
«دردِ مجموع» ملغمهای از دردهاي جسم و روح است كه بيماران مبتلا به سرطان آن را خوب می شناسند. بيمار به موازات دريافت درمانهای سخت و طاقتفرسای جسم بيمار خود، به حمايت اطرافيان و پزشكان معالجش به همان اندازه و بلكه بيشتر نيازمند است. گفتن حقايق بيماری از جانب پزشك و نزديكان به بيمار و پاسخ به سوالات و ابهامات، انتظاری بحق و سزاوارانه است كه بعضا به دلايلی چون كم كردن آلام و نگرانیهای بيمار از وی دريغ می شود.
كارل منينگر در كتاب توازن حياتی می گويد: «فقط اطلاق عنوان سرطان برای پايان يافتن زندگی برخی بيماران كافی است». از نظر دكتر منينگر راهكار اين نيست كه به بيمار حقيقت گفته نشود، بلكه بايد ضمن بيان واقعيتهای بيماري برداشتهای اشتباه درباره آن را اصلاح كرد. فردی كه دچار حمله قلبی شده مشابه بيمار مبتلا به سرطان در معرض خطر است، ولی معمولا كسی به اين فراست نمیافتد كه حقيقت را از بيمار قلبی پنهان كند. دوپهلو حرف زدن با بيمار مبتلا به سرطان درباره بيماری و وضعيتش نشان از تفكری دارد كه بهتر است از دادن خبر بد و ناگوار به افرادی كه فاصله كمی تا مرگ دارند، خودداری كرد. نگفتن تمام حقيقت درباره بيماری به فرد مبتلا، فرصت تصميمگيری در يكی از حياتیترين بزنگاههای زندگی را از او می گيرد. بی شك بيماران از اينكه حقيقت از آنها پنهان شود آزرده می شوند، به خصوص اگر بيماری در مراحل پيشرفته خود باشد.
در تجربه بيماری پدرم، انكولوژيستش حتی به ما نگفت كه همراه با راديوتراپی، يك روز در هفته شيمی درمانی می شود و با عوارضی كه دچار آن شد متوجه موضوع شديم. در درمان بيماری مادرم، جراح به دليل مشغله زياد در ابتدا توضيح كاملی از مسير درمان نداد، طوری كه ما انتظار داشتيم با عمل ماستكتومی (برداشتن سينه) پروسه درمان تمام شود. حالِ بيماری را تصور كنيد كه جراحی كرده و با اميد به اينكه همه چيز پايان يافته از پزشكش می شنود كه تازه بايد دوره سنگين شيمی درمانی را شروع كند. شايد اين تفكر كه «بهتر است يك كاسه تراژدی را قاشق به قاشق به خورد بيمار داد نه يكدفعه» موجب می شود كه پزشكان نخواهند از ابتدا همه چيز را بگويند ولی حداقل انتظار اين است با حوصله و صبر به سوالات بيمار پاسخ بدهند.
من هم با وجود تجربه بيماری در خانواده، بيشتر با پرسيدن سوال از پزشكانم درباره روند بيماری و درمانم، مطلع شدهام. البته پزشكانم بهترين هستند و بسيار سرشلوغ و شايد فكر می كنند پاسخ بعضی از سوالات بديهی است، ولی بيمار مبتلا به سرطان نياز دارد تا پزشك برای او وقت بگذارد و روشن و شفاف درباره بيماری اش با او صحبت كند، نه اميد كاذب بدهد و نه اينكه پنجره اميد را به يكباره ببندد. اينگونه اگر امكان درمان است بيمار به طی مسير دلگرمتر می شود و اگر هم نه، فرصتی برای وداع با عزيزانش و كارهای ناتمام و عاجل خواهد داشت. در سايه مرگ هم می شود كارهايی كرد، مهم اين است كه بيمار حقيقت را بداند و با واقعيت بيماریاش روبهرو شود./ روزنامه اعتماد