ویرگول
ورودثبت نام
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدیمتولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
خواندن ۴ دقیقه·۲ ماه پیش

خوانش انیمیشن «شادمانی» ، به کارگردانی آندره ژیدکوف

Schaste( Happyness) , Andrey zhidkov
تولید کشور روسیه، ۲۰۲۰

شادمانی، آندره ژیدکوف
شادمانی، آندره ژیدکوف


ریشه های سبک بصری یک فیلم انیمیشن، واجد اهمیت است، چرا که آثار انیمیشن ریشه در هنرهای تجسمی دارند و اینکه این ریشه به کجا باز می گردد، یکی از شاخصه های سنجش ارزش هنری یک فیلم است. ریشه ی سبک بصری برخی از این فیلم ها به کارتون های دیسنی و پیکسار، نقاشی های سالنی سده های هجدهم و نوزدهم، انیمه ها و استیکرها، کاریکاتورهای مجلات زرد اروپایی در سده ی نوزدهم، تصویرسازی های تجاری کتاب های کودکان و... باز می گردد.
ریشه ی برخی دیگر اما، به تاریخ حقیقی و اصیل هنرهای تجسمی می رسد: نقاشی های غارها، هنر مصر باستان، هنر بین النهرین، مینیاتورهای ایرانی، آب مرکب های چینی، مجسمه ها و سفالینه های یونان و روم، هنر بیزانس، ویترای های گوتیک، هنر رنسانس، باروک، یان ورمیر، فرانتس هالس، رامبراند، دلاکروا، ژریکو، کوربه، مانه، مونه، امپرسیونیسم و سرانجام هنر سده بیستم با آن تنوع شگفت انگیز ایسم ها و مکاتبش.
در بهترین حالت، این ریشه ی تجسمی، به دستاوردهای تازه تر و فردیت یافتگی نیز می رسد.
فیلم «شادمانی» ساخته ی آندره ژیدکوف، محصول تلفیق تجربه های کوبیستی و اکسپرسیونیستی است. جهان فیلم، متشکل از سطوح شکسته و خرد شده ایست که در کنار هم، انبوهه ای از حجم ها را پدید آورده اند.

در انیمیشن اما بر خلاف تک تصویر، چالش اصلی فقط ترکیب مجدد سطوح خرد شده و زوایای دید مختلف برای القاء حجم نیست، بلکه مسئله ی چالش برانگیز، نحوه ی حرکت این سطوح خرد شده در دنیای زمانمند انیمیشن است. درست است که این سطوح خرد شده، فرم یک پرتره یا یک گراموفون را می سازند، اما در کوبیسم متحرک، هر یک از این سطوح، یک کاراکتر جداگانه است که جداگانه حرکت می کند. سطوح گاه با هم ترکیب می شوند و فرمی آشنا را می سازند، سپس دوباره تجزیه می شوند. هر سطح رنگی، به مثابه ی یک جزء، حرکت جداگانه ی خودش را دارد و در فضا پس و پیش می رود.

شادمانی، آندره ژیدکوف
شادمانی، آندره ژیدکوف

«شادمانی» تجسسی در وارد کردن کوبیسم به انیمیشن است و نمونه ای استثنایی است که خود من، مشابه آن را ندیده ام. این فیلم، نقاشی دستی را با تکنیک های 2D و 3D تلفیق می کند تا هم حجم ها را انیمیت کند و هم ضرب قلم های نقاشانه را با حجم ها تلفیق کند. سطوح شکسته، جدا میشوند، سرهم می شوند، عقب می روند، جلو می آیند و عمق را از میان شکستگی های فرم القاء می کنند.

داستان فیلم، تلخ است و از اجزائی تشکیل شده که هر یک واکنشی به جزء قبلی است. هر جزء با شکستن جزء قبلی و ترکیب شدن با جزء بعدی ، نقشی در ساختار روایت ایفا می کند: مردی افسرده در جست و جوی شادمانی است، او یک گرامافون، یک تخت خواب دو نفره و یک خوک ماده ی حامله می خرد./ تخت خواب، ساس دارد‌ ( کارکرد تخت خواب شکسته می شود و از بین می رود)/ خوک ماده سه تا از خوکچه ها را له می کند و سه تای دیگر را می خورد(کارکرد خوک ماده شکسته می شود)/ گرامافون صدای خوکچه ها را می دهد.
صدای خوکچه ها + گرامافون= شکسته شدن کارکرد گرامافون به عنوان وسیله ای شادی بخش( شادی به دست نمی آید. طرح های مرد برای دستیابی به شادی یکی یکی شکست می خورند.)
مرد- شادی = بیماری( او بیمار می شود)
مرد +بیماری = نیاز به تخت خواب ( او روی تخت می خوابد.)
نیاز به تخت خواب= روبه رو شدن با ساس ها( حالا ساس ها به بالین او می آیند)
مرد+بیماری+ تخت خواب + ساس - شادمانی = مرگ( او تا صبح ناله می کند و عاقبت می میرد.)
تجزیه و ترکیب همه ی عناصر روایت، عاقبت به صفر ، پایان و مرگ، می رسد.
داستان، متشکل از اجزاء خرد شده و شکسته شده ایست که شاید بی ربط به نظر برسند اما در توالی هم و در ترکیب با هم، یک روایت غریب را می سازند.
موسیقی فیلم، ایده آل ترین موسیقی قابل تصور برای فیلم است، همچون خود تصاویر آوانگارد است و از اجزاء خرد شده تشکیل شده است. اجزاء خرد پرتره ی مرد، در صدای سازهای کوبه ای معادلی موسیقیایی پیدا می کنند و موسیقی گاه به صدای خوکچه نزدیک می شود، صدای خوکچه های له شده ای که قرار است از گرامافون به گوش برسد. «شادمانی» اگرچه به کوبیسم و اکسپرسیونیسم استناد می کند، اما نمونه ای خاص و اوریجینال از ترکیب این سبک ها را در انیمیشن پدید می آورد.

نویسنده: شیوا صادق اسدی، نوامبر 2024

منبع اولیه ی انتشار این مطلب، کانال تلگرامی من با عنوان "خوانش انیمیشن" بوده است.

https://www.youtube.com/watch?v=izz5fuY2C6s

انیمیشنفیلم و سینماکوبیسماکسپرسیونیسم
۸
۰
شیوا صادق اسدی
شیوا صادق اسدی
متولد ۱۳۶۲ کارشناس ارشد انیمیشن از دانشگاه هنر تهران، فیلمساز انیمیشن و داور جشنواره ی انیمیشن انسی در سال ۲۰۲۵
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید