پیشرفتهای مستمر فناوریاطلاعات و جهان دیجیتال باعث پدید آمدن مشاغل مختلفی شده که فقدان هر یک از آنها باعث میشود روند انجام برخی کارها سخت یا غیرممکن شود. مهمترین چالشی که افراد جوان در ابتدای مسیر کاری با آن روبرو هستند انتخاب شغلی است که چشمانداز روشنی داشته باشد. زمانی که گزینه مناسب انتخاب شد در مرحله بعد باید بر مبنای یک برنامهریزی مشخص به سراغ یادگیری مهارتهایی رفت که همسو با مهارت یا شغل انتخابی هستند. یکی از جذابترین مشاغل حوزه فناوریاطلاعات که چشمانداز روشنی دارد و قرار نیست در هیچ برههای از زمان با چالش روبرو شود مهندسی نرمافزار است. با توجه به اهمیت عنوان شغلی مهندسی نرمافزار در این مقاله قصد داریم با جنبههای مختلف این رشته آشنا شویم تا تصویر روشنی در ارتباط با عنوان شغلی مذکور به دست آورید.
سایت Techopedia مهندسی نرمافزار را اینگونه توصیف میکند:
« بهکارگیری اصول مهندسی و مناسب برای تولید و ارائه محصول نرمافزاری با کیفیت که قابل اطمینان و با صرفه بوده و روی ماشینهای واقعی بهطور کارآمدی عمل کند. مهندسی نرمافزار یک روش سیستماتیک، منظم و دقیق برای ساخت و ارائه محصول نرمافزاری باکیفیت است.» مهندسی نرمافزار در نقطه مقابل برنامهنویسی ساده قرار دارد که هدفش تنها ساخت یک برنامه کاربردی ساده است، بهطوریکه مهندسی نرمافزار روی پیادهسازی سامانههای نرمافزاری بزرگتر و پیچیدهتری متمرکز است که به عنوان سیستمهای حیاتی و مهم در زیرساختهای یک کسبوکار یا سازمان بزرگ استفاده میشوند.
با استناد به تعریفی که در پاراگراف قبل ارائه کردیم، به این نتیجهگیری کلی میرسیم که مهندس نرمافزار نیازهای کاربران را تجزیه و تحلیل میکند، الگویی برای آنها طراحی میکند و الگوی ساخته شده را به کدهایی تبدیل میکند که منجر به شکلگیری نرمافزاری میشوند که برای پاسخگویی به نیازهای کاربر ساخته شده است. در مهندسی نرمافزار، زمانی که فرآیند طراحی کامل شد، در آخرین مرحله نرمافزار ساخته شده آزمایش میشود تا خطاها یا کاستیها شناسایی و برطرف شوند. فرآیند مذکور ساده به نظر میرسد، اینگونه نیست؟ در ابتدا چنین است، اما وقتی دقیقتر به کارهایی که یک مهندس نرمافزار انجام میدهد نگاه میکنیم متوجه میشویم که نکات پنهان و پیچیدگیهای زیادی در زمان ساخت نرمافزارها وجود دارد که باید به آنها دقت کرد.

مهندسان نرمافزار افراد پر مشغلهای هستند و حتی زمانیکه در شرکتهای کوچک به ایفای نقش میپردازند مسئولیت رسیدگی به کارهای مختلفی را عهدهدار هستند. از مهمترین مسئولیتهای مهندس نرمافزار به موارد زیر میتوان اشاره کرد:
اگر تصور میکنید مسئولیتهای محول شده به یک مهندس نرمافزار جذاب هستند و دوست دارید به عنوان مهندس نرمافزار به دنیای پرجنب و جوش نرمافزار وارد شوید ابتدا باید به فکر یادگیری مهارتهای موردنیاز را داشته باشید. از مهمترین مهارتهای موردنیاز یک مهندس نرمافزار به موارد زیر میتوان اشاره کرد:

بهطور معمول، فهرست بلندبالایی از مهارتها و تخصصهایی وجود دارد که یک مهندس نرمافزار باید داشته باشد، اما ضرورتی ندارد که تمام این ویژگیها را داشته باشید، بلکه مهم این است که روی مهارتهای مهم و کلیدی که سازمانها به دنبال آن هستند تمرکز کنید. با این تعریف گامهایی که برای تبدیل شدن به یک مهندس نرمافزار باید پشت سر بگذارید به شرح زیر هستند:
ناگفته پیدا است که اولین گام، ورود به دانشگاه در رشته علوم کامپیوتر است. مهندسی نرمافزار و مهندسی تکنولوژی نرمافزار انتخابهای درستی در مقطع کارشناسی هستند. در حالت کلی بیشتر شرکتها ترجیح میدهند مهندسان نرمافزاری که حداقل مدرک کارشناسی دارند را استخدام کنند.
کارفرماها تمایل دارند تا متقاضی کار تجربه یا حداقل مجموعهای از مهارتهای روز بازار را در کارنامه خود داشته باشد. بنابراین بهتر است در ارتباط با ترندهای روز بازار (ترجیحا ایران) تحقیق کنید و به شکل آزاد روی یادگیری آنها متمرکز شوید.
برای خیلی از دانشجویان، دورههای کارآموزی میتواند دانش و تجربه خوب و ارزشمندی را به مجموعه مهارتهایشان اضافه کند. علاوه بر این، وقتی کارآموزی میکنید با افرادی آشنا میشوید که میتوانند در آینده حرفهای شما تأثیرگذار باشند.
تمرین کردن باعث میشود پیشرفت کنید. سعی کنید زبانهایی مانند پایتون، روبی، جاوااسکریپت، سی شارپ، جاوا یا سیپلاسپلاس را یاد بگیرید و روزانه وقت مشخصی را صرفه یادگیری این زبانها کنید.
سایت کاریابی PayScale متوسط حقوق دریافتی یک مهندس نرمافزار در ایالات متحده را 76 هزار دلار در سال اعلام کرده است. میزان حقوق دریافتی به عوامل مختلفی نظیر مکان، سطح مهارتها، تجربه و مدارک تخصصی مهندس نرمافزار بستگی دارد.
در ایران یک مهندس نرمافزار بهطور معمول حقوقی در بازه 5 تا 10 تومان در ماه دریافت میکند.
نکته مهم بعدی که باید در مورد آن اطلاع داشته باشید این است که چه شرکتهایی به دنبال استخدام مهندسان نرمافزار هستند. شرکتهای بزرگی نظیر آمازون، یاهو، فیسبوک، اینتل، گوگل، آیبیام، اپل و اوراکل همیشه به دنبال مهندسان نرمافزار هستند. علاوه بر نامهای مطرح، شرکتهای دیگری نظیر ورایزن، دل، جنرال دینامیکس، Anthem و Ciber Inc مهندسان نرمافزار را جذب میکنند. در داخل ایران نیز چنین موضوعی صدق میکند و شرکتهای نرمافزاری بزرگ همواره به دنبال جذب مهندسان نرمافزار هستند. بنابراین برای یک مهندس نرمافزار در هر نقطه از جهان کار وجود دارد به شرطی که مهارتهای موردنیاز آن جامعه را داشته باشد. وقتی تمام مهارتهای لازم را کسب کردید اصلیترین تصمیمی که باید اتخاذ کنید این است که از میان شرکتهای بزرگی که وجود دارند گزینه مناسب را انتخاب کنید.