
در چهار پنج سالی که نویسنده و سردبیر زومیت بودم، The Verge یکی از مهمترین منابع ما برای دنبالکردن اخبار فناوری بود. برای همین، خبر تغییر ساختار تیم مخاطبانش برایم فقط خبر یک جابهجایی سازمانی نیست؛ نشانهای است از تغییری بزرگتر در شیوهای که رسانهها مخاطب پیدا میکنند و نگه میدارند.
بر اساس گزارش دیجیدی، ورج طی دو سال گذشته تیم توسعه مخاطبش را از نقشهای عمومیتر به سمت تخصصگرایی برده است: خبرنامه، تعامل با پلتفرمها و کامیونیتی و تحلیل دادههای مخاطبان. حالا این تیم به سه گروه از مخاطبان توجه میکند: بازدیدکنندگان ناشناس، کاربران ثبتنامکرده و مشترکان پولی. فیدهای شخصی، خبرنامهها و امکانات ویژه اشتراک قرار است برای هر گروه دلیلی بسازند تا دوباره به ورج برگردند.
در این برنامه محصول هم دستخوش تغییر میشود. ورج پیشتر امکان دنبالکردن خبرنگاران و موضوعها، فید شخصی و خبرنامههای روزانه را راهاندازی کرده بود؛ ابزارهایی برای آنکه مخاطب بهجای مواجهه اتفاقی با یک مطلب، راهی برای ادامهدادن رابطه با رسانه داشته باشد.
طبق همین گزارش، بیش از نیمی از مشترکان ورج افرادی هستند که مستقیماً به صفحه ثبتنام اشتراک سر میزنند؛ با این حال، ورج تعداد مشترکان و درآمد حاصل از اشتراک را اعلام نکرده است.
عبارت Google Zero اولین بار توسط نیلای پاتل، متخصص نامآشنای سئو که اتفاقا با ورج هم همکاری میکند، مطرح شد. پاتل معتقد است لحظهای فرا میرسد که ابزار جستجوی گوگل دیگر اصلیترین دروازه ورود به دنیای وب نخواهد بود و موتور جستجو جای خود را به موتور پاسخدهی میدهد و این لحظه را گوگل زیرو نامیده است. این بدان معنا نیست که در یک لحظه ترافیک سرچ وبسایتها صفر میشود، ماجرا آنقدرها هم ساده و یکخطی نیست. موضوع افت ترافیک سرچ ارگانیک و همزمان رشد پاسخهای هوش مصنوعی است که ممکن است نیاز کاربر به کلیککردن روی لینکها را کمتر کند. استر کوهن، مدیر مخاطبان و اشتراک ورج، در نشست دیجیدی از ترافیک گوگل بهعنوان چیزی «اضافی» یاد کرده؛ چیزی که دیگر نمیشود برایش برنامهریزی کرد و آن را موتور اصلی رشد دانست.
برای رسانهها، این تغییر فقط به معنای پیداکردن راهی تازه برای آوردن بازدیدکننده نیست. مسئله این است که اگر موتور جستوجو یا یک شبکه اجتماعی مسیر دسترسی به مخاطب را تعیین کند، تغییر الگوریتم آن پلتفرم میتواند همزمان روی دیدهشدن، درآمد تبلیغاتی و برنامهریزی تحریریه اثر بگذارد. سالها، موفقیت دیجیتال را با شاخصهایی از جنس ترافیک و بازدید، شاخصهای تعامل و البته میزان بکلینکها میسنجیدیم؛ حالا پرسش دیگری هم باید کنار آنها قرار بگیرد: چند نفر برای خواندن مطلب بعدی دوباره به خود رسانه برمیگردند؟
«بهجای تعداد زیادی استراتژیست محتوا و مدیران شبکههای اجتماعی که هر کدام بخشی از کارها را پیش میبردند، حالا تعداد زیادی متخصص داریم.»
- استر کوهن، مدیر مخاطبان و اشتراک The Verge
البته ساختن خبرنامه یا راهاندازی یک فید شخصی، بهتنهایی رابطه نمیسازد. اگر محتوای ارزشمندی در کار نباشد یا تجربه کاربر دشوار باشد، ثبتنام هم به عادت تبدیل نمیشود. اهمیت کار ورج در این است که مسئله را فقط با چند ترفند سئو پاسخ نمیدهد؛ ساختار تیم، امکانات سایت و پیشنهاد اشتراک را در کنار هم تغییر میدهد. نتیجه نهایی این راهبرد هنوز روشن نیست، بهخصوص که بخشی از دادههای مالی آن منتشر نشده؛ اما جهتگیریاش مشخص است: از سنجشِ صرفِ مواجهه، به سنجشِ بازگشت و ماندگاری.
کوهن در این نشست با اشاره به کارآمدی ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی گفت: «بهجای تعداد زیادی استراتژیست محتوا و مدیران شبکههای اجتماعی که هر کدام بخشی از کارها را پیش میبردند، حالا تعداد زیادی متخصص داریم.»
این مسئله به رسانهها محدود نمیشود. هر برندی که مخاطبش را عمدتاً از گوگل، اینستاگرام، تیکتاک یا پلتفرم دیگری میگیرد، با همین پرسش روبهروست: اگر آن واسطه کمتر ما را نشان دهد، چه چیزی مخاطب را به بازگشت وامیدارد؟ دسترسی مستقیم اهمیت دارد، اما خودِ دسترسی وفاداری نیست. باید دلیلی برای ارتباط دوباره وجود داشته باشد.
وقتی به سالهای خوش کار در زومیت فکر میکنم، اهمیت The Verge برایم فقط در تعداد خبرهایی که از آن پیگیری میکردیم، نبود؛ در جایگاهی بود که بهعنوان یکی از منابع مهم خبری فناوری با آن بررسیهای ویدیویی باکیفیت و مقالههای تحلیلیاش داشت. حالا پرسش ورج، و پرسش بسیاری از رسانهها و برندها این است: در جهانی که ابزار جستجو، دیگر لزوما مخاطب را به مقصد مورد نظر ما نمیرساند، چه انگیزهای باعث میشود او به رسانه ما سر بزند؟