
هر کتاب، فیلم، داستان یا نوشتهای که تا به حال دربارهی بچههای فلکزده و یتیم خوانده یا شنیدهاید را به فراموشی بسپارید چرا که دیوید کاپرفیلد با اتفاقات تراژیک و غیر کلیشهای ذهنتان را گیر خواهد انداخت.
دیوید کاپرفیلد نخستین بار در سال 1850میلادی منتشر شد. چارلز دیکنز در طول زندگیاش بارها به این نکته اشاره کرده بود که این کتاب را از سایر کتابهای خود برتر میداند و دلیل آن هم بسیار واضح است: دیکنز با شخصیت کتاب خود همذاتپنداری کرده و بسیاری از اتفاقات داستان را از زندگی خود برگرفته است. دیکنز این کتاب را در اوج دوران هنری خویش نوشت و بیشتر به آسیبهای روحی و روانی کودکی مانند دیوید پرداخته تا مسائل اجتماعی؛ هر چند که نمیتوان دیدگاه انتقادی غیرمستقیم او به فقر و آسیبهای روانشناختی را انکار کرد.
داستان به صورت اول شخص از زبان خود دیوید روایت شده و ماجرا از شب تولد دیوید شروع میشود. پدر دیوید که شش ماه پیش از تولد او از دنیا رفته، در حیاط کلیسا دفن شده. عمهی دیوید در شب تولد او سرزده وارد خانه میشود و خانم کاپرفیلد همان شب زایمان میکند. دیوید در کنار مادر و خدمتکار خانه یعنی پگاتی بزرگ میشود و مادرش در اوایل کودکی او با مردی به نام آقای مردستون آشنا میشود و در جریان رفت و آمدها، تصمیم به ازدواج مجدد میگیرد. آقای مردستون مردی بسیار بداخلاق و سختگیر است که در صورت به مشکل برخوردن دیوید در درسها او را به شدت کتک میزند و از کلارا، مادر دیوید هم، کاری برنمیآید. بالاخره آقای مردستون و خواهرش تصمیم میگیرند که دیوید را به مدرسهی شبانهروزی بفرستند و حال و روزش در مدرسه هم، دست کمی از خانه ندارد. مدیر بداخلاق مدرسه مدام با بچهها بدرفتاری میکند و تنها دلخوشی دیوید، پسری به نام استیئر فورث است که میان بچهها بسیار محبوب است و خانوادهی ثروتمندی دارد و از قضا با دیوید دوستی صمیمانهای به هم میزند و با هم وقت میگذرانند. با فوت خانم کاپرفیلد، دیوید مجبور به ترک مدرسه شده و به خانه بازمیگردد و بدرفتاری و بیمحلی آقا و خانم مردستون همچنان با او ادامه دارد. آقای مردستون پگاتی را از خانه بیرون میکند و دیوید هم مدتی با او میرود تا با خانوادهی مهربان پگاتی وقت بگذراند. امیلی، خواهرزادهی پگاتی، معشوقهی دیوید است و آنها با دلهای پاکشان به یکدیگر قول میدهند که تا همیشه با یکدیگر بمانند. پگاتی به طور اتفاقی با رانندهی کالسکهی شهر آشنا شده و آن دو نیز تصمیم به ازدواج میگیرند. آقای مردستون برای خلاص شدن از دست دیوید، او را به کارخانهی شراب سازی خود میفرستد تا همراه با بچههای دیگر کار کند و به نظر میرسد که این کار فقط برای سود بیشتر و به چنگ آوردن املاک و سرمایهی خانوادهی کاپرفیلد است. دیوید روزها در کارخانه کار میکند و شبها را در خانهی خانوادهی فقیر میکابر میگذراند تا جایی که آقای میکابر به زندان میرود و دیوید هم به ناچار، در حالی که نوجوانی بیش نیست، خانهی دیگری برای خود اجاره میکند. این دوران پر از رنج و مهنت یادآور کودکی خود دیکنز است که در کارگاه کفاشی مشغول به کار بوده است.
دیوید از لندن میگریزد و به خانهی عمهاش، خانم تراتوود، که هنگام تولد او حضور داشت و همیشه دلش میخواست که دیوید دختر باشد و نه پسر، پناه میبرد. دیوید در دفتر وکیل مدافع عمهاش، یعنی آقای ویکفیلد، مشغول به کار میشود و به شدت شیفتهی اگنس دختر وی میشود که بعدها در زندگی دیوید تاثیر به سزایی خواهد داشت.
او دوباره استیئر فورث را پیدا میکند و این جوانک حوادث غمانگیز و مصیبتباری را برای خانوادهی پگاتی رقم میزند که خود این ماجراها، موازی با داستان دیوید پیش میرود. دیوید از اگنس ویکفیلد غافل است و با دختری به نام دورا آشنا میشود و در کنار او زندگی عاشقانه و شاعرانهای را تجربه میکند. دورا پس از چند سال از دنیا میرود و دیوید با اندوه از دست رفتن چندمین عزیز در زندگیاش دست و پنجه نرم میکند؛ گویی زندگی وی با فقدان عجین شده. پس از اتفاقات و دردسرهای فراوان، دیوید و اگنس بالاخره با یکدیگر ازدواج میکنند، آقای میکابر قرضهای خود را تسویه میکند و زندگی آبرومندانهی دست و پا میکند و آقای پگاتی و امیلی هم پس از مهاجرت به استرالیا، به خوبی و خوشی زندگی میکنند.