
نویسنده : حسن یزدانی
خانوادۀ یاسر از خانوادههای اصیل اسلامی در مکه بود که در آغاز اسلام همگی به دعوت پیامبر اکرم (ص) لبیک گفته و در این راه متحمل شکنجههای شدید شدند و سرانجام یاسر و همسرش سمیه، جان خود را در راه آیین توحید و در زیر شکنجههای ابوجهل و همفکران او، از دست دادند. عمار فرزند جوان آن دو بود که آن چنان در پیشگاه رسول خدا عزت و احترام داشت که هنگامی که در نبرد صفین انتشار خبر شرکت عمار در سپاه امام (ع)، دلهای فریب خوردگان سپاه معاویه را لرزاند و برخی را بر آن داشت که در این مورد به تحقیق بپردازند.
سخنرانی عمار
عمار در هنگامی که تصمیم گرفت گام به میدان نهد در میان یاران امام (ع) برخاست و سخن خود را چنین آغاز کرد:( بندگان خدا، به نبرد قومی برخیزید که انتقام خون کسی را میخواهند که به خویش ستم کرد و بر خلاف کتاب خدا حکم نمود و او را گروه صالح، منکر تجاوز و آمر به معروف کشتند. ولی گروهی که دنیای آنان در قتل او به خطر افتاد، زبان به اعتراض گشودند و گفتند که چرا او را کشتند. در پاسخ گفتیم که به سبب کارهای بدش کشته شد. گفتند: او کار خلافی انجام نداد! آری، از نظر آنان، عثمان کاری بر خلاف انجام نداد. دینارها در اختیار آنان نهاد و خوردند و چریدند. آنان خواهان خون او نیستند؛ بلکه لذت دنیا را چشیدهاند و آن را دوست دارند و میدانند که اگر در چنگال ما گرفتار شوند، از آن خوردنیها وچریدنیها باز خواهند ماند...)
او همچنین در ادامه به نکوهش سربازان برای پیوستن به خاندان بنی امیه و همچنین اشاره به حقه بازی عمروعاص پرداخت.
واکنش شرکت عمار در سپاه علی (ع)
شخصیت عمار و سوابق انقلابی او امری نبود که بر اهل شام پوشیده باشد. گفتۀ پیامبر اکرم (ص) در بارۀ او عالمگیر شده بود. آنچه بر مردم شام تا حدودی پوشیده بود شرکت عمار در سپاه امام (ع) بود. وقتی خبر شرکت احتمالی او در سپاه علی (ع) به درون سپاه شام نفوذ کرد، کسانی که تحت تاثیر تبلیغات مسموم معاویه قرار گرفته بودند، در صدد تحقیق بر آمدند. یکی از این افراد شخصیت معروف یمنی ذوالکلاع بود که در بسیج کردن قبایل حمیری به سود معاویه فوق العاده مؤثر بود. اکنون نور حق بر قلب او تافته بود و میخواست حقیقت را دریابد. لذا تصمیم گرفت با ابونوح، یکی از سران قبیله حمیر، که در کوفه سکنی داشت و در سپاه امام (ع) شرکت کرده بود، تماس بگیرد. اما در آن دیدار به علت حضور عمروعاص، ابونوح از پاسخ به اینکه عمار با آنان هست یا نه، سر باز زد.
پس از آن عمروعاص که از یکی از جاسوسان خود در سپاه علی (ع) متوجه حضور عمار در سپاه امام شد، تصمیم گرفت با او ملاقات کند. در این ملاقات عمروعاص تلاش کرد که عمار را یا متقاعد به حضور در سپاه معاویه کند یا منصرف از جنگیدن؛ چرا که میدانست اگر ذوالکلاع و برخی دیگر از سرداران معاویه از حضور او در سپاه حضرت علی (ع) با خبر شوند به معاویه پشت میکنند؛ به خصوص ذوالکلاع که سپاهش اکثریت را داشت. اما نتوانست این کار را انجام دهد.
البته از بخت معاویه و عمروعاص بود که ذوالکلاع قبل از عمار به قتل رسید، چه بسا اگر بعد از شهادت عمار یاسر او زنده بود، دیگر عمروعاص نمیتوانست با حرفهای بی اساس خود او را فریب دهد و خود او در میان سپاه شام مشکل بزرگی برای معاویه و عمروعاص میشد. لذا پس از کشته شدن ذوالکلاع و شهادت عمار یاسر، عمروعاص خطاب به معاویه گفت: من نمیدانم به قتل کدام یک از آن دو باید خوشحال شوم، به قتل ذوالکلاع یا عمار یاسر؟ به خدا قسم اگر ذوالکلاع بعد از قتل عمار یاسر زنده میبود تمام اهل شام را به جانب علی (ع) باز میگرداند.