش شد قالبهای متنوعتر و جذابتری برای روایت زندگی و مسائل روستایی مورد استفاده قرار گیرد.
🔸 وی با اشاره به مستند مسابقه «خونهمونه» ادامه داد: «خونهمونه» یکی از نمونههای این تغییر بود که در ۵۲ قسمت تولید شد و بازخورد خوبی گرفت. این برنامه هم از نظر محتوایی قابلتوجه بود و هم ریتم و جذابیت تصویری مناسبی داشت؛ موضوع مهاجرت معکوس نیز یکی از پیامهای اصلی آن بود.
🔸 رضاپور ادامه داد: در حوزه معاونت سیما نیز تلاش شد تولیدات مستقل روستایی و عشایری افزایش پیدا کند و در این دوره دستکم ۱۵ عنوان برنامه جدید در این حوزه تولید شد. برنامههایی مانند «سایهسار»، «ایران سبز»، «مستقیم آبادی»، «نقشه گنج»، «آواز»، «مزرعه فراوری»، «خانه آباد»، «مادرم ایران»، «شادآباد» و «رویش» از جمله تولیدات مرتبط با این حوزه هستند. «ایرانگرد» نیز از جمله ویژندسازیهایی است که در این دوره موردتوجه قرار گرفت.
🔸 رضاپور یکی دیگر از تغییرات مهم را افزایش حضور جامعه روستایی در برنامههای زنده و منعطف دانست و گفت: در گذشته در بسیاری از برنامههای زنده، جامعه روستایی کمتر دیده میشد، اما امروز این جامعه در برنامههای عمومی نیز حضور دارد. وی افزود: برای مثال برنامه «صبح بخیر ایران» هر روز حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه به موضوع روستا میپردازد. صبحانه ایرانی نیز در برخی روزها به این حوزه توجه دارد و در برنامههایی مانند سیمای خانواده از مهمانان روستایی دعوت میشود؛ بنابراین روستا در برنامههای عمومی و پرمخاطب نیز دیده میشود.
🔸 رضاپور در ادامه به تغییر رویکرد معاونت سیاسی و بخشهای خبری اشاره کرد و گفت: این تغییر فقط در معاونتهای صداوسیما اتفاق نیفتاده و در حوزه خبر و معاونت سیاسی نیز قابلمشاهده است. در سالهای اخیر حضور روستائیان در مناسبتهایی مانند راهپیمایی ۲۲ بهمن، مراسم شبهای قدر و دیگر رویدادهای عمومی بیشتر پوشش داده شده است.
🔸 وی افزود: در خبرها نیز گزارشهایی با موضوعات مختلف مرتبط با روستا و عشایر منتشر میشود. در کنار آن کارشناسان، نخبگان، افراد شاخص و الگوهای موفق از جامعه روستایی و عشایری نیز بیشتر در برنامههای رسانه ملی حضور پیدا کردهاند.
🔸 رضاپور در جمعبندی تغییرات صورت گرفته گفت: در این دوره سه تغییر اصلی را میتوان مشاهده کرد؛ نخست تغییر قالب تولیدات و حرکت از مستندهای صرف به سمت قالبهای متنوعتر، دوم پررنگ شدن تولیدات مستقل با موضوع روستا و عشایر و سوم دیده شدن جامعه روستایی در برنامههای زنده، منعطف و خبری. به این ترتیب تلاش شده است روستا از یک موضوع محدود خارج و به بخشی از روایت عمومی رسانه ملی از جامعه ایران تبدیل شود.
📝هفتهنامه صداوسیما، شماره ۱۵۴۶، سال ۱۴۰۵
🗓️ انتشار به مناسبت روز روستا و عشایر
#عدالت_رسانهای
#بازنمایی_روستا_در_رسانه