
شاید کسی دو ماه پیش فکر نمیکرد که وضعیت به گونهای تغییر کند که دانشجویان چینی ترجیح دهند به جای ماندن در کشورهای اروپایی به خانه برگردند تا از ویروس کرونا در امان باشند اما حال ویروس کرونا تمام اروپا را به صورت گسترده در برگرفته است و کشور آلمان نیز مستثنی نبوده است. تقریبا پنج هفته پیش بود که هنوز درگیری ذهنی دانشجویان در دانشگاه پاس کردن امتحانات پایانترم بود اما زمانی که امتحانات دانشگاه ما نیز لغو شد، دانشجویان متوجه شدند که آلمان نیز رسما به سرنوشتی شبیه کشورهای دیگر دچار شده است.
البته این اولین رویارویی مردم آلمان با ویروس کرونا نبود. حتی از اوایل ماه مارس که تعداد مبتلایان در آلمان تازه عدد صد را گذرانده بود، وسایلی مانند ضدعفونیکننده دست و ماسک خیلی سخت در داروخانهها پیدا میشد. این وضع هنوز هم ادامه دارد. به دلیل اینکه آلمان به صورت ایالتی اداره میشود، پیش از این نیز ایالتهای دیگر که بیشتر درگیر این بیماری بودند، فرمان تعطیل کردن دانشگاهها و مدارس را صادر کرده بودند اما تعطیل شدن دانشگاهها و رشد نمایی تعداد مبتلایان در آلمان بود که مردم را واقعا به تکاپو انداخت.
در روزهای نخست، مانند همه کشورهای غربی، این تکاپو فقط محدود به خالیشدن قفسههای دستمال توالت بود؛ کمبودی که هنوز هم ادامه دارد و اگر خوششانس باشید، شاید بتوانید بعضی روزها یک بسته دستمال توالت، آن هم با طرح توپ فوتبال پیدا کنید. کمکم این روند به محصولات دیگری همچون برنج، پاستا، آرد، سیبزمینی و پیاز نیز سرایت کرد. با گذشت چند روز و عادت کردن نسبی مردم به شرایط، بعضی از این محصولات دوباره به قفسههای سوپرمارکت بازگشتند اما در حال حاضر نیز برای پیدا کردن بعضی اقلام خاص باید به شانس خود اتکا کنید و وارد مغازه بشوید. البته بقیه محصولات به راحتی در سوپرمارکتها پیدا میشوند. لازم به ذکر است که همه این مشاهدات در شهر دانشجویی دارمشتات انجام شده و به احتمال زیاد وضع در شهرهای بزرگتر متفاوت است.
غیر از تعطیلی دانشگاهها، دولت آلمان از حدود سه هفته پیش اعلام کرد که تمام رستورانها که قبلا اجازه باز بودن تا ساعت ۱۸ با رعایت مسائل بهداشتی را داشتند، برای سرویس حضوری بسته شدند و فقط برای ارائه غذای بیرونبر اجازه باز ماندن دارند. آرایشگاهها، کافهها و بقیه اماکنی که نیاز فوری به آنها وجود نداشت نیز بسته شدند. دولت آلمان همچنین اعلام کرد که تجمع بیشتر از دو نفر برای کسانی که در یک خانه زندگی نمیکنند، ممنوع است و مردم باید فاصله حداقل ۱.۵ متری با یکدیگر در اماکن عمومی را رعایت کنند. تأثیر این قوانین در یکی از فروشگاههای زنجیرهای آلمان به نام Rewe قابل مشاهده بود. قبل از این قوانین و وقتی که تعداد مبتلایان هنوز پایین بود، قراردادن یک صفحه شیشهای در روبهروی صندوقدار و پوشیدن دستکش توسط کارکنان تنها اقدامات موجود در برابر ویروس کرونا بود اما در مراحل بعدی، مردم در صفها نیز به صورت خودجوش با رعایت فاصله مناسب میایستادند و در آخرین اقدام، متوجه شدم که این فروشگاه شخصی را مسئول کنترل تعداد افراد حاضر در فروشگاه قرار داده و این فرد چرخ دستی شخصی را که از فروشگاه بیرون میآید را ضدعفونی میکند و به دست نفر بعدی میدهد. داشتن چرخ دستی اجباری بود و بدین شکل، فاصله مناسب بین افراد نیز حفظ میشد. البته این قانون خیلی سفت و سخت رعایت نمیشد و در دفعات بعدی روند متفاوتی میدیدم.
هرچند این مسائل قانونمندی مردم آلمان را نشان میدهد اما خبرهای بسیاری نیز از شهرهای مختلف از جمله برلین وجود دارد که مردم به دلیل گرمتر شدن هوا در فضای سبز تجمع میکنند و بساط باربیکیو را برپا میکنند. در برلین پلیس روزهای پرمشغلهای را میگذراند و هرروز باید با موارد متعددی از اینگونه تخلفات دست و پنجه نرم کند. همچنین با توجه به اخباری که به گوش میرسد، آلمان تصمیم دارد جریمههای نقدی بالایی نیز برای این تخلفات تعیین کند. این جریمهها ممکن است در برلین حتی برای رعایت فاصله ۱.۵ متری در اماکن عمومی بین ۵۰ تا ۵۰۰ یورو نیز باشد. با توجه به گفتههای مقامات آلمان، این محدودیتها حداقل تا ۲۰ آوریل ادامه خواهد داشت و بهعنوان مثال دانشگاه دارمشتات نیز ترم خود را از ۲۰ آوریل تا حداقل اول ماه ژوئن به صورت مجازی آغاز خواهد کرد.
کشور آلمان با وجود این که تعداد مبتلایان بسیاری زیادی دارد، اما نرخ مرگومیر در این کشور نسبت به دیگر کشورها بسیار پایینتر است. یکی از دلایل این امر تعداد بالای تستهای انجام شده در این کشور است. براساس یکی از تخمینها آلمان در حال حاضر نزدیک به ۵۰۰۰۰۰ تست در هفته انجام میدهد که رقم بسیار بالایی است. در نتیجه با شناسایی افراد مبتلا به ویروس در مراحل اولیه میتوانند به سرعت افرادی را که با فرد مبتلا در تماس بودهاند شناسایی و آنها را قرنطینه کنند. همچنین گفته میشود که اکثر افرادی که در آلمان به این ویروس مبتلا شدهاند از قشر جوان جامعه هستند و شاید این نیز دلیل دیگری برای نرخ پایین مرگومیر در این کشور باشد اما با همه این تفاسیر، هنوز از قرنطینه سراسری به آن معنا که در کشورهایی مانند ایتالیا، اسپانیا و فرانسه دیده میشود جز در ایالتهای باواریا و زارلند خبری نیست. شاید دلیل تن ندادن آلمان به قرنطینه سراسری عملکرد خوبش تا به اینجا و ترس از آسیب اقتصادی سنگینی باشد که در اثر قرنطینه متحمل خواهد شد؛ هرچند هیچیک از این دلایل نمیتوانند بهانهای برای به خطر انداختن جان انسانها باشد.
در تصویر متن نصبشده روی در یکی از خانهها در دارمشتات را میبینید: ممنون. ما از همه پلیسها، پرسنل پزشکی، آتشنشانها، داوطلبان، کارکنان جمعآوری زباله، کارکنان پست و همه کسان دیگری که در زمان نیاز کمک میکنند تشکر میکنیم. ممنون که شما برای ما حضور دارید.