
برنارد باروچ معروف به "گرگ تنهای وال استریت" در سن 30 سالگی، صاحب کرسی در بورس اوراق بهادار نیویورک بود و تا سال 1910 تبدیل به یکی از مشهورترین سرمایه گذاران ایالات متحده شد. با وجود اینکه باروچ متخصص سرمایه گذاری بود، اما در عین حال نسبت به دشواری های سرمایه گذاری موفق در بورس هیچ خیال واهی نداشت. باروچ میگفت: "هدف اصلی بورس این است که تا می توانی افراد بیشتری را فریب بدهی." به گفته کن لیتل، نویسنده 15 کتاب در زمینه سرمایه گذاری و امور مالی شخصی، "اگر شما یک سرمایه گذار حقیقی(شخصی) در بورس هستید، باید بدانید که سیستم همواره به نفع خود عمل می کند."
با این وجود ، به معنای واقعی کلمه صدها هزار نفر وجود دارند که به طور مرتب سهام شرکت ها را در بورسهای قانونی مختلف خرید و فروش می کنند و موفق هم هستند. یک نتیجه سودآور ناشی از شانس نیست، بلکه ناشی از استفاده از چند اصل ساده برگرفته شده از تجربیات میلیون ها سرمایهگذار در طول چرخه های بیشمار بورس است.
در حالی که هوش یک مزیت برای هر تلاشی است، ضریب هوشی بالا پیش نیاز موفقیت در سرمایهگذاری نیست. پیتر لینچ، سرمایهگذار مشهور پرتفوی صندوق ماژلان، ادعا میکند که همه افراد، توان ذهنی برای دنبال کردن بازار سهام را دارند. لینچ میگوید: "اگر بتوانید از پس ریاضیات پنجم ابتدایی بربیایید، شما میتوانید در بازار سهام فعالیت کنید."
همه به دنبال راهی سریع و آسان برای ثروتمند شدن و رسیدن به خوشبختی هستند. به نظر میرسد که انسانها بصورت ذاتی همواره در جستجوی یک کلید پنهان یا علوم اسرارآمیزی هستند تا بتوانند به صورت ناگهانی به موفقیتهای خارقالعاده دست پیدا کنند.
اگر چه که برخی از مردم سهامهای پیش و پا افتاده ای را خریداری میکنند با این امید که ارزش آن چهار برابر یا حتی بیشتر در طی یک سال بشود، اما امکان وقوع آن بسیار بعید است، زیرا تکیه بر شانس یک استراتژی سرمایهگذاری است که تنها احمقها و یا افراد ناامید آن را انتخاب میکنند. در تلاش برای موفقیت، ما اغلب از قدرتمندترین ابزارهای موجود غافل می شویم: زمان و جادوی بهره مرکب. سرمایهگذاری منظم، پرهیز از ریسک مالی غیر ضروری و دادن این امکان که پولتان در طی سال ها و دهه ها برای شما کار کند، روشی مطمئن برای گردآوری میزان چشمگیری از ثروت است.
چرا قصد سرمایه گذاری در بورس را دارید؟ آیا در طی شش ماه، یک سال، پنج سال یا بیشتر به پول نقد خود نیاز خواهید داشت؟ آیا برای بازنشستگی، هزینه های آتی دانشگاه،خرید خانه و یا ایجاد دارایی برای وراث خود پس انداز میكنید؟
قبل از سرمایهگذاری ، شما باید هدف خود و زمان احتمالی در آینده که ممکن است در آن زمان نیاز به سرمایه خود داشته باشید را بدانید. اگر احتمالش زیاد است که نیاز داشته باشید تا در عرض یکی دو سال مبلغ سرمایهگذاری شده به شما بازگردد، یک سرمایهگذاری دیگر را در نظر بگیرید. بازار سهام با بی ثباتی و نوسانات خود هیچ اطمینانی به شما نمیدهد که همه سرمایه شما در هنگام نیاز در دسترستان باشد.
با دانستن اینکه به چه میزان سرمایه نیاز خواهید داشت و همچنین آگاهی از نقطه زمانی در آینده که به آن سرمایه احتیاج خواهید داشت، می توانید محاسبه کنید که چقدر باید سرمایهگذاری کنید و به چه میزان بازده سرمایهگذاری خود نیاز دارید تا نتیجه دلخواه حاصل شود.
به یاد داشته باشید که رشد پرتفوی شما شما به سه عامل وابسته به هم بستگی دارد:
1. میزان سرمایهگذاری شما
2. میزان درآمد خالص سالانه سرمایه شما
3. تعداد سال یا دوره سرمایهگذاری شما
در حالت ایده آل، شما باید در اسرع وقت شروع به پس انداز کنید، تا آنجا که می توانید پس انداز کنید و بالاترین بازده ممکن را مطابق با فلسفه ریسکپذیری خود دریافت کنید.
تحمل ریسک یک ویژگی روانشناختی است که مبتنی بر ژنتیک می باشد، اما در عین حال با تحصیلات، درآمد و ثروت رابطه مستقیم دارد (با افزایش موارد ذکر شده، تحمل ریسک ظاهرا کمی افزایش می یابد) و با افزایش سن رابطه معکوس دارد (با مسنتر شدن، تحمل ریسک کاهش می یابد). تحمل ریسک این است که شما چه احساسی در مورد خطر دارید و در صورت وجود خطر چه درجه ای از اضطراب را احساس میکنید. از نظر روانشناختی، تحمل ریسک اینگونه تعریف می شود: "محدوده ای که در آن فرد به منظور دستیابی به نتیجه ای مطلوبتر انتخاب میکند تا ریسک تجربه نتیجه ای نامطلوب تر را به جان بخرد ." به عبارت دیگر ، آیا برای به دست آوردن 1,000 دلار، 100 دلار ریسک می کنید یا 1,000 دلار؟ همه انسانها از نظر تحمل ریسک متفاوت هستند و هیچ تعادل "درستی" وجود ندارد.
تحمل ریسک همچنین تحت تأثیر تلقین شخص از خطر است. به عنوان مثال، پرواز با هواپیما یا راندن یک اتومبیل در اوایل دهه 1900 بسیار خطرناک تلقی میشد، اما امروزه که پروازهای هواپیمایی و سفرهای خودرویی بسیار رایج هستند تلقی کمتری از خطر آنها وجود دارد. بلکه برعکس، امروزه اکثر مردم احساس میکنند که سوار شدن بر اسب ممکن است خطرناک باشد و احتمال زیادی وجود دارد که از اسب سقوط کنیم یا اسب جفتک بیندازد، زیرا تعداد کمی از افراد با اسبها آشنایی دارند.
ایده تلقین، به ویژه در سرمایهگذاری اهمیت دارد. به همان اندازه که آگاهی بیشتری در مورد سرمایهگذاری کسب می کنید ( به عنوان مثال نحوه خرید و فروش سهام، میزان نوسانات (تغییر قیمت) و میزان دشواری یا سهولت نقد کردن یک سرمایهگذاری) به احتمال زیاد شما سرمایه گذاری در بورس را کمریسکتر از میزانی که قبلا تصور می کردید در نظر میگیرید. در نتیجه، با وجود اینکه میزان تحمل ریسک شما بدون تغییر باقی ماندهاست اما اضطراب شما هنگام سرمایهگذاری کمتر است ، زیرا تلقین شما از ریسک تحول یافته است.
با درک تحمل ریسک خود می توانید از سرمایه گذاری هایی که احتمالاً شما را دلواپس می سازند جلوگیری کنید. به طور کلی، شما هرگز نباید مالک سهامی باشد که خواب و خوراک را از شما بگیرد. اضطراب ترس را برانگیخته میکند که این امر منجر به واکنش های احساسی (به جای پاسخ های منطقی) به عامل استرسزا می شود. در طول دوره های بی ثباتی مالی، سرمایه گذاری که بتواند خونسردی خود را حفظ کند و یک روند تصمیم گیری تحلیلی را دنبال کند، همواره موفق خواهد بود.

سرمایه گذاران باتجربه از جمله وارن بافت با اطمینان از اینکه تمام تحقیقات لازم را برای شناسایی و تعیین میزان ریسک انجام دادهاند، اقدام به متنوع سازی سهام خود کردهاند. آنها همچنین آسوده خاطر هستند که می توانند هرگونه زیان احتمالی که موقعیت آنها را به خطر بیندازد را شناسایی کنند و قبل از ضرر فاجعه بار میتوانند سرمایهگذاری های خود را نقد کنند. مشهور است که که اندرو کارنگی گفته است: "امن ترین راه سرمایه گذاری این است که همه تخممرغ های خود را در یک سبد قرار داده و از سبد دیدهبانی کنید" (به جای دیدهبانی از تک تک تخم مرغ ها). با همه این گفتنیها، احساساتی نشوید و تصور نکنید که شما بافت یا کارنگی هستید (بخصوص در اولین سالهای سرمایه گذاری خود).
روش محبوب برای مدیریت ریسک، متنوع سازی سرمایهتان میباشد. سرمایهگذاران محتاط سهام شرکتهای مختلف را در صنایع مختلف و گاه در کشورهای مختلف دارند، با این انتظار که یک رویداد بد بر همه دارایی آنها تاثیر منفی نگذارد و یا حداقل با درجات مختلف بر روی دارایی های آنها تاثیر بگذارد.
تصور کنید که در پنج شرکت متفاوت صاحب سهام هستید و انتظار دارید که همه این پنج شرکت بصورت مداوم سودشان رشد کند. متاسفانه شرایط تغییر میکند. در پایان سال، شما ممکن است دو شرکت (A&B) داشته باشید که عملکرد خوبی داشته اند، بنابراین سهام آنها هر کدام 25٪ افزایش یافته است. سهام دو شرکت دیگر (C&D) در یک صنعت متفاوت 10٪ افزایش داشته است، در حالی که دارایی های پنجمین شرکت (E) به منظور پرداخت هزینه های طرح دادخواستی عظیم، نقد شده است.
متنوعسازی به شما امکان میدهد تا از زیان کل سرمایه گذاری خود (20٪ از پرتفوی خود) با کسب 10٪ سود از جانب دو شرکت برتر شما (25% * 40 %) و 4٪ سود از جانب دو شرکت باقیمانده (10 % * 40%) کمر راست کنید. اگرچه ارزش کلی پرتفوی شما 6٪ کاهش یافته است (20٪ ضرر منهای 14٪ سود)، اما در مقایسه با صرفا سرمایه گذاری کردن در شرکت E وضعیت شما به مراتب بهتر است.
بزرگترین مانع برای کسب سود در بورس، عدم توانایی در کنترل احساسات و تصمیم گیری منطقی است. در کوتاهمدت، قیمت شرکتها بیانگر ترکیب احساسات کل جامعه سرمایهگذاری است. هنگامی که اکثر سرمایهگذاران نگران یک شرکت هستند، احتمالاً قیمت سهام آن شرکت کاهش مییابد. وقتی نظر اکثریت نسبت به آینده یک شرکت مثبت باشد، قیمت سهام آن شرکت بالا می رود.
شخصی که نسبت به بازار احساس منفی دارد "خرس" نامیده می شود، در حالی که شخص با دیدگاه مثبت نسبت به بازار "گاو" نامیده می شود. در ساعات بازار، نبرد مداوم بین گاوها و خرسها، بصورت پیوسته در قیمت متغیر سهام شرکت ها منعکس می شود. این حرکات کوتاه مدت به جای اینکه تحت تاثیر منطق و تحلیل سیستمی دارایی ها، مدیریت و چشم انداز شرکت ها باشد، تحت تاثیر شایعات، گمانه زنی ها، امیدها و احساسات است.
حرکت قیمت سهام برخلاف انتظارات ما تنش و ناامنی ایجاد میکند. در چنین شرایطی سوالات زیادی در ذهن سهامدار متبادر می شود. سوالاتی نظیر: آیا باید سهام خود را بفروشم و از ضرر جلوگیری کنم؟ آیا با امید به اینکه قیمت دوباره بالا می رود، سهام را حفظ کنم؟ آیا باید سهام بیشتری بخرم؟
حتی وقتی قیمت سهام مطابق انتظار عمل کرده است، سوالاتی پیش میآید: آیا قبل از سقوط قیمت باید سهامم را بفروشم و سودش را کسب کنم؟ یا باید موقعیت خودم را حفظ کنم از آنجا که احتمالاً قیمت بالاتر خواهد رفت؟ اگر دائماً قیمت یک سهام را دنبال میکنید افکاری مانند اینها در ذهن شما رژه خواهد رفت، بگونه ای که در نهایت به نقطه ای میرسید که اقدام به خرید یا فروش می کنید. از آنجا که احساسات عامل اصلی خرید و فروش سهام شماست، اقدام شما احتمالاً اشتباه خواهد بود.
هنگام خرید سهام، باید دلیل خوبی برای خرید آن سهام داشته باشید و اگر دلیل شما معتبر باشد انتظار دارید که قیمت سهام چه روندی را طی کند؟ در عین حال، شما باید نقطه ای را تعیین کنید که در آن نقطه دارایی خود را نقد خواهید کرد، به ویژه اگر معلوم شد دلیل شما نامعتبر است یا اگر سهام بر خلاف انتظاراتی که از قبل متصور بودید واکنش نشان می دهد. به عبارت دیگر ، قبل از خرید سهام، یک استراتژی خروج داشته باشید و آن استراتژی خروج را به دور از احساس و هیجان اجرا کنید.

قبل از انجام اولین سرمایه گذاری خود، برای یادگیری مبانی بورس و سهام هایی که بازار سهام را تشکیل میدهند وقت بگذارید. به قول معروف: بورس "بازار سهام" نیست، بلکه "بازار سهامها" هست. تمرکز شما باید روی سهام ها بصورت جداگانه باشد و نه کل بازار مگر اینکه شما یک صندوق سرمایهگذاری قابل معامله (ETF) خریداری کرده باشید. به ندرت اتفاق می افتد که همه سهم ها در جهتی یکسان حرکتکنند. حتی وقتی شاخص 100 واحد یا بیشتر سقوط کند، ارزش سهام برخی از شرکت ها صعودی میشود.
موضوعاتی که باید قبل از اولین خرید سهام با آنها آشنا باشید شامل موارد زیر است:
معیارهای مالی و تعاریف. تعاریف معیارهایی مانند نسبت P / E ، سود هر سهم (EPS)، بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) و نرخ رشد مرکب سالانه (CAGR) را درک کنید. دانستن نحوه محاسبه آنها و توانایی مقایسه شرکتهای مختلف با استفاده از این معیارها و سایر معیارها بسیار مهم است.
روش های محبوب انتخاب و زمان بندی سهام. شما باید بدانید که تحلیل های "بنیادی" و "تکنیکال" چگونه انجام می شود ، تفاوتهای آنها چه می باشد و در بازار سهام هر کدام از این تحلیل ها در چه جایی بهترین کاربرد را دارد.
انواع سفارشات سهام در بورس. تفاوت بین سفارش به قیمت بازار، سفارش محدود، سفارش stop market، سفارش stop-limit، سفارش حدضرر متحرک و انواع دیگر از سفارشات را که معمولاً توسط سرمایهگذاران استفاده می شود را بدانید.
انواع مختلف حسابهای سرمایه گذاری. در حالی که حساب های نقدی رایج ترین است، حساب های مارجین بنابر مقررات برای برخی از معاملات خاص لازم است. باید بدانید که مارجین چگونه محاسبه می شود و تفاوت بین التزامات مارجین اولیه و مارجین نگهداری چیست.
دانش و تحمل ریسک با هم مرتبط هستند. همانطور که وارن بافت می گوید: "ریسک از ندانستن اینکه چه کاری انجام می دهید ناشی می شود."

اهرم مالی به معنای استفاده از پول وام گرفته شده برای اجرای استراتژی بورس شماست. در یک حساب مارجین، بانک ها و کارگزاری ها میتوانند برای خرید سهام( معمولاً 50٪ از ارزش خرید سهام) به شما وام دهند. به عبارت دیگر، اگر می خواهید 100 سهام یک شرکت بورسی را با قیمت هر سهام 100 دلار (هزینه کل 10,000 دلار) خریداری کنید، کارگزاری شما می تواند 5,000 دلار برای خرید سهام به شما وام دهد.
استفاده از پول وام گرفته شده نتیجه حرکت قیمت سهام را بزرگنمایی می کند یا آن را تحتالشعاع قرار می دهد. فرض کنید قیمت سهام از 100 دلار تا 200 دلار در هر سهم حرکت کند و شما آن را می فروشید. اگر شما صرفا از پول خود استفاده کرده باشید، بازده شما 100٪ از سرمایه گذاری خواهد بود.
اگر برای خرید سهام 5,000 دلار وام گرفته باشید و هر سهم را 200 دلار فروخته باشید، پس از بازپرداخت وام 5،000 دلاری و کسر هزینه بهره پرداخت شده به کارگزار، بازده شما 300٪ خواهد بود.
وقتی سهام بالا می رود همه چیز عالی به نظر می رسد، اما روی دیگر سکه را در نظر بگیرید. فرض کنید سهام به جای اینکه دو برابر شود و به 200 دلار برسد، به 50 دلار سقوط کند، ضرر شما 100٪ از سرمایه گذاری اولیه شما خواهد بود، به علاوه هزینه بهره کارگزاری که به شما وام داده است.
اهرم مالی صرفا یک ابزار است، نه خوب و نه بد. با این حال، اهرم مالی ابزاری است که پس از کسب تجربه و اطمینان در توانایی های تصمیمگیری، بهترین کاربرد را خواهد داشت. هنگام شروع کار، ریسک خود را محدود کنید تا اطمینان حاصل کنید که می توانید در بلندمدت سود کسب کنید.

سرمايه گذاري در بورس از جنبه تاریخی بصورت قابل توجهی بازده بالاتری نسبت به ساير سرمايهگذاریها داشته است و در عین حال بورس از مزیت های نقدینگی آسان ، شفافیت کامل و وجود مقررات فعال برای حصول اطمينان از شرایط برابر برای همه سرمایهگذاران برخوردار است. برای کسانی که میخواهند بصورت مداوم پس انداز کنند، اهتمام کافی برای کسب تجربه و آموزش در مورد بازار سهام را داشته باشند، به شکل مناسبی مدیریت ریسک کنند و با شکیبایی اجازه دهند تا جادوی بهره مرکب برایشان عمل کند، سرمایهگذاری در بورس فرصتی عالی برای ایجاد دارایی های ارزشمند است. هر چه در سنین پایین تر شروع به سرمایه گذاری کنید، نتایج نهایی شما بهتر خواهد بود. فقط به یاد داشته باشید که قبل از دویدن، کمی قدم بزنید.
برای سرمایه گذاری موفق در بورس چه نکات دیگری را می توانید پیشنهاد کنید؟
نویسنده: Michael Lewis
برگردان: سید شهاب طاهری