
برف روی شیروانی داغ جباری
اجازه بدهید مرور سال ۹۴ را از جذابترین جای ماجرا شروع کنم. شریف در طی سالهای اخیر تنها یکبار حضور رئیسجمهور را به خودش دیده است (این یادداشت نوروز سال ۱۴۰۰ نوشته شده و به همین دلیل اشارهی به حضور ابراهیم رئیسی در برنامه ۱۶ آذر سال ۱۴۰۰ ندارد). البته روحانی قبل از رسیدنش به جایگاه ریاست دولت و در کارزار انتخاباتی ۹۲ پایش به شریف باز شد و احمدینژاد هم مهر ۹۷ برای شرکت در یک مراسم ختم به مسجد دانشگاه آمد، اما حضور رئیسجمهوری که در رأس دولت باشد، تنها منحصر است به مراسم ۱۶ آذر ۹۴ که روحانی در یک روز برفی مهمان شریف بود، هرچند برنامه طوری پیش نرفت که مطلوب مهمانان و میزبانان آن باشد.

قرار بود سالن جباری با دانشجوهای درسخوان و اصطلاحا رنک و معدلبالای دانشکدههای شریف و تعداد زیادی از دانشجوهای منتخب سایر دانشگاههای تهران و شهرهای دیگر که البته خیلی هم معلوم نبود چطور انتخاب شدهاند، پر شود و فقط تعداد خیلی کمی از صندلیهای سالن به فعالین دانشجویی و سیاسی دانشگاه خودمان اختصاص پیدا کند. بنابراین انتظار آن میرفت که برنامهای بیحاشیه داشته باشیم و رئیسجمهور به سلامت بیاید و برود. درست چند روز پیش از برنامه بود که برگزارکنندگان مراسم اولین اشتباه خود را در این زمینه انجام دادند؛ حراست دانشگاه برای حفظ نظم برنامه به تشکلهای سیاسی دانشگاه روی آورد و تقریبا نصف انتظامات سالن را به انجمن اسلامی و نصف دیگر آن را به بسیج و انجمن مستقل سپرد و همین نقطه را میتوان آغازی بر آنچه که در سالن اتفاق افتاد دانست.
اما تازه این اول ماجرا بود. آبوهوای بیشتر مناطق کشور آن ایام برفی بود و درست از بامداد ۱۶ آذر که صبحش قرار بود اتوبوسهای بچههای خوب و ساکت از شهرهای دیگر به برنامه برسند، بارش برف در تهران هم شروع شد و تا صبح ادامه پیدا کرد و حتی در منطقه آزادی که شاید چند سالی میشد رنگ برف به خودش ندیده بود، برف سنگینی بارید تا تقریبا کل داستان رسیدن دانشجوهای کمکی از شهرهای دیگر از دستور کار خارج شود. همانطور که انتظار میرفت دانشجوهای معدلبالا و درسخوان دانشکدههای شریف هم چندان اقبالی به صندلیهای سالن جباری و کارتهای صادرشدهشان برای مراسم نشان ندادند و ساعت ۹:۳۰ و دقایقی مانده به آمدن روحانی تقریبا ۷۰ درصد سالن هنوز خالی بود.


اینجا بود که وقتی خطر آبروریزی پیش آمد، مسئولین برنامه که ترکیبی از مسئولین دانشگاه و حراست نهاد ریاستجمهوری بودند، اشتباه نهایی خود را انجام دادند و خیل دانشجوهای مشتاق که در تالارهای مجاور سالن جباری جمع شده بودند را به سالن راه دادند. از همان ابتدای مراسم و صحبتهای نمایندگان تشکلهای سیاسی دانشجویی کشور که در میان آنها مسئول بسیج و دبیر انجمن اسلامی شریف هم حضور داشتند، دوقطبی موجود در سالن مشهود بود و وقتی رئیسجمهور شروع به صحبت کرد، سالن به قدری متشنج بود که صدای او به زحمت به گوش میرسید.

نکته جالبی که به تشنج بیشتر سالن منجر شد، همین دوپاره بودن انتظامات سالن بود. عکس سیدمحمد خاتمی که ممنوعالتصویر شدنش در آن زمان، حواشی خاص خودش را پیدا کرده بود، اولین جرقههای تشنج را در سالن زد. وقتی یکی از حضار که عکس خاتمی را زیر لباسش پنهان کرده بود، عکس را بلند کرد، نماینده مستقل در انتظامات سالن به او تذکر داد و ناگهان تمام کادر انتظامات از جناحین سیاسی به نقطه تشنج هجوم بردند و حاصل، اولین جرقههای درگیری بود. تعدادی از دانشجوها در انتهای سالن ضربدرهای بنفشرنگی را روی لبانشان چسبانده بودند و برخی هم در سالن عکسهای ممنوعه را زیر لباسهایشان مخفی کرده بودند که در زمان مقتضی آنها را نمایش دهند.


شعارهای «مرگ بر فتنهگر» و «شعار ما روشنه، حصر باید بشکنه» به صورت مداوم در سالن در رفتوبرگشت و در پاسخ به یکدیگر شنیده میشد و در چند نقطه کار به درگیری فیزیکی هم کشیده شد که عکسهای مربوط به آنها را زیاد دیدهایم. حتی در یکی دو مورد ضرباتی هم به نیروهای حراست دانشگاه وارد شد که اگر صبوری و تحمل آنها نبود، ممکن بود کار به جاهای باریکتری هم بکشد.

خلاصه که وقتی روحانی داشت صحبتهایش را به پایان میرساند، جمعیت در انتهای سالن به حالتی سیال تبدیل شده بود و سروصدا به قدری بالا گرفته بود که اگر خارج از محدوده حفاظتی تعبیهشده در جلوی سالن بودی، به سختی صدای سخنران را میشنیدی. جالبتر اینکه حتی وقتی روحانی و هیئت همراه از سالن خارج شدند، جمعیت بیخیال دعوا نمیشد و حتی اوضاع وخیمتر هم شد و اگر دخالت نیروهای حراست دانشگاه نبود، فریادهای «بسیجی واقعی، همت بود و باکری» و «فتنه برو بیرون» نوید درگیری شدیدتری را میداد.
عکسها و فیلمهای این مراسم تا مدتها محل ایجاد حاشیه برای حاضرین در آنها بود و سرنوشت هرکدام از افراد حاضر در آن عکسها اکنون میتواند مایه تأمل عاقلان باشد و حتی هنوز هم برخی از این عکسها به مناسبتهای مختلف در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود.



بهار و تولد شازدهکوچولو
از ۱۶ آذر ۹۴ که بگذریم، شریف روزهای مهم دیگری را هم در این سال به خودش دید، هرچند در سایه حضور رئیسجمهور رنگ باختند. یکشنبه، ۶ اردیبهشت کنستانتین نووسلوف، برنده جایزه نوبل ۲۰۱۰ فیزیک در مدرسه بهاری فیزیک شرکت کرد و ارائهاش را به مواد دوبعدی اختصاص داد. روز بعد، علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی که در بحبوحه مذاکرات هستهای به سر میبرد، مهمان برنامه زنگ فرهنگ معاونت فرهنگی اجتماعی بود؛ برنامهای که جمعیت زیادی را به سالن جابر کشاند و در برخی لحظات جو متشنجی را هم در سالن ایجاد کرد. هم بحث مذاکرات هستهای و برجامی که یکی دو ماه بعد قرار بود توافق نهایی باشد و هم حضور جعفر توفیقی به اندازه کافی میتوانست بهانه برای درگیری شعاری بین طیفهای مختلف دانشجویی فراهم کند تا حسابی از خجالت هم درآیند و صالحی را هم کمی دلخور کنند.






اواخر اردیبهشت و در ابتکاری جالب تعدادی از گروههای دانشجویی پویشی راه انداختند به نام هفته لباس محلی و طی آن دانشجوها با لباسهای محلی قوم خود در سطح دانشگاه و کلاسها حاضر میشدند و رنگوبویی از فرهنگ مناطق مختلف ایران به دانشگاه بخشیدند.



سال ۹۴، سال آغاز به کار تشکل متفاوت و کمسروصدای جامعه اسلامی شریف هم بود که از طرف هیچکدام از تشکلهای اصلی دانشگاه مورد استقبال قرار نگرفت، ولی آرام آرام جای خود را با رویکرد متفاوتش در بین دانشجویان فکور و خارج از جریان اصلی و علاقهمند به «شازده کوچولو» پیدا کرد و الآن دیگر فعال و مخاطب خاص خودش را توانسته جمع کند و فعالیتی متفاوت را در عرصه تشکلی به نمایش بگذارد. ۲۰ اردیبهشت ۹۴ انتخابات شورای مرکزی اولین دوره جامعه اسلامی برگزار شد تا این تشکل به صورت رسمی متولد شود.
۲۷ اردببهشت دکتر نیلی، استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد و مشاور اقتصادی دولت در برنامهای به دعوت انجمن اسلامی درباره اقتصاد دوران پساتحریم ایران حرفها و نظرات و راهکارهایش را گفت، آن هم در مدت زمانی کمتر از دو ماه تا موعد امضام برجام و اوج امیدها به رفع تحریمها.
۳ خرداد ۹۴ هم برای آنها که با مسجد دانشگاه سر و سری داشتند، روز خاصی بود؛ علیآقا، خادم دوستداشتنی که با دلسوزی و اخلاق و رفتار خاصش برای مسجدبروها و بچههای هیئت دانشگاه شناخته میشد، بعد از بیش از ۳۰ سال خدمت در خانه خدا بازنشسته شد و دل شریفیهای زیادی برایش تنگ.
۱۳ آبان چه کم از ۱۶ آذر دارد؟
۹۴ سال راهاندازی مرکز خدمات آزمایشگاهی دانشگاه هم بود تا همه آزمایشگاههای پیشرفته دانشگاه به هم متصل شوند و استفاده از خدمات آنها برای پژوهشگران داخل و خارج دانشگاه آسانتر و در دسترستر باشد. دفتر آن هم در مجتمع شیک و نوساز خدمات فناوری استقرار یافت.

از ۱۶ آذر که فاکتور بگیریم، عنوان پرشورترین برنامه سیاسی دانشگاه در سال ۹۴ میرسد به مناظره صادق زیباکلام و ابراهیم اصغرزاده به مناسبت سالروز تسخیر سفارت آمریکا؛ مناظرهای به دعوت انجمن اسلامی و در آمفیتئاتر مرکزی دانشگاه که استقبال از آن به حدی بود که روی سن برنامه هم دانشجوها نشسته بودند. جالب اینکه هر دوی حاضرین اکنون از یک جناح سیاسی محسوب میشوند، ولی بر سر درستی یا نادرستی فتح سفارت در سال ۵۸ اختلاف نظر داشتند. بخش اول برنامه به بازخوانی رویدادهای پیش و پس از ۱۳ آبان ۵۸ اختصاص داشت و بخش دوم هم مناظرهای بود درباره چشمانداز روابط ایران و آمریکا با توجه به مذاکرات هستهای و توافق برجام و مذاکراتی در جریان بین ایران و آمریکا درباره بحران سوریه. بسیج دانشجویی هم همزمان با ۱۳ آبان پای محمدجواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه را به آمفیتئاتر مرکزی باز کرد تا بفهمیم چرا با آمریکا دشمنی داریم یا آمریکا با ما دشمنی دارد؟

زمستان سرد انتخابات
سال ۹۴ از سوی دیگر سال انتخابات دوره دهم مجلس شورای اسلامی بود. محمدجواد حقشناس و مهرداد بذرپاش، ۳۰ مهر در شریف بحث انتخابات مجلس را با مناظرهای درباره مجلس دهم و نسبت آن با دولت روی میز آوردند. حقشناس یکبار دیگر هم برای مناظره پیرامون انتخابات مجلس به شریف آمد و این بار در واپسین روزهای مانده به انتخابات مقابل محمد عباسی، وزیر ورزش و جوانان دولت دهم قرار گرفت. البته آن زمان دانشگاه آنچنان شور و حالی برای انتخابات نداشت و از صندلیهای خالی سالن جابر موقع مناظره حقشناس و عباسی این مسئله به وضوح پیدا بود و دستوپا زدن تشکلهای سیاسی هم خیلی نتوانست در تنور سرد بهمن و اسفند شریف بدمد.

روزنامه کاف علیه استارتآپ
اواسط آذرماه بود که مقالهای جنجالی در روزنامه کیهان به چاپ رسید و در آن تحت عنوان نگاهی به استارتآپها مطالبی علیه نهادهایی برخاسته از دانشگاه شریف یا فعال در آن نکاتی مطرح شد که بخش قابل توجهی از آن، تهمتها و برچسبهایی بود که به این افراد و نهادها نسبت داده شده بود؛ تهمتهایی چون خیانت و وادادگی، شناسایی، تربیت و اعزام گروهی نخبگان ایرانی به مراکز ضد ایرانی توطئهساز در آمریکا، طراحی بخش داخلی پروژههای وزارت خارجه آمریکا و داووس، وابستگی مرکز کارآفرینی شریف به بیگانگان و پیشقدمی شریف در اجرای پروژه تمامآمریکایی استارتآپها فقط گوشهای از این تهمتها بود. این مقاله واکنش دکتر مشایخی، موسس و استاد دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه را به دنبال داشت. شاید بتوان این مقاله روزنامه کیهان را پیشدرآمدی بر مستند شبنامه دانست که در سال ۹۵ و علیه زیستبوم استارتآپی ایران اکران شد.
بادیگارد در جابر
۹۴ از نظر سلبریتی هم دست شریف را خالی نگذاشت. اسفندماه بسیج دانشجویی فیلم سینمایی بادیگارد، اثر ابراهیم حاتمیکیا را در دو سالن جابر و آمفیتئاتر مرکزی اکران میکند و به عنوان چاشنی خوشطعم اکران پرویز پرستویی، بازیگر نقش اصلی فیلم را هم به شریف و بین دانشجوها میکشاند تا ۶۰۰ نفری حاضر بشوند بلیط نسبتا گران اکران (۷ هزار تومان برای سالن جابر و ۵ هزار تومان برای آمفیتئاتر مرکزی) را بپردازند و حاج حیدر را از نمای نزدیک ببینند.