
در توییتر که بگردید، جدای از روزمرهنویسیهایی که مثل هزاران دفترچه خاطرات ورقهورقهشده و درهمرفته به چشمتان میخورد، توییتهایی را میبینید که خبر و تحلیل در اختیارتان میگذارد و شاید حتی گشتی نیمساعته در توییتر به شرط شبکه ارتباطی مناسب، نیازتان به مرور روزنامهها و مجلات و بالا و پایین کردن خبرگزاریها را برای حسرت از قافله جا نماندن ظاهری از بین ببرد؛ جالب آنجاست که بهطور شهودی میتوان اینطور برداشت کرد که پخش این اخبار و تحلیلها بیشتر از حسابهای کاربری شخصی شروع میشود و بیشترین بازخوردها هم مربوط به همین حسابهای کاربری شخصیست و حسابهای رسمی رسانهها کمتر مورد توجه قرار میگیرند. حالا دلیلش از بین رفتن اعتماد به رسانههای رسمی باشد یا تخت بودن فضای شبکههای اجتماعی و نبود ساختار بالا به پایین در آنها یا سرعت بیشتر و محافظهکاری کمتر (و البته دقت کمتر) شخصیها نسبت به رسمیها یا هر چیز دیگر، گویا اعتماد و توجه به اشخاص بیشتر از رسانههای رسمیست. داشتن یک گوشی هوشمند و اتصال به اینترنت و کمی سربهزیر نبودن و حس سوژهیابی هم که برای یک خبرنگار شدن در توییتر کافیست، پس واقعا چرا هنوز روزنامه چاپ میشود و نشریات چندصدصفحهای روی دکهها میآیند و خبرگزاریها بهروز میشوند؟
جواب باب میلش شاید صنعت خبر و تبلیغات دستبهدستشده درون آن و البته دستها و پاهای پشتپرده باشد ولی ماجرا سادهتر از این حرفهاست؛ اول از همه درصد قابل توجهی از همین اخبار و تحلیلهایی که حسابهای کاربری شخصی در فضای مجازی واسطه پخششان میشوند، از دل روزنامه و مجله و خبرگزاری درمیآید، حالا ممکن است آن شخص خود عضوی از آن روزنامه و مجله و خبرگزاری باشد که بهواسطه سیاستهای آن رسانه اخبار و تحلیلها را از این طریق میپراکند و یا صرفا علاقهمند و کنجکاویست که خواندهها و دنبالکردههایش را با دیگران به اشتراک میگذارد. از طرف دیگر دقت و کنجکاوی و مو را از ماست کشیدن و نیمه تاریکتر روایت را دیدن و پیگیری و پیگیری و پیگیری و خسته نشدن و فراموش نکردن از کسی که خبر و تحلیل تفریحش به شمار میرود و نه کارش، انتظار بیجاییست. دلیل واضح دیگر هم سرک کشیدن رسانه حرفهای به زیر پوست اجتماع و بیرون آوردن سوژهها و داخل ویترین گذاشتن آنهاست تا بعدش علاقهمندها و کنجکاوها بروند و دستبهدستش کنند تا نقل محافل شود؛ روایت گورخوابها شاید واضحترین مثال برای این مدعا باشد.
البته رسانههای رسمی و حرفهای هم هرکدام دایره مخاطب و حوزه فعالیت مشخص خود را دارند؛ هرچند غولهایی رسانهای پیدا میشوند که به همهچیز و همهجا سرک میکشند و همه را برای خودشان میخواهند، اما برای یک شهروند عادی احتمالا اخبار و گزارشهای مربوط به کوچه و محله و شهرش در بیشتر مواقع از سفر وزیر خارجه ایالات متحده به شرق آسیا و نقش آن در رابطه ایران با غرب و بازگشت به برجام، حداقل در کوتاهمدت و میانمدت مهمتر باشد. رسانههای محلی، یعنی همانهایی که حوزه فعالیتشان جغرافیا یا موضوع مشخص دارد، درست است که مخاطبشان محدود است ولی برای زندگی روزمره آن مخاطب بیشتر اوقات اهمیت بیشتری دارد و در زندگیاش تأثیر بیشتر، چون هرچقدر هم مثل رسانههای عمومی حرفهای نباشد، از چیزهایی میگوید که جایی بین مشغلههای آن رسانههای بزرگ ندارد و راهی به تریبون بزرگ و پرسروصدای آنها پیدا نمیکند که اگر هم پیدا کند، درصد زیادی از مخاطبان آنها محلی به آن نمیگذارند.
خلاصه که در روزگار هر شهروند یک خبرنگار و هر علاقهمند و کنجکاو یک تحلیلگر، قدر رسانههای رسمی و حرفهای را بدانیم و در هیاهوی پرسروصداها، قدر رسانههای محلی؛ چه محلی در جغرافیا و چه در سوژهها.