ویرگول
ورودثبت نام
علیرضا شیرالی
علیرضا شیرالی
علیرضا شیرالی
علیرضا شیرالی
خواندن ۴ دقیقه·۲ ماه پیش

نقد فیلم دراما (The Drama)

رابرت پتینسون و زندایا در نقش چارلی و اما
رابرت پتینسون و زندایا در نقش چارلی و اما

دراما (The drama) فیلمی‌ست محصول سال ۲۰۲۶ به نویسندگی و کارگردانی کریستوفر بورگلی و به تهیه‌کنندگی کمپانی A24. شاید اگر در ابتدا تیزر این فیلم را دیده بودید و می‌دانستید که رابرت پتینسون و زندایا در این فیلم نقش‌آفرینی می‌کنند؛ در نگاه اول گمان می‌کردید که با یک فیلم کمدی رمانتیک سرگرم‌کننده و حتی شیرین طرفید که داستان زوجی در آستانه عروسی را روایت می‌کند. اما دراما این‌طور نیست. این اثر قرار نیست یک داستان عاشقانه‌ی معمولی باشد. بورگلی جای اینکه رابطه‌ای بی‌دردسر را به‌تصویر بکشد، سراغ فروپاشی تدریجی آن می‌رود و از دل موقعیتی ظاهراً ساده، کمدی سیاهی درباره‌ی ترس، قضاوت، ریاکاری و شکنندگی روابط انسانی می‌سازد.

 

رابطه‌ی چارلی و اما که در آغاز فیلم در کافه‌ای با یکدیگر آشنا شده بودند در نهایت به جایی می‌رسد که تصمیم می‌گیرند با همدیگر ازدواج کنند. اما درست در آستانه‌ی عروسی‌شان، برملا شدن رازهایی از گذشته‌ی این زوج همه‌چیز را دست‌خوش تعییر می‌کند. اتفاق مهم داستان ما، چند روز پیش از جشن عروسی، در شب‌نشینی‌ای دوستانه رخ می‌دهد. جایی که چارلی و اما با دوستان‌شان، مایک و ریچل، که قرار است ساقدوش آن‌ها باشند سر میزی نشسته‌اند و می‌نوشند و گپ می‌زنند. پس از مدتی بحث دوستانه به جایی می‌رسد که ریچل مایک را مجبور می‌کند تا خاطره‌ای را تعریف کند. از قرار معلوم این خاطره بدترین کاری است که مایک در زندگی‌اش انجام داده است. مایک به‌این شرط قبول می‌کند که بقیه هم وارد بازی بشوند و یکی یکی خاطره‌ی بدترین کاری را که انجام داده‌اند تعریف کنند. هرکسی رازش را فاش می‌کند، با این حال، اعتراف اما به نظر نامزد و دوستانش سنگین‌تر می‌آید. نکته جالب و در عین حال مسئله‌ساز فیلم از همین‌جا شکل می‌گیرد. راز ایما، برخلاف اعترافات دیگران، در نهایت به عملی واقعی منجر نشده است. او تنها قصد انجام کاری وحشتناک را داشته و در نهایت آن را اجرا نکرده است. در مقابل، چارلی و ریچل از رفتارهایی صحبت می‌کنند که واقعاً انجام داده‌اند و می‌توانسته پیامدهای آسیب‌زای مشخصی داشته باشد. با این حال، واکنش اطرافیان به اعتراف اما بسیار شدیدتر است و همین مسئله، پرسش مهمی را مطرح می‌کند: آیا تنها قصد انجام یک عمل می‌تواند از خود عمل مهم‌تر باشد؟ و آیا می‌توان فردی را صرفاً بر اساس تاریک‌ترین افکار و تمایلات گذشته‌اش قضاوت کرد؟

فیلم ظاهراً می‌خواهد همین پرسش‌ها را بررسی کند، اما مشکل اصلی دراما این است که در بسیاری از مواقع، به جای پرداختن عمیق به این ایده‌ها، تنها به طرح آن‌ها بسنده می‌کند. واکنش شدید ریچل و اضطراب فزاینده‌ی چارلی قرار است شکاف میان اخلاق، قضاوت و واقعیت را آشکار کند، اما فیلم نمی‌تواند همواره این واکنش‌ها را به شکلی قانع‌کننده دراماتیزه کند. به‌خصوص درمورد اما، فاصله میان آنچه واقعاً انجام داده و تصویری که دیگران از او پیدا می‌کنند، می‌توانست به موضوعی بسیار پیچیده‌تر و چالش‌برانگیزتر تبدیل شود؛ اما بورگلی اغلب ترجیح می‌دهد در سطح ایده باقی بماند. از سوی دیگر، فیلم تلاش می‌کند موضوعاتی مانند خشم نمایشی، ریاکاری اخلاقی و استانداردهای دوگانه در قضاوت انسان‌ها را نیز وارد داستان کند. مسئله جنسیت و نژاد هم در این میان اهمیت پیدا می‌کند؛ به‌ویژه از این منظر که جامعه چگونه ممکن است با زنی سیاه‌پوست که متهم به خشونت است رفتار کند و چگونه پیش‌فرض‌های اجتماعی می‌تواند قضاوت درباره یک فرد را تغییر دهد. این ایده‌ها بالقوه می‌توانستند ستون فقرات یک فیلم بسیار عمیق‌تر باشند، اما رویکرد بورگلی در نهایت اجازه نمی‌دهد هیچ‌کدام از آن‌ها به اندازه کافی بسط پیدا کند. دراما پرسش‌های زیادی مطرح می‌کند، اما برای بسیاری از آن‌ها پاسخ یا حتی مسیر روشنی برای رسیدن به پاسخ ارائه نمی‌دهد.

از نظر فرم نیز بورگلی تلاش می‌کند فضای روانی و ناپایدار فیلم را با تمهیدات صوتی و تصویری تقویت کند. استفاده از L-cutها، تغییر تجربه صوتی میان چارلی و اما و همچنین برخی فلش‌بک‌های سوررئال، در ابتدا جذاب و متفاوت به نظر می‌رسند و به‌خصوص در نشان‌دادن حس سردرگمی و اضطراب شخصیت‌ها مؤثرند، اما مشکل اینجاست که گاهی مخاطب را هم سردرگم می‌کنند و در ادامه از فضاسازی فراتر نمی‌روند. فرم فیلم گاهی به جای آنکه در خدمت مضمون قرار بگیرد، صرفاً به خلق یک «حس» خاص محدود می‌شود؛ حسی که هرچند در لحظه تأثیرگذار است، اما لزوماً به معنای عمیق‌تر شدن روایت نیست. بااین‌‌همه، بازی رابرت پتینسون چشم‌گیر است. او به‌خوبی اضطراب، حس ناامنی و فروپاشی تدریجی چارلی را به‌تصویر می‌کشد و از یک مرد عاشق به انسانی مضطرب و گرفتار در شک و سوء‌ظن بدل می‌شود. زندایا نیز بازی کنترل‌شده‌ای ارائه می‌دهد. سکوت‌ها، مکث‌ها و حرکاتش به‌اندازه‌ی دیالوگ‌هایش اهمیت دارند و به شخصیت اما نوعی ابهام و شکنندگی می‌بخشند.

 

در نهایت، دراما فیلمی‌ست که ایده‌های جذابی در اختیار دارد، اما نمی‌داند چگونه از ظرفیت آن‌ها استفاده کند. فیلم می‌توانست به مطالعه‌ای درباره روابط، قضاوت اخلاقی و ترس  تبدیل شود، اما در انتها بیشتر به مجموعه‌ای از موقعیت‌های عصبی، تاریک و گاه عجیب تبدیل می‌شود که بیش از آنکه به یک نتیجه فکری مشخص برسند، تلاش می‌کنند حس خاصی را در مخاطب ایجاد کنند. شاید همین مسئله مهم‌ترین ضعف فیلم باشد: دراما بیشتر دنبال احساس و فضاسازی لحظه‌ای (یا به‌قولی وایب) است تا پرداختن عمیق به پرسش‌هایی که خودش مطرح می‌کند.

فیلمرابطهسینماقضاوت
۲
۰
علیرضا شیرالی
علیرضا شیرالی
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید