
یکشنبه هفته قبل میتوانست روز مهمی برایمان باشد؛ سیمرغمان قرار بود ظفر را برساند به آن بالاها تا ما هم سهمی داشته باشیم در سفره فضا ولی گاهی نمیشود که نمیشود که نمیشود. البته تا آخر آخرش فکر کردیم شده ولی آنطور که اهل فنش میگویند یک نفس کم آوردیم و سرعت ظفر نرسید به آنچه که باید میرسید. حامد جهانتیغ، دبیر انجمن علمی هوافضا یکی از معدود شاهدان نزدیک این پرتاب بوده که با همکاری سازمان فضایی به نزدیکی سکوی پرتاب رفته و در روایت زیر مشاهدات عینیاش از پایگاه امام خمینی (ره) سمنان در روز ۲۰ بهمن را ثبت کرده است.
حضور در پرتاب یک ماهواره برای هرکس از جدابیت خاصی برخوردار هست؛ چه برسد برای دانشجوهای یک دانشگاه صنعتی و بالاخص هوافضاییها که شاید بشود گفت ته رشتهشان به همینجاها باید ختم شود. به همین خاطر درحالی که در اتوبوس بازگشت از پایگاه فضایی امام خمینی(ره) سمنان هستم، تصمیم گرفتم تا تجربه خودم از پرتاب ماهواره ظفر را برای شما بازگو کنم؛ موقعیتی که برای اولین بار از سوی سازمان فضایی ایران برای دانشجوها فراهم شد، هر چند محدود به دبیر چند انجمن علمی دانشگاههای کشور بود.
صبح یکشنبه حوالی ساعت ۸:۳۰ صبح بود که به همراه یکی از اعضای انجمن علمی هوافضا به سازمان فضایی رسیدیم و از آنجا به همراه حدود ده دانشجو از دیگر دانشگاههای کشور با اتوبوس به سمت سمنان سفر یک روزه خود را آغاز کردیم. برخلاف تصورمان طی سفری طولانی بعد از صرف ناهار و اقامه نماز ظهر حوالی ساعت 16:30 به حفاظت پایگاه فضایی امام خمینی(ره) رسیدیم؛ پایگاهی که در دل کویر بنا شده بود. بعد از بازرسی و جمعآوری ابزار ارتباطی از سوی حفاظت پایگاه، وارد محوطه آن شدیم. پس از طی 40 کیلومتر و عبور از ساختمانهای کنترل، مونتاژ و تست و ادوات پدافندی به محل مقرر که دو چادر بر روی ارتفاع بود، رسیدیم. چادرها حدودا دو کیلومتر با محل پرتاب فاصله داشت. فضای چادر با صندلی پر شده بود. ساختمان سکو به راحتی قابل مشاهده بود و داخل چادر چهار نمایشگر قرار داشت که فضای داخل اتاق کنترل را برای حاضرین به نمایش میگذاشت. برنامه با تلاوت قرآن و پخش سرود ملی آغاز شد. بعد از آن هم دعای توسل خوانده شد تا پرتاب ماهواره علموصنعتیها به ظفر برسد. بعد از آن یکی از مسئولین وزارت دفاع پشت تریبون آمد و گفت برای تستهای ماهواره مشکلی پیش آمده و پرتاب با تأخیر یک تا دو ساعته انجام خواهد شد. در دلم نگران شدم.
بعد از مدتی ساختمان اطراف سکوی پرتاب روی ریل به عقب آمد و سیمرغ نمایان شد. برای یک لحظه جا خوردم، چون توقع داشتم سیمرغ بزرگتر از آن باشد اما ارتفاع آن به بیش از نصف ریل پرتاب نمیرسید. مکبر اذان گفت و جمعیت به اقامه نماز جماعت مغرب پرداخت. شب تاریک همه کویر را فرا گرفته بود و پایگاه با نورافکنهای پرقدرتش روشن شده بود. اطراف محل اسکانمان پناهگاههایی با ظرفیت پانصد نفر برای ایمنی افراد در صورت ایجاد مشکل بنا شده بود. به آسمان که نگاه میکردیم، احساس میکردیم یک یا دو پهپاد در اطراف ماهوارهبر پرسه میزنند.
بعد از مدتی اعلام شد که پرتاب حدودا یک ربع دیگر انجام میشود و افراد را به داخل چادرها هدایت کردند. یکی از مسئولین وزارت دفاع به ارائه گزارشی در مورد برنامهریزیها و تغییرات انجام شده روی سیمرغ پرداخت. بعد از آن اعلام شد که تا کمتر از چند دقیقه دیگر پرتاب صورت میگیرد. جمعیت دوباره به سمت بیرون چادرها حرکت کردند و هرکس جای مناسبی برای دیدن سیمرغ پیدا میکرد. ما هم در محل مناسبی مستقر شدیم. جمعیت در حالی که دعا میکردند، منتظر شمارش معکوس بودند. ناگهان شمارش معکوس شروع شد و نفسها در سینه حبس. شمارش به سه، دو، یک رسید اما پرتابی صورت نگرفت. اضطراب برای ما شدیدتر شد و شمارش دوباره و این بار از یک شروع شد. با گفتن شماره ده سیمرغ شروع به روشن شدن کرد. تمامی کویر در آن سیاهی شب روشن شد و رنگ زرد مانند طلوع خورشید همه جا را فراگرفت. لحظهای بود که خشکمان زد. از ابهت صحنه شروع به گفتن تکبیر کردیم. ماهوارهبر سیمرغ با زیبایی هرچه تمامتر بالا میرفت و شتاب میگرفت. صدای مهیب به نور زرد اضافه شد و سنگینی فضا را بیشتر میکرد.
سیمرغ مانند گوی آتشین بالا میرفت و از ما دور میشد. حدود یک دقیقه از استارت گذشته بود که سیمرغ از ما دور شد و کمکم قابل رویت نبود. به داخل چادرها برگشتیم تا از نمایشگرها، اتاق فرمان و همینطور صفحه کنترل را ببینیم. ماهواره باید به ارتفاع 530 کیلومتر و سرعت 7500 متر بر ثانیه میرسید تا مأموریت موفقیتآمیز به اتمام برسد. کل فرآیند هم حدود 8 دقیقه بیشتر طول نمیکشید. همه نمایشگر کنترل را تماشا میکردیم. اعداد ارتفاع و سرعت بالا میرفتند و نوار وضعیتی پایین آن با رنگ سبز برای هر بخش، وضعیت ماهوارهبر را نشان میداد. فاز جدایش بخش اول ماهوارهبر با موفقیت صورت گرفت و رنگ آن قسمت هم سبز شد. جمعیت تکبیر میگفت و خوشحال بود.
ارتفاع افزایش مییافت اما سرعت نگرانکننده بود. سرعت آنطور که انتظار میرفت، افزایش نمییافت. شرایط نگران کننده شد. ارتفاع به 540 کیلومتر رسیده بود اما هنوز سرعت 1000 متر بر ثانیه کمتر بود که ناگهان صفحه نمایشگر جایگاه ثابت شد. همه نگران شدیم. هیچ چیز نمیدانستیم. معلوم نبود که عملیات موفقیتآمیز بوده یا با شکست مواجه شده. منتظر ماندیم تا تغییر حاصل شود اما این اتفاق نیفتاد. خیلی نگران بودیم و امیدوار اما هرچه زمان میگذشت امیدمان کمتر میشد تا اینکه بعد از پانزده دقیقه از سرنوشت پرتاب بیخبر، مجبور به ترک محل شدیم و به سمت اتوبوسها آمدیم تا به تهران بازگردیم. در داخل اتوبوس با تماسی که یکی از اعضای سازمان با مرکز کنترل گرفت، متوجه شدیم که اطلاعات ماهواره دریافت شده ولی به سرعت مناسب برای قرارگیری در مدار نرسیده است. اطلاعات تا زمان سقوط برای ایستگاه ارسال میشد. شاید ماهواره در مدار قرار نگرفت اما برای تلاش چهارم ماهوارهبر سیمرغ (معمولا برای تثبیت و رفع مشکلات یک ماهوارهبر پرتابهای متعددی صورت میگیرد) و رفع مشکلات قبلی مخصوصا در بخشهای جدایش و کاهش خطای سرعت این تلاش قابل قبول است.
در نهایت امیدوارم رویه سازمان فضایی برای حضور دانشجویان در پرتاب ادامه یابد و برای پرتابهای آتی تعداد دانشجویان بیشتری امکان حضور داشته باشند و شاهد پیشرفت صنعت فضایی ایران باشند.

ماهواره ظفر دومين ماهواره ساخت دانشگاه علموصنعت است كه قابليت تصويربرداری (پانكروماتيک با تفكيک مكانی ٢٥ متر و ٥٠ متر)، ذخيره و ارسال پيام و همچنين ارتباط صوتی يک طرفه بين دو كاربر را داشت. عكسبرداری با اين دقت به گفته خود سازمان فضايی ايران در تهيه نقشههای مخصوص در حوزههای كشاورزی و محيط زيست، هيدروگرافی، مديريت بحران و زمينشناسی كاربردی است. البته اين دقت عكسبرداری امروزه به صورت رايگان از سوی شركتهای خارجي عرضه میشود اما دستيابی به اين تكنولوژی برای رسيدن به عكسهايی با دقت بالاتر بسيار پراهميت به شمار میآید. این ماهواره برای مدت زمان حداقل ١.٥ سال طراحي شده و قرار بود كه در مدار دايروی در ارتفاع ٥٣٠ كيلومتری قرار بگيرد. اين مدار داراي زاويه ميل ٥٦ درجه (متناسب با پرتابگر داخلی) و دوره گردش ٩٤ دقيقه است. وزن اين ماهواره ١١٣ كيلومتر و ابعاد آن ٩٠٠*٩٠٠*١٢٠٠ ميلیمتر بود.
محمولههای اين ماهواره عبارتند از:
١-محموله تحقيقاتی تشعشعات فضايی: اندازهگيری ميزان دوز يونيزهكننده از سوی پرتوهای كيهانی دريافتی از فضا و همچنين تشخيص اثر آنها روی تراشههای نيمههادی، از جمله حافظههایSRAM مبتنی بر ترانزيستورهای اثر ميدان تركيبی.
٢-محموله ذخيره و ارسال (S&F): اين محموله توانايی پخش همگانی پيام يک كاربر برای تمامی كاربران محلی، برقراری ارتباط صوتی يک طرفه بين دو كاربر و ارسال پيام هر كاربر برای كاربر مقصد به تعداد ٢٥٦ كاربر را دارد.
٣-محموله تصويربرداری
برای ارتباط با ماهواره ايستگاههای ماهدشت، قشم و چرمشهر در باندهای فركانسی UHF/VHF(برای ارسال و دريافت فرامين)، باند S (برای ارسال تصاوير) و باند L برای محموله S&F در نظر گرفته شده بود. همچنين اين ماهواره داراي يک مكانيزم بازكننده بومی و داراي پايدارسازی سه محوره بود.
از ديگر كاربردهای اين ماهواره میتوان به بهروزرسانی نقشههای كاربری اراضي در مقياس ملی، بهروزرسانی و پايش توسعه شهری در مقياس ملی، بهروزرسانی مرز پهنههای كشاورزی در مقياس ملی، بهروزرسانی و پايش تغييرات در عرصههای طبيعی و جنگلی در مقياس ملی، بهروزرسانی نقشههای پهنهبندی و پايش تغييرات درياچههای دائمی و فصلی در مقياس ملی، پايش مرز درياچهها، بهبود در پايش خطوط ساحلی و شناسايی مناطق تخريبشده بعد از بحران در نواحی شهری در مقياس منطقهای اشاره كرد.