نویسنده:زینب عبادی

امام سجاد (ع) فرمود:
«اَلا وَ اِنَّ اَبغَضَ النّاسِ اِلیَ اللهِ مَن یَقتَدی بسُنَّةِ اِمامٍ وَ لا یَقتَدی بِأعمالِهِ.[1]»
«هشدار که منفورترین مردم نزد پروردگار، کسی است که شیوهی امامی را پیروی کند ولی از سیرهى عملی او پیروی ننماید.»
* * *
برای «چگونه بودن» نیاز به الگو داریم و نقش الگو در تربیت، چنان روشن است که نیازی به بیان و توضیح نیست. آنچه در این الگوگیری و اسوهیابی و تأسّی به اخلاق اولیای الهی کارساز است، آشنایی با جزئیات صفات و رفتار آنان است، نه کلّیات.
خوشبختانه در کتب حدیث و سیره، نمونههای رفتاری پیامبر (ص) و امامان (ع) به صورت ریز و جزئی آمدهاست که آشنایی با آنها بسیار سودمند بوده و گامی در جهت خودسازی و تعالی بخشیدن به جامعه است. انسان در دید ژرفنگر اسلام، بیابانگردی سرگردان و گمگشتهای در تاریکزار زندگی نیست. او کشتی شکستهای شوربخت و ناامید و اسیر موجهای بیمزا و هراسآفرین نمیباشد. بلکه موجودی مسئول است که با مقصد و مقصودی مشخص، با زاد و توشهای کامل و راهنمایانی درونی و برونی به سفری پرداخته که از صحرای عدم آغاز میشود و تا باریافتن به لقای الهی ادامه دارد. تمامی نیروهای خلقت، انسان را در این سفر، صادقانه یاری میکنند و خداوند با لطف بیکران خویش، از راههای گوناگون به «هدایت» پرداختهاست و بهترین جایگاه جاودانه را در سرای آخرت برای او مهیا کردهاست.
انسان برای به دست آوردن نیکبختی خویش و سعادتمندی جامعه و رضایت خداوند، باید در طول این سفر چگونه زیستن را بیاموزد و این آموزهها را در زندگی خویش بهکار بگمارد.
اسلام عزیز برای پاسخگویی بدین سؤال بسیار اساسی، دو شیوه را دنبال کرده است:
الف: بیان احکام و دستورهای زندگی از آغاز تا فرجام
ب: ارائهی الگوهای تربیتی و نمونههای عینی کمال
بر اساس همین شیوهى دوم، در قرآن مجید بارها از پیامبران و دیگر انسانهای والا، سخن به میان آمده و جنبههای الگویی آنان ستایش شده تا دیگران نیز به آنان تأسّی بجویند. در مکتب حیاتبخش تشیع (اسلام راستین) معرفی این الگوهای الهی گستردهتر است و پیشوایان معصوم که بهترین اسوهها و الگوهای زندگیاند، فراروی چشمان باز و دلهای آگاه قرار دارند تا آنان که مسئولیت الهی و رسالت انسانی خویش را درک کردهاند و تصمیم برای رسیدن به چکادهای فرازمند فضیلت و کمال دارند، با درس گرفتن از آنان زیستنی شرافتمندانه که سعادت دنیا و آخرت را تأمین میکند، در پیش گیرند. رسول خدا (ص) و امامان معصوم (ع)، اسوهى بشریتاند و تبعیت عملی از آنان رهنمون کمالجویان است.
پیامبر اکرم (ص) فرمود:
«اَدَّبَنی رَبَّی فَاَحسَنَ تَأدیبی.[2]»
«خداوند مرا تأدیب کرده و ادبم را نیکو ساختهاست.»
* * *
ویژگی مهم سیرهى معصومین (ع) در این است که مورد پسند و قبول پروردگار بوده و با اطمینان میتوان از آن پیروی کرد.[3]
اکنون قصد ما بر این است که به عنوان نمونهای از دریای مواج و گرانقدر روایات، بتوانیم در هر شمارگان بخشی از فضیلتهای امام زمان (عج) خود را بشناسیم، تا با معرفت بیشتر، بهتر بتوانیم مقدمات ظهور آن حضرت را فراهم کنیم إن شاءالله.
«عدالت جهانی»
قالَ رَسُولُ الله (ص) :
«اِنَّ علیّ بنَ اَبی طالبٍ اِمامُ اُمَّتی...
وَ مِن ولدِهِ القائِمُ المُنتَظَرُ الَّذی یَملاُ اللهُ بِهِ الاَرضَ عَدلاً وَ قِسطاً کَما مُلِئَت جَوراً
وَ ظُلماً.» [4]
پیامبر اکرم (ص) فرمود:
«به راستی که علی بن ابی طالب (ع) امام امت من است...
و قائم (عج) از نسل اوست. آن کس که زمین را از عدالت و مساوات لبریز میکند،
آنگونه که از ستم و بیداد لبریز گشته باشد.»
* * *
از روشنترین مظاهر دولت امام زمان (عج) آن است که جهان آنگونه که از ستم پر شدهاست، از قسط و عدل پر میشود و این مضمون در روایات فراوانی بیان شده و گویای حاکمیت نظام عادلانه و مبتنی بر حق در همه جای عالم است و این خواستهی الهی در دوران حضرت قائم (عج) تحقق خواهد یافت. در دوران ظهور، اصل عدالت در همهى مسائل کلی و فرعی هستی جریان مییابد، به گونهای که هیچ ستمی به احدی روا نمیشود؛ چنان که امام رضا (ع) فرمود:
«خدا به وسیلهى وی زمین را از هر گونه ستمی پاک میگرداند و آنگاه که ظهور کند، زمین به نور او درخشان گردد و قانون عادلانه را در بین مردم رواج میدهد؛ در نتیجه، هیچ کس به کس دیگر ظلم روا نمیدارد.[5]»
منابع:
1- الکافی، 8: 234، ح 312.
2- میزان الحکمه، ج 1 ص 78.
3- مقدمة کتاب چهل حدیث « سیره مهدوی(عج) »، نوشتة سید محمود مدنی
4– کشف الغمه، ج 3 ، ص 328.
5- کمال الدین و تمام النعمة، ج 2 ، ص 372.