
وسواس را به طور کلی میتوان به دو نوع فکری و عملی تقسیم بندی کرد. وسواس در کودکان از زیر مجموعه اختلالات اضطرابی به شمار میرود. بسیاری از کودکان دچار وسواس فکری و عملی هستند که در شکلهای انجام رفتار اجباری و تکراری، ترسهای متعدد، احساسات منفی و افکار مزاحم خودشان را نشان میدهد. این موارد تا جایی ادامه پیدا میکند که در تمام عملکردهای روزانه کودک اختلال ایجاد میشود.
از آنجایی که کودک در روند رشد قرار دارد، هر گونه اختلال میتواند آسیب جدی به رشد او وارد کند. کودکان در بیان احساسات و افکار خود ناتوان هستند به همین دلیل نقش پدر و مادر در این زمینه بسیار پر رنگ تر دیده میشود. اهمیت تشخیص و درمان وسواس کودکان را در علتهای ریشهای میتوان مشاهده کرد. برای مثال یکی از دلایل شایع وسواس، اضطراب پنهان در کودک است که در صورت درمان نشدن، اثرات منفی بسیاری را در بزرگسالی شاهد میشویم. پدر و مادر با آشنایی با علائم وسواس، وظیفه دارند در صورت مشاهده هر رفتار مشکوک، فرزندشان را به نزد مشاوره کودک جهت تشخیص دقیق ببرند.

وسواس در کودکان دارای نشانهها و علائم مختلفی است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:
وسواسهای فکری با افکار تکراری و مزاحم، تصاویری غیر منطقی و تکانههای مزمن خودش را نشان میدهد. از آنجایی که کودک توانایی بیان آنها را ندارد بسیار بیشتر از یک بزرگسال رنج میکشد. این مسائل سبب میشود کودک حالات اضطرابی شدیدی را تجربه کند. او راهکار مقابله با این افکار را بلد نیست به همین دلیل نمیتواند از این شرایط خارج شود.
به طور کلی وسواس عملی به واسطه رفع استرس انجام میشود. این جمله به این معنا است که کودک برای رهایی از اضطراب و دل نگرانیها، سر خود را با اعمال تکراری پرت میکند. در حقیقت او برای رهایی از این احساسات منفی دست به انجام کارهای غیرتکراری میزند.

علت وسواس در کودکان هم میتواند انتسابی باشد و هم میتواند اکتسابی باشد. کودکان با ارث بردن وسواس از پدر یا مادر خود به صورت ژنتیکی مستعد ابتلا به وسواس میشوند. همچنین الگوهای تربیتی، عدم تعادل سرتونین در بدن، اتفاقات ناگوار مانند یک بیماری سخت و استرس زا، سبب ایجاد وسواس در کودکان میشود. میزان شیوع این اختلال در کودکانی که اعضای خانوادهشان به این اختلال دچار هستند، بیشتر است. همچنین طبق تحقیقات به عمل آمده، پسران دو برابر بیشتر از دختران در معرض ابتلا به وسواس هستند.
درمان وسواس در کودکان به چند طریقه مختلف انجام میشود که عبارتند از:
به طور کلی اضطراب بزرگترین عامل ابتلا به وسواس است. والدین باید شرایط حمایتی و محیطی به دور از تنش را برای کودک فراهم کنند. همچنین مراجعه زود هنگام به مشاوره کودک و تشخیص زودهنگام وسواس، از تشدید شدن آن جلوگیری میکند. درمانهای شناختی و رفتاری نیز به کودک کمک میکند تا با ترسهای خود مواجه شده و آنها را رفع کنند.

کودکان نیز مانند بزرگسالان در معرض خطر ابتلا به وسواس چه در نوع فکری و چه در نوع عملی هستند. شیوع وسواس در یک کودک دلایل متعددی دارد. عوامل ارثی و محیطی تاثیر مستقیم بر ابتلا به اختلال وسواس دارند. در وسواس فکری، افکار مزاحم فرد را آزار میدهد و در وسواس عملی انجام رفتارهای تکراری برای کاهش اضطراب صورت میگیرد.
کودکان خود توانایی بیان حالات منفی را ندارند به همین دلیل وظیفه والدین است که با آگاهی از علائم وسواس کودکان و مشاهده آن در فرزند خودش، فورا به مشاوره کودک مراجعه کند چرا که مداخلات بالینی و درمانی هرچه سریعتر انجام شود از تشدید وسواس جلوگیری میکند. وسواس ممکن است با اختلالات روانی دیگر همراه شود و تاثیرات منفی در روند رشدی کودک داشته باشد. دارو درمانی و روان درمانی دو روش موثر در درمان وسواس به شمار میروند. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص موضوع وسواس در کودکان میتوانید به اینجا سر بزنید.