ویرگول
ورودثبت نام
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدیمتولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
خواندن ۳ دقیقه·۳ ماه پیش

نگاهی به انیمیشن "اکتسابات انتسابی" به کارگردانی: سمانه شجاعی

تولید مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی ،2017


Ascribed Achievements
Directed by Samaneh Shojaei


اکتسابات انتسابی ظاهراً روایتی طنز آمیز از حالات روانی مردی است که ناراضی از خصوصیات فیزیکی و میراث ژنتیکی‌اش، به دنبال وسیله ای برای رها کردن خود از جبر ژن ها می گردد و قصد دارد خودش را به طناب دار بیاویزد. اما خودکشی ناموفق وی، فقط و فقط بر درد و رنج او می افزاید و او سرانجام با گردنی کج در برابر طبیعت، به زندگی باز می گردد.
اما آنچه که اهمیت دارد، رویه ی داستان نیست. کارگردان توانسته با اتکا به بیانی سینمایی، به ساختاری متناسب با جوهر داستان دست یابد و بیننده را ترغیب کند که لایه های عمقی تر فیلم را بکاود.
"طناب" به عنوان عنصری مهم و مؤثر در داستان، در سرتاسر فیلم وجود دارد. نه صرفاً به صورت شیئی که به تصویرکشیده شده باشد تا داستانی را روایت کند، بلکه به صورت مفهومی از پیوستگی، پیچیدن و گره خوردن که در حرکات پیوسته و پر پیچ و خم دوربین نیز می توان حضورش را کاملاً حس کرد. بدین طریق، فیلم از مصور کردن یک داستان فراتر می رود و به "بیان" آن می رسد.
تصاویر همچون ژن هایی که به صورت متداوم از نسلی به نسل دیگر منتقل می شوند، از طریق حرکت دوربین به یکدیگر متصل می شوند و زنجیری را در ذهن بیننده شکل می دهند که گویی بیانی از تداوم ، میراث، پیوستگی و انتساب و همین طور طناب دار است. از طریق همین ساختار است که ما وارد دنیای ذهنی کاراکتر اصلی فیلم می شویم که تمامی این مفاهیم در آن با هم در آمیخته اند.


مرد در یک مونولوگ ذهنی و درونی ، جملاتی را به زبان می آورد که نشان دهنده ی ذهنیت بد و منفی وی نسبت به بدن خودش است. انگار مجموعه ای از پیام های منفی، از نسلی به نسل دیگر منتقل شده اند و یک احساس خود کهتر بینی موروثی، تمامی اعضای این خانواده را از گذشته تا به امروز، به سوی حلق آویز کردن خود کشانده است.

زوایای دوربین در بسیاری از صحنه های فیلم، زاویه دید اول شخص است و عینکی که مرد بر چشم دارد، با آن قاب کلفت و سیاهرنگش انگار بیانگر یک نوع نگاه و یا بینش محدود شده و محصور است. قاب عینک، شباهت به قاب عکس های خانوادگی دارد که انگار تأکیدی است بر یک چارچوب فکری که از گذشته تا به حال وجود داشته است.
دوربین گاه به سوی یک پنجره حرکت می کند که می تواند دریچه ای به سوی یک طرز تفکر بازتر و بزرگ تر باشد. اما این پنجره هم بسته است و مرد، محصور در چارچوب عینک خود، همچون حشره ای که کنار پنجره افتاده، توانایی فرارفتن از خطوط دنیای بسته ی خودش را ندارد. دنیایی که ابعاد آن را قاب ها و دیوارها و چارچوب ها و مستطیل ها تعیین می کنند.

"اکتسابات انتسابی" به گونه ای طنز آمیز ذهنیت دفرمه شده ی انسان هایی را بیان می کند که انگار آگاه نیستند آنچه آنها را به سوی نابودی و خود تباهی کشانده و می کشاند، نه ژن هایی که به ارث برده اند ، بلکه نوع نگاه و طرز فکر موروثیشان است که همچون طناب دار، زندگی را نشانه می گیرد وانسان ها را خم و معوج می کند.
کج شدن گردن کاراکترها پس از تجربه ی به دار کشیدن خود، مفاهیمی چون کج فهمی، کج فکری ، کج بینی، کج رفتاری، کج روی و...را به یاد می آورد. در واقع این ها "اکتساباتی" هستند که به گونه ای " انتسابی " نسل اندر نسل بین آدم ها منتقل شده اند و طنابی را تشکیل داده اند که گویی انتهایی ندارد!

نویسنده: شیوا صادق اسدی، دسامبر 2018

این نوشته نخست در تاریخ دسامبر 2018 در کانال تلگرامی من با عنوان "خوانش انیمیشن" انتشار یافته بود.


انیمیشن بزرگسالانیادداشت فیلمنقد فیلم
۰
۰
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
متولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید