
من سه چهار ماه پیش ایران بودم. آن زمان فقط کرونا در چین شیوع پیدا کرده بود. زمانی که به اینجا بازگشتم، در فرودگاه ملبورن بلندگوها برای پرواز ما و پروازی که بعد از ما نشست، به چندین زبان اعلام کردند که اگر احساس سرماخوردگی دارید، یا اگر حالتان بد است، مخصوصا اگر در چند وقت گذشته در چین بودید حتما اطلاع دهید. آن زمان فقط پنج مورد در استرالیا تأیید شده بود. کمی که گذشت و اوضاع چین وخیم شد، استرالیا اجازه نشستن پروازهای چین را نداد و فقط آنهایی که ویزای اقامتی داشتند یا شهروند استرالیا محسوب میشدند، میتوانستند از چین به اینجا بیایند، البته به شرطی که ابتدا قرنطینه شوند. وقتی تعداد موارد تأییدشده به حدود ده رسید، دانشگاه ما که حدود نصف دانشجوهایش چینی هستند، اعلام کرد که دانشگاه یکهفته دیرتر باز شده و هفته اول کلاسها به صورت آنلاین برگزار میشود. همچنین اطلاع دادند که نگران افت کیفیت آموزش نباشید و ما از سال گذشته میلادی آمادگی برگزاری کلاسهای آنلاین را داشتیم. علت اصلی این تصمیم هم به خاطر دانشجوهای چینی بود.
بعد از یک هفته آموزش آنلاین به دانشگاه رفتیم. تعداد موارد آن زمان حدود صد نفر بود که دولت اقداماتش را آغاز کرد؛ همه گردهماییهای پانصدنفر به بالا لغو شدند که رویدادهای دانشگاه هم در نتیجه آن لغو شد. دانشگاه هم تصمیمهای دولت را مرتب به دانشجوها اطلاعرسانی میکرد و حتی اطلاعرسانی دانشگاه زودتر از رسانههای رسمی صورت میگرفت. آن روز کلاسها همچنان به صورت حضوری برقرار بود ولی به شب که رسیدیم، دانشگاه اطلاع داد که کلاسها تا اطلاع ثانوی به صورت آنلاین برقرار خواهد بود. یکی دو روز بعد دولت تجمعهای بیش از ده نفر را هم ممنوع اعلام کرد و اطلاع داد که افراد در محلهای عمومی باید فاصله یک متر و نیمی از همدیگر داشته باشند. بعد از چندی دانشگاه کل ترم را آنلاین کرد و حتی گفت که امتحانات نیز به شکل آنلاین گرفته میشود.
دانشگاه برای راحتی دانشجوها و با توجه به اینکه در مناطق جغرافیایی مختلفی هستند، اعلام کرد که کلاسها باید ضبط شده و روی سایت هم در دسترس باشد. برای کلاسهایی هم که نیاز به فعالیت گروهی دارد، دانشجوها به دو دسته افراد داخل استرالیا و افراد خارج استرالیا تقسیم شدند و برنامهشان جدا پیش میرود. برای برگزاری کلاسهای آنلاین هم از ابزارهای عادی مثل ZOOM استفاده میشود. نکته جالب برای م سرعت عمل دانشگاه در تصمیمگیری و اقدام بود که ظرف یکی دو روز آموزش را از شیوه حضوری به آنلاین تغییر دادند و اختلال خاصی هم تا حالا وجود نداشته است. درمورد کلاسهای آزمایشگاهی و کارگاهی هم قرار شده فعلا کارشان پیش برود و در دو هفته آخر سال میلادی فعالیتهای عملیشان به صورت حضوری و فشرده در دانشگاه به اتمام برسد.
آن زمان که تجمعهای بالای پانصد نفر ممنوع اعلام شد، همچنان مدرسهها باز بودند و بحث زیادی هم در کشور سر آن شکل گرفت و حتی نخستوزیر در برنامه تلویزیونی اعلام کرد که طبق توصیههای پزشکان نیازی به تعطیلی مدارس نیست ولی بعد از ده روز مدارس هم کارشان به تعطیلی کشیده شد و هنوز هم تعطیل هستند.
مدتی که از شیوع بیماری گذشت، تجمعهای بالای سهنفره هم لغو شدند و رفتوآمدهای غیرضروری هم ممنوع اعلام شد و مصادیق رفتوآمدهای غیرضروری را هم دولت اطلاعرسانی کرد. بعدش به لغو تجمعهای بالای دونفره رسیدیم و دولت به صورت جدی حرف از جریمه در صورت تجمع یا عدم رعایت فاصله یک و نیم متری زد و اجرایش هم کرد. جریمهها سنگین است، فکر کنم جریمهای که برای یک راننده بریده شد، حدود ۱۶۰۰ دلار بود. در زمینه کسبوکارها نیز دولت فقط به مشاغل ضروری اجازه داد که به فعالیتشان ادامه دهند: مثل خدمات بهداشتی و پزشکی، لوازم خانگی، سرویسهای پیک، بانکها، و چند مورد موسسهها ضروری. رستورانها در درجه اول تعطیل شدند، حتی رستورانهای زنجیرهای معروف مثل mac Donald و KFC. البته بخش بیرونبر رستورانها فعال است ولی داخلشان نمیشود رفت و غذا خورد. استخر و باشگاههای ورزشی و … هم خیلی زود تعطیل شدند.
البته گویا دولت بودجه قابلتوجهی به حمایت از کسبوکارهای تعطیلشده اختصاص داده است. اگر اشتباه نکنم نخست وزیر گفت صد و سی میلیارد دلار بودجه برای صرفا برای کسبوکارها در نظر گرفته است؛ یک بخش برای ادامه فعالیت و حیات کسبوکارهای آسیبدیده، یک بخش برای جلوگیری از اخراج کارمندان کسبوکارهای تعطیلشده تا بتوانند حقوق کارکنانشان را در این ایام تأمین کنند، یک بخش هم برای بورس و بازار سرمایه و … . تعداد قابلتوجهی از شرکتها هم به دورکاری روی آوردهاند. مورد جالب دیگر هم این است که اگر در سازمان یک نفر ابتلایش به کرونا تأیید شود، کل سازمان باید تعطیل شود و همه اعضا باید به خانه روند و یکسری اقدامات بهداشتی و … درباره آن سازمان صورت میگیرد.
فروشگاههای بزرگ و زنجیرهای اقدامات جالبی برای مقابله با شیوع کرونا انجام دادهاند؛ در هر لحظه تعداد افراد داخل فروشگاه محدود است و باید تعدادی بیرون بیایند تا تعدادی دیگر وارد شوند، دلیلش هم حفظ فاصله اجتماعی بین افراد است. پشت صندوقها که معمولا صف تشکیل میشود، برچسب زده شده تا فاصله بین افراد حفظ شود و مردم هم رعایت میکنند. روندهای داخل فروشگاه هم بهگونهای تغییر پیدا کرده که لازم نباشد افراد با هم ارتباط فیزیکی داشته باشند؛ مثلا امضاها حذف شده، پول نقد دریافت نمیکنند و پرداخت فقط با کارت امکانپذیر است. حتی از بیست روز پیش برای پیکها هم تماس و ارتباط فیزیکی حذف شد. اگر چیزی از بیرون سفارش دهید، پیک یا پست وسیله را جلوی در خانه میگذارد و زنگ میزند و از در فاصله میگیرد و زمانی که مطمئن شد، شما وسیله را برداشتهاید میرود.
من رسانههای اینجا را تا حد خوبی دنبال میکنم ولی از کمبود وسایل پزشکی چیزی نشنیدهام و خودم هم احساس نکردهام. البته وسایل بهداشتی اوایل شیوع کرونا کمیاب شد؛ مثلا دو سه روز دستمال توالت در هیچ مغازهای پیدا نمیشد. حتی یک رستوران برای جذب مشتری آن روزهای اول نوشته بود که با سفارش غذا یک دستمال توالت هم به شما میدهد. بعد از این ماجرای نایاب شدن دستمال توالت چیزهای دیگری هم به این سرنوشت دچار شدند و مردم حس کردند قرار است اتفاقی بیفتد؛ چیزهایی مثل صابون و مایع ضدعفونیکننده. یک هفتهای که گذشت، شرایط به حالت عادی برگشت و دیگر کمبودی حس نمیشد. البته خودشان شرایط را کنترل میکردند؛ مثلا در فروشگاههای بزرگ مأمور گذاشته بودند که اجازه ندهد کسی بیشتر از یک دستمال توالت بردارد یا قانون گذاشتند که شیر را بیشتر از دو عدد نمیتوانید بخرید، یعنی محدودیتهایی وضع کردند که به کمبود دوباره دچار نشوند. من یکسری وسایل خانگی هم میخواستم تهیه کنم که در فروشگاههای آنلاین در دسترس نبود. حدسم این است که به دلیل خرید مردم نبوده و احتمالا به خاطر وارداتی بودن این وسایل از چین است.
خیلی از مکانها تعطیل شدهاند؛ مثلا وقتی برای سیمکارتم مشکلی پیش آمد، با پشتیبانی تماس گرفتم ولی روی پیام خودکار فت و گفت که به خاطر کرونا خدمات ما تعطیل است و شما میتوانید ایمیل بزنید یا درخواست آنلاین ثبت کنید یا به فلانجا بروید. در سایت هم که میروید نوشته پشتیبانی به دلیل کرونا تعطیل است و زمان زیادی طول میکشد تا به شما پاسخ دهیم. من ایمیلی به جایی زده بودم و فکر میکنم یک ماه و نیم طول کشید تا پاسخ بدهند.
من خیلی تلویزیون نمیبینم ولی خبرهای زیادی درباره کرونا وجود دارد و پخش میشود؛ مثلا آن اوایل که تعداد موارد تأییدشده در استرالیا ناگهان افزایش پیدا کرد و دولت به مردم گفت که در خانه بمانند، هر روز یا هر دو روز نخستوزیر به تلویزیون میآمد و نشست خبری با خبرنگاران داشت و هم گزارش وضعیت میداد و هم تصمیمها و اقدامات جدید را بیان میکرد اما الآن کمتر شده است. البته مشاجره و بحثهایی هم بین خبرنگاران و دولت درباره تصمیمها و سیاستگذاریها پیش میآمد. در شبکههای اجتماهی هم تبلیغ و اطلاعرسانی خوب و زیادی از سوی دولت صورت میگرفت؛ مثلا اکانت توییتر دولت استرالیا توصیههای بهداشتی و ایمنی را توییت میکرد و دست به دست میچرخید و زیاد دیده میشد یا حتی استوریهای اینستاگرام همینطور بودند. در محلهای عمومی هم از تلویزیونها و السیدیها برای اطلاعرسانی استفاده میشود.