
عبداله جلالی؛ پژوهشگر ارشد دین و رسانه
️ ای قائد شهید! تو به من آموختی که دلسوزی برای ایران و انقلاب، با فریادهای خشمآلود و تخریب سرمایههای ملی معنا پیدا نمیکند. به من آموختی که مردم را باید به مطالبهگری، نظارت و مسئولیتپذیری دعوت کرد، نه به بیتفاوتی؛ اما همانقدر که مطالبه لازم است، حفظ حرمتها و صیانت از اعتماد عمومی نیز یک وظیفه ملی و انقلابی است.
تو گفتی: «من مردم عزیزمان را به بیتفاوتی دعوت نمیکنم... اما اصرار میکنم که برخوردها، نه از سوی مردم نسبت به مسئولین و نه از سوی مسئولین نسبت به منتقدین، تخریبی نباید باشد؛ نه تحقیر باشد، نه اهانت باشد» (بیانات نوروزی، ۱ فروردین ۱۳۹۴).
امروز اما برخی، آگاهانه یا ناآگاهانه، مرز میان نقد و تخریب را پاک کردهاند. هر ناکامی را بهانهای برای ناامیدسازی مردم و هر اختلاف سلیقهای را فرصتی برای تضعیف اصل نظام قرار میدهند. آنان گمان میکنند هرچه صدای تخریب بلندتر باشد، صدای اصلاح نیز رساتر خواهد شد؛ غافل از آنکه نخستین قربانی این هیاهو، اعتماد عمومی و انسجام ملی است.
ای قائد شهید! تو معیار را روشن کردی؛ «انتقاد خوب است، تخریب بد است؛ انتقاد خدمت است، تخریب خیانت است؛ نه خیانت به دولت، بلکه خیانت به نظام و خیانت به کشور است» (بیانات، ۲ شهریور ۱۳۸۷).
این سخن، تنها یک توصیه اخلاقی نیست؛ یک راهبرد برای حفظ امنیت ملی و سرمایه اجتماعی است. دشمن دقیقاً از همان نقطهای وارد میشود که ما با زبان خود، امید را میفرساییم، اعتماد را میشکنیم و کارآمدی را انکار میکنیم.
تو هشدار دادی که «یکی از شگردهای جبهه دشمن، انتقاد از وضع موجود است... اگر نتوانند اصل نظام را هدف قرار دهند، به اشخاص نظام و سیاستهای آن حمله میکنند.» این هشدار امروز بیش از هر زمان دیگری معنا دارد. هنگامی که برخی، ادبیات رسانههای معاند را تکرار میکنند، هرچند نیت خیر داشته باشند، ناخواسته در همان زمینی بازی میکنند که دشمن طراحی کرده است.
ای قائد شهید! تو به من آموختی که نقد، یعنی ارائه راهحل؛ نه تولید خشم. نقد، یعنی اصلاح؛ نه تحقیر. نقد، یعنی مسئولیت؛ نه انتقام. تو فرمودی: «نقد را با عیبجویی و با عصبانیت و با بهانهگیری نباید اشتباه کرد؛ اما نقادی باید کرد. در عین حال نقدپذیر هم باید بود» (بیانات، ۲۵ اردیبهشت ۱۳۸۶).
امروز بیش از همیشه باید این معیارها را بازخوانی کرد. جامعهای که در آن نقد منصفانه جای خود را به تخریب بدهد، آرامآرام اعتمادش را از دست میدهد؛ و جامعهای که اعتمادش آسیب ببیند، در برابر جنگ شناختی و عملیات روانی دشمن آسیبپذیر خواهد شد. تو به ما آموختی که «انتقاد کردن صحیح و عاقلانه، غیر از حرف زدن به شکلی است که یک دستگاه را ناکارآمد نشان بدهند؛ چه حق باشد، چه ناحق، غلط است» (بیانات، ۱۸ مهر ۱۳۸۵).
پس اگر دلسوز ایرانیم، اگر دل در گرو انقلاب و آینده این سرزمین داریم، باید زبان نقدمان، زبان انصاف، عقلانیت و برادری باشد؛ نه زبان تحقیر، تهمت، خشم و دو قطبیسازی. و چه راهبردی روشنتر از این کلام تو که فرمودی: «تذکّر دادن باید جوری باشد که موجب بیاعتمادی عمومی نشود، اهانت وجود نداشته باشد و روشهای خشمآلود وجود نداشته باشد؛ همه با برادری اسلامی به مسئله ارتباط میان دولت و ملت نگاه کنند» (بیانات نوروزی، ۱ فروردین ۱۳۹۴).
ای قائد شهید! تو به ما آموختی که اگر قرار است قلعه انقلاب پابرجا بماند، باید ستونهای آن را از درون با انصاف، اخلاق، امید، نقد عالمانه و برادری اسلامی استحکام بخشید؛ زیرا هیچ دشمنی از بیرون، کاری را که تخریبگران از درون انجام میدهند، نمیتواند به این آسانی به سرانجام برساند./ اداره کل پژوهشهای اسلامی صداوسیما
#امام_شهید