ویرگول
ورودثبت نام
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدیمتولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
خواندن ۴ دقیقه·۱ ماه پیش

خوانش انیمیشن "گوآکسوما"

کارگردان: نارا نورماند
محصول برزیل و فرانسه ، 2018
Guaxuma, nara nurmande


"گوآکسوما"، فیلمی اتوبیوگرافیک است که خاطرات دوران کودکی کارگردان را به تصویر می کشد. نارا زنی است که دوران کودکی خود را در سواحل گوآکسوما سپری کرده است و دوستی صمیمی به نام تایرا دارد. آنها باهم دوران کودکی را سپری می کنند، بلوغ را تجربه می کنند و در اسرار یکدیگر شریک اند.
فیلم، متشکل از خرده داستان هایی است که با تکنیک های متنوعی چون ماسه، استاپ موشن، فتوانیمیشن و .... به تصویر کشیده شده اند. اما این چند پارگی که در تکنیک فیلم مشهود است، فقط به دلیل ماهیت گسسته ی خاطره ها نیست، بلکه به یک اتفاق بنیادی تر در زندگی نارا بازمی گردد. اتفاقی که زندگی او را به دو قسمت تقسیم می کند: جدایی پدر و مادرش ازیکدیگر.
نارا از پدرش، از دریا و دوستانش در گوآکسوما جدا می شود و همراه مادرش به شهر می رود. شهری که حصارها و پنجره هایش او را در خود می فشارد. دنیای او از هم گسیخته می شود و او دریا و زندگی آزادانه در کنار ساحل را دیگر فقط در درون خود دارد. مرز میان این دو زندگی متضاد، با تصاویری که با شتابِ یک قطار در حال گذراند، بیان می شود. قطار، نارا را از یک زندگی به زندگی دیگر می برد. زندگیِ نارا، خرد شده است. گوآکسوما، حالا دیگر نه یک واقعیتِ واحدِ بیرونی، بلکه مجموعه ای از خاطرات از هم گسیخته ایست که با چند تکنیک متفاوت به تصویر کشیده شده اند.
هر بار که در زندگی واقعیت به خاطره تبدیل می شود، ما در ادراک این دگرگونی با چالش مواجه می شویم. دنیایمان پاره پاره می شود و انگار این تکه پاره ها مجدداً باید کنار هم ترکیب شوند تا دوباره به وحدانیت دست یابیم. نارا نیز سعی می کند خاطرات پراکنده اش را همچون قطعات پازل کنار هم بچیند تا با از میان برداشتن فاصله های پر ناشدنی، بهشت گمشده ی دوران کودکی اش را بازسازی کند. این همان کاری است که خود کارگردان هم در روند اجرای فیلمش انجام می دهد. او عروسک های مفصلی نارا و تایرا را در ساحل شنی انیمیت می کند تا روزهای کودکی اش را دوباره زنده کند؛ انگار آن دوستی و آن رابطه را دوباره در همان جغرافیا بازسازی می کند تا بر واقعی بودن آن تأکید کند.

کلاژ، انکار جدایی ها و فاصله ها است. کلاژ، متضاد ترین چیزها را کنار هم ترکیب می کند تا معنای تازه ای خلق شود، تا وحدانیتی حاصل شود. اگر نقطه ی عطف این فیلم را از لحاظ داستانی، طلاق پدر و مادر نارا و نقطه ی پایانی آن را مرگ تایرا در نظر بگیریم، تکنیک فیلم، پاسخی جبرانی به این دو اتفاق است: کلاژ، با ایجاد رابطه میان پراکندگی ها، نافی طلاق و جدایی است و ساحل واقعی، بستر تجربه ی دوباره ی گذشته است.

گوآکسوما، نارا نورماند
گوآکسوما، نارا نورماند


عکس های یادگاری ،واقعیتی منجمد اند که انگار از دلِ زمانِ در حالِ گذار صید شده اند. آنها پایداراند. عکس ها یادآوری می کنند که ما در گذشته وجود داشته ایم و آنچه که اکنون خاطره است، زمانی واقعی بوده است.
زندگی اما همچون امواج دریا و ابرهای آسمان، سیال و در حال تغییر است. وقتی نارا سرانجام برای دیدن پدرش به گوآکسوما بازمی گردد، متوجه می شود که همه چیز تغییر کرده است. در این فیلم تغییر و دگرگونی، با تکنیک خمیری و ماسه ای بیان شده است که ناپایداری یکی از ویژگی های ذاتی آنها است. اگر عکس، بیانی از پایداریِ یک خاطره است، ماسه و خمیر ناپایداری آن را بیان می کنند. انیمیشن ماسه ای هرگز نمی تواند به عقب باز گردد و لحظه ی گذشته را تکرار کند. هر فریم، با نابود کردن فریم قبلی شکل می گیرد. درست مثل خودِ زمان که هرگز به عقب بازنمی گردد. پدیدار شدن عکس های ثابت از دل ماسه در ابتدای فیلم، نمایشگرِ ثبات در دل ناپایداری هاست.
نارا، در گوآکسوما دوباره تایرا را ملاقات می کند و حس می کند که از بین تمام چیزها، رابطه اش با او تغییری نکرده است. اما بیماری و مرگ، تایرا را می بلعد و نارا پی می برد که قوی ترین چیزها هم روزی ناپدید می شوند. نارا از میان تمام تجربه هایی که آنها را به صورت پراکنده ادراک می کند، به دنبال آن یکی بودنی است که از دست رفته است و دیگر به دست نمی آید. مگر زمانی که او دررؤیایش تایرا را همان گونه که در کودکی بود در آغوش می گیرد. گویی رؤیا به آن عامل وحدت بخشی تبدیل می شود که مرز میان پیوند و جدایی را از میان بر می دارد.
نارا نورماند، خودش را به تمامی درون این فیلم ریخته است. این گونه است که انیمیشن می تواند در دقایقی کوتاه، همه ی زندگی را بیان کند.

نویسنده: شیوا صادق اسدی ، آگوست 2023

انتشار اولیه ی متن در کانال تلگرامی من با عنوان خوانش انیمیشن/ t.me/shivasadeghasadi بوده است.

لینک تماشای فیلم در ویمئو:

https://vimeo.com/372750763

انیمیشنفیلم و سینماروایت تجربیاستاپ موشن
۴
۰
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
متولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید