
اگرچه هر روزی که شب میشود، روز چای است، ولی سال گذشته به بهانه روز چای که از قضا نزدیک شب یلدا هم هست، یک نظرسنجی درباره مصرف چای برگزار کردیم؛ حدود ۲۳۰ نفر در نظرسنجی روزنامه شرکت کردند و جدای از خاطرات شیرین و بعضا عاشقانهای که با چای ساخته بودند، از نحوه تعاملشان با دوستداشتنیترین و جادوییترین نوشیدنی گرم زندگیشان چیزهای جالبی گفتند؛ نوشیدنیای که به عقیده ۷۰ درصد افراد «چایی»ست و ۳۰ درصد باقی «چای» میخوانندش. خلاصهای از نتایج این نظرسنجی را در این صفحه بعد از یک سال آوردهایم تا در هر حالی که باشید، هوس چای کنید و بساطش را برپا.
چندتا در روز؟
تفاوت معناداری بین پسرها و دخترها در تعداد لیوان چایی که در روز مینوشند وجود ندارد، ولی به طور جالبی گویا افزایش سن باعث میشود آدمها در طول روز بیشتر چای بنوشند. حس میکردیم محل زندگی (خوابگاه، خانه مجردی، خانه همراه پدر و مادر، خانه همراه همسر) در تعداد لیوانهای روزانه چای موثر باشد، ولی رابطه معناداری پیدا نکردیم.

معتاد مجرم نیست! دوبار!
همانطور که انتظار داشتیم، هرچه افراد تعداد لیوان بیشتری چای در روز مصرف میکنند، رابطه نزدیک به اعتیاد بیشتری هم با آن دارند. از سوی دیگر به نظر میرسد دخترهای شرکتکننده در نظرسنجی اعتیاد بیشتری به چای داشتهاند و درصد بیشتری از آنها گفتهاند اگر چای نخورند سردرد میگیرند (۱۷ درصد دخترها در مقابل ۱۱ درصد پسرها) و یا نمیتوانند درستوحسابی کار کنند (۲۷ درصد دخترها در مقابل ۱۹ درصد پسرها). در عوض۴۱ درصد دخترها چای خوردن یا نخوردن خیلی برایشان فرقی ندارد، هرچند بازدهی بیشتری دارند، در حالی که ۵۱ درصد پسرها اینطوری هستند.

چایخوران واقعی
پسرها و دخترها در انتخاب بین چای دمی و کیسهای فرقی از خود نشان ندادهاند، ولی آنهایی که رابطهشان با چای از عشق فراتر رفته و به وادی نیاز و اعتیاد کشیده، چای دمی را بیشتر ترجیح میدهند و از روی اجبار گذرشان به چای کیسهای میافتد. محل زندگی افراد هم در ترجیح آنها به استفاده از چای دمی یا کیسهای موثر است؛ خوابگاهیها احتمالا مجبورند با چای کیسهای خیلی مشکلی نداشته باشند و چای دمی برایشان در حکم خرما بر نخیل است که دست کوتاهشان کمتر به آن میرسد. در عوض آنهایی که در خانه سکونت دارند، سعی میکنند دامنشان به چای کیسهای کمتر آلوده شود و بیشتر چای دمی بنوشند. همچنین ۴۴ درصد افراد گفتهاند هر چای کیسهای برای دو لیوان چای مناسب است و ۱۷ درصد هم آن را مناسب یک لیوان دانستهاند.


تولید ملی، فقط چای
۵۱ درصد از افراد بین نوشیدنیهای گرم چای را ترجیح میدهند. نسکافه (۱۹ درصد)، قهوه (۱۵ درصد) و سایر دمنوشهای گیاهی با ۱۱ درصد در ردههای دوم تا چهارم هستند. شیر گرم، شیرکاکائو، شکلات داغ، چای سبز و چای با شیر هم در بین انتخابها دیده میشود. ۷۱ درصد افراد چای ایرانی را به چای خارجی ترجیح میدهند. جالب آنجاست که تفاوت مشهودی بین طرفداران چای ایرانی و طرفداران چای خارجی در مدت زمانی که برای دم کشیدن چای در نظر میگیرند، وجود ندارد و هر دو دسته از افراد بین ۵ دقیقه تا یک ربع را مناسب میدانند، هرچند متمایلان به چای ایرانی اندکی بیشتر برای دم کشیدن چای صبر میکنند.
چای با چی؟
قند با ۲۵ درصد بیشترین طرفدار را بین خوردنیهای کنار چای دارد و بعد از آن شکلات (۱۸ درصد)، نبات (۱۷ درصد)، خرما (۱۵ درصد) و شکر (۴ درصد) قرار گرفتهاند. ۱۲ درصد افراد هم چای تلخ را ترجیح میدهند. توت خشک، بیسکوئیت، پولکی، کیک و شیرینی و کشمش هم از دیگر چیزهاییست که افراد گفتهاند کنار چای میخورند.
۴۱ درصد چای را بدون هیچ افزودنیای دم میکنند، دارچین محبوبیت ۲۳ درصدی دارد، گل محمدی و هل هم هرکدام ۱۴ درصد. آویشن، میخک، بیدمشک، زنجبیل، کاکوتی و حتی لیموعمانی هم از سوی افراد شرکتکننده در نظرسنجی برای دم کردن همراه چای ذکر شده است.
از سوی دیگر ۴۷ درصد با کتری چای درست میکنند،۳۶ درصد با سماور و ۱۲ درصد با چاییساز. ۴۷ درصد هرگز چای را در نعلبکی نمیریزند و ۳۸ درصد بعضی اوقات سراغ آن میروند، ۸ درصد بودنش را بهتر از نبودنش میدانند و ۷ درصد هم به نعلبکی عشق میورزند.
اندر طلب چای
۲۴ درصد افراد گفتهاند حاضرند برای ریختن چای بیش از ۱۰۰ مسافت را طی کنند و در مقابل ۸ درصد تنها مسافتهای زیر یک متر را به جان میخرند. منطقیست آنهایی که به چای اعتیاد بیشتری دارند و زندگیشان بسته به چای است، حاضرند برای معشوق داغشان سرزنشهای خار مغیلان را بشنوند و به راه بادیه بروند و دمی از جام یار کام بگیرند.

نه پررنگ، نه کمرنگ، نه داغ، نه سرد
آنهایی که بیشتر چای میخورند و بدون چای امکان ادامه ندارند، چای پررنگ را بیشتر ترجیح میدهند، ولی به صورت کلی ۵۵ درصد افراد یک چای با رنگ متوسط و تا حدودی شفاف بیشتر باب میلشان است. ۴۳ درصد گفتهاند چای گرم باشد، برایشان کافیست، ۱۷ درصد سوختن لب ایدهآلشان است، ۱۳ درصد سوختن دهان، ۹ درصد سوختن گلو و ۱۳ درصد سوختن معده.

۴۲ درصد افراد لیوان مخصوص برای چای ندارند و ۲۰ درصد هم گنجایش لیوان مخصوص چایشان را نمیدانند، ۱۲ درصد لیوانی با ظرفیت بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ سیسی دارند، لیوان ۱۲ درصد دیگر بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ سیسی چای در خودش جای میدهد و حدود ۳ درصد هم ابرلیوانی با ظرفیت بیش از ۵۰۰ سیسی در اختیارشان است.
۲۴ درصد افراد معتقدند چای بعد از دم کشیدن تا دو ساعت قابل استفاده است و ۲۲ درصد هم تا ۵ ساعت بعد از دم کشیدن را میپذیرند، ۱۸ درصد فقط یک ساعت بعد از دم کشیدن را قبول دارند، ۱۳ درصد به نیمساعت بیشتر رضایت نمیدهند، ۱۳ درصد دیگر تا نصف روز را تحمل میکنند و اقلیت ده درصدی عجیبی یک روز تمام هم اگر از دم کشیدن چای گذشته باشد، باز هم دست رد به سینه لیوانش نمیزنند.
چرا چای نه؟
از بچگی عادت نکردن، تمایل به نوشیدنیهای خنک، ترجیح آب، اثرات بعدی روی دستگاه گوارشی، خوشمزه نبودن یا بیمزه بودن، ضرر داشتن، اعتیادآور بودن، تنبلی مغز در اثر مصرف کافئین و تمایل به قهوه و دمنوش از جمله دلایلیست که افراد برای نه گفتن به چای در چنته دارند، ولی برای خیلیهای دیگر چای رفیق بیاعصابی، بیحوصلگی، دلتنگی، غمناکی و زمان کار و درس و تمرین و پروژه و قرار و وصال و فراق و ... است.