بعد از ایده ها، خاطرات مزخرف ترین و موذیترین جانوران ذهن من اند. مثل دسته ای سوسک و مگس هر لحظه ممکن است اثری سریع و ناگهانی روی ذهنم بگذارند که از سرعت انتقالشان متحیر میمانم. امشب نشسته بودم و شام کوفت میکردم، شام تنهایی هرچقدر هم که به آن خو گرفته باشی لایق واژه خوردن یا میل کردن نیست. تکه ای نان را برداشتم و خاطره ای مثل سوسک بزرگی با سرعتی حیرت آور در نظرم ابراز وجود کرد، نتوانستم هیچ واکنشی نشان دهم و غافلگیر شدم.
این سوسک این خاطره بود که سالها پیش که دانشجو بودم، بعد از دو سه شب بیداری عیاشانه به ناچار ساعت 6 عصر خوابیدم و 9 با صدایی عجیب بیدار شدم. صدای مجتبی بود، هم اتاقی ام. توی تاریکی نشسته بود و در حالی که با گوش راست هندزفری (که گوش چپش خراب بود) چیزی گوش میداد و همزمان بازی میکرد، بلند بلند داشت ملچ ملوچ میکرد. گفتم: «چی میخوری؟» و سرم را بی اعتنا روی بالش چرخاندم به آن سو و سعی کردم به خواب ادامه بدهم. قصد شام خوردن نداشتم، باید میخوابیدم، فقط خواستم عذاب وجدانش را از تک خوری برانگیزم چون ما همیشه با هم شام میخوردیم. اینکه چرا مهم نیست، یکجور رفتار عمیق در روابط عاطفی پسرها این شکلی است. گفت: «نون» گفتم: «دیوث اون چیزی که با نون میخوری چیه؟» جواب داد: «هیچی، نون خالی» با کلافگی نزدیک به عصبانیت گفتم: «مگه آدم نون خالی هم میخوره؟» گفت: «آره، تاحالا نخوردی؟»
عجب! من تا آن روز نان خالی نخورده بودم! چرا، مثلاً نان داغ شده بود بخورم ولی نه به عنوان وعده غذایی! باورم نمیشد! چطور ممکن بود؟! مجتبی وضع مالی خوبی نداشت و من هم نه اینکه خانواده مرفهی بوده باشم، اما نسبت به او از طبقه بالاتر قشر متوسط محسوب میشدم با همین شرح که هیچوقت نیاز نبوده برای صرفه جویی در خریدن شام، نان خالی بخورم. آنهم نان لواش بستهای که عمدتاً بیات بود و طبخ ماشینی و جوش شیرینش بیشتر به طعم مزخرف مقوا میمانست تا نان!
جوابش را ندادم ولی خوابم پرید، دوباره به همان پهلوی قبلی چرخیدم تا زیر چشمی ببینمش، یک لوله شبیه لقمه های نان و پنیر مدرسه که مادرم درست میکرد در دستانش بود که البته لای آن هیچ چیز نبود، و از بس خشک و سفت و بی مزه بود برای قطع کردن کمرش نیاز به آرواره های شیر داشت، هر بار که گاز میزد با صدای بلند ملچ ملوچ میکرد تا کمی بزاغ دهانش به قورت دادن آن مقوای بیمزه کمک کند. من شرمسار بودم و خجالت زده، خوابم پریده بود ولی از جنایتی که در حقش کرده بودم اندوهگین میشدم، احمقانه است ولی از برتری داشتن نسبت به دیگران احساس گناه میکردم. از لقمهی بی مایه ای که فرو میداد احساس میکردم که گلویم خراشیده میشود و دهانم خشک میشد، همین حالا هم همینطور است.
همین کوفت کردن هم از من دریغ شد، نمیدانم چند دقیقه برای مطالعه این مزخرفات وقت گذاشته اید، اما تمام این حشرات موذی در فاصلهی جدا کردن یک تکه نان از سرم عبور کرد و وقتی به خیال خودم شکارش کردم، مگس خاطره ای دیگر از سویی پر زد.
این یکی مربوط به فرهاد بود، بچه خوبی بود ولی طبقه متوسط بحساب نمیآمدند، قشر آسیب پذیر بودند. فرهاد تُرک بود و خندان، از آن خنده هایی که صورت گرگ را برایم تداعی میکرد، گرگی که به راحتی میتوانست بدرد ولی بین دوست و دشمن تمیز میداد. فرهاد غذایی را به من معرفی کرده بود به اسم "سوقان سو". کلمات ترکی هستند، سوقان یعنی پیاز و سو یعنی آب، ترکیب آب و رُب گوجه و پیاز بود. داخل آن مثل آبِ آبگوشت نان خشک میریختند داخلش و میخوردند. فرهاد همیشه میخندید. حتی هنگام تعریف سوقان سو میخندید. من قبل از این و آن سالهایی که فریدونکنار بودیم چنین چیزی دیده بودم. یک غذایی بود به نام "کِرک بَپِرِس". تقریباً همین سوقان سو بود، اسم غذا از ترکیب کِرک یعنی مرغ، و بَپِرِس یعنی پریده ساخته شده بود. یک جوکی ساخته بودند که شخص فقیری مهمان عزیزی داشت، همین ترکیب که گاهاً "آبِ مرغ" خوانده میشود نهایت چیزی بود که از دستش بر میآمد، وقتی مهمان آمد و صحنه را دید پرسید که زن داداش، چی درست کردی؟ گفت: مرغ، ولی مرغش پر زد و رفت! وقتی فرهاد این را تعریف کرد رو به مجتی کردم که اهل بابل بود و گفتم: «کِرک بَپِرِس» خندید و چشمانش برق زد که تنها نیست. این نهایت کاری بود که توانسته بودم برای مجتبی بکنم.
امیدوارم فهمیده باشید از چه حرف میزنم، حشرات موذی دارند یکی یکی از سوراخهایشان بیرون میآیند و هریک از ناحیهای از بدنم حرکت میکنند و این حرکتشان ایجاد خارش و چندش می کند، بعد از فرهاد قضیه اشکنه و کله جوش و ... یکی پس از دیگری به سمتم هجوم آورده اند و در بین این جانوران هوس خوردنم کور شد. آمدم و نشستم اینجا و به قول "آنا.او" به بخاری پاک کنی مشغول شده ام.
هرچند انتظار نداشتم که به راحتی خلاص شوم، اما حالا یکی دیگر که جسارت بیشتری دارد آمده و بیخ گوشم راه رفته، تعریفش میکنم. همان سالها که فریدونکنار بودیم، اول راهنمایی، احتمالاً 12 سالم بوده، حوصله حساب کردنش را ندارم، با حسین پسرخاله ام رفتیم داخل شهر و چرخی زدیم، رفتیم و فوتبالدستی بازی کردیم، روی بستنی شرط بستیم، یادم هست که من باختم و دوتا بستنی قیفی خریدیم. میخوردیم و میخندیدیم و میآمدیم سمت منزل که پسربچه ای شاید 5-6 ساله آمد و گفت:«بستنیتو بده به من» مثل وقتی که 4-5 سالمان بود و حسین با سنگ زد توی سرم گیج و مبهوت ماندم و نتوانستم چیزی بگویم. تاحالا با چنین سوالی روبرو نشده بودم! بستنی نیم خورده که در گرمای تابستان به چکه کردن افتاده بود چرا باید می دادم به او؟! حسین پسرک را راند، ولی او نرفت، من ایستاده بودم و تماشا میکردم. حسین از من کوچکتر بود، ولی دست و پا دار تر است، به عبارتی بهتر در این لجنزار خیس خورده و حسابی به خوردش رفته. سیلی ای حواله گوش پسرک کرد و پسرک روی زمین نشست و به گریه افتاد. لباس خاکی و کثیف، سر و صورت خاکی که رد عرق تازه در شرجی تابستان شمال روی صورتش راه گرفته بود. هنوز جلوی چشمم هست. شلوار ورزشی قرمز که مثل لباس تعمیرکارها حسابی سیاه روغنی و لک شده با زیرپیراهنی آستین سه ربع کثیف. هیچی نفهمیدم و بستنی را به کودک دادم. برخواست و به ریشم خندید و در رفت. حسین فریاد کنان و بستنی به دست تعقیبش کرد ولی پسرک با چالاکی از لای لوله های کلفت فلزی پُل به زیر پل دوید و لحظه ای بعد کنار ساحل دریا نشسته بود و بستنی را میخورد. من حیران و مبهوت تماشایش میکردم که دیدم حسین داد و بیداد کنان سراغم میآید، دویده بود و بین راه بستنی اش از دستش افتاد و چرا من که میخواستم بستنی را به او بدهم از اول اینکار را نکردم و اصلاً من تعمدی داشتم و داشت بنای قهر می چید پریدم توی حرفش، با اینکه اعتقادی به چیزی که به زبان میآوردم نداشتم، گفتم «بیا بریم یه دست فوتبالدستی دیگه بزنیم، تو نامردی بردی، واسه همین اینطوری شد.» فقط برای اینکه با من قهر نکند.
نمیدانم چطور این اتفاق ها برایم میافتد. من مبتلا به سرافکندگی دائمی هستم، هرچه در نظر جامعه بالاتر بروم بیشتر احساس حقارت میکنم. اگر کسی مهندس صدایم کند برآشفته میشوم و حتی سابقه دارد از شنیدن ابراز عشقی یکطرفه طوری به جنون آنی دچار شوم که آن فرد تنها شانسی که آورده این بوده که دم دستم نیست. من خودم را لایق هیچ چیزی نمیدانم. شاید این بیماری باشد، ولی من قصد درمانش را ندارم. شعرهایی میشناسم که در این زمینه روی این بیمیلی ذاتیم به شهوتناک بودن زندگی بی تاثیر نبوده اند که هرگز فراموششان نمیکنم و در ادامه خواهم آورد.
بسیار زبونی ها، بر خویش روا دارد *** درویش که بازارش با محتشمی باشد
من آشپز خوبی هستم، ولی هیچوقت برای خودم تنها غذا نمیپزم، برای من مزه آشپزی آن است که برای دیگران یا جمعی باشد، نه برای خودم، وقتی خودم تنها هستم فقط باقیمانده غذاهای دیگر را میخورم، نه که به عقاید مسلمانان در رابطه با اسراف پایبند باشم، نه! مسئله اصلاً مذهبی نیست. یک رنج خودآزارانه شخصیست، اینکه در افریقا کودکان کمتر از سطل زبالههای ما شانس خوردن غذا دارند هرگز از ذهنم خارج نمیشود. این یکی البته دوست داشتنیست، حسابش از سوسک و مگس ها جداست، برای خودش پروانه ایست...
یکی از دردناک ترین حالات این احساس جشن تولد است، وقتی برایم جشن تولد میگیرند و باور دارم آنقدر که تظاهر میکنند مهم نیستم، نه برای آنها، نه برای خودم و اینجاست که دوست دارم روی کیک تولد بالا بیاورم. دوست دارم تمام هدیه هایشان را بردارم و توی خیابان بین زباله گرد ها پخش کنم، جلوی چشم خودشان. من از این نفرین لذت نبردن و طلسم بیارزشی خارج نمیشوم، مگر اینکه روزی بتوانم در خودم ارزشی یا هدفی پیدا کنم که مثل باقی اهدافم پست و مسخره نباشند، نمیدانم با نوشتن این مزخرفات دارم خودم را کالیبره میکنم یا فقط چرت و پرت های خنده دار برای دیگران مینویسم، ولی بعد از حدود یک ساعت سپماشی، حمله متوقف شد و می توانم بروم دوباره عدسی صبح را گرم کنم و با خیال آسوده کوفت کنم! خوردن غذاهای مانده را وظیفه خودم می دانم. فکر می کنم کم کم از خوردن این آشغالها همین روزها بلایی سرم بیاید ولی به درک، چه گلی قرار بود به سر دنیا بزنم که در آنصورت نمی توانم بزنم؟! هیچ! پس به درک!
