وقتی برای خرید بیمه اقدام میکنیم، معمولاً قیمت و نوع پوشش بیمهای اولین مواردی هستند که توجهمان را جلب میکنند. اما در متن بیمهنامه اصطلاحاتی وجود دارد که شناخت آنها بهاندازه مبلغ پرداختی اهمیت دارد. آشنایی با این واژهها کمک میکند بدانیم دقیقاً چه پوششی دریافت میکنیم، در صورت وقوع خسارت چه مبلغی قابل پرداخت است و چه شرایطی بر قرارداد بیمه حاکم خواهد بود.
در ادامه، پنج اصطلاح مهم بیمهای را به زبان ساده بررسی میکنیم.

حق بیمه مبلغی است که بیمهگزار در مقابل دریافت پوشش بیمهای به شرکت بیمه پرداخت میکند. این مبلغ در بیمهنامه مشخص میشود و نحوه پرداخت آن نیز تابع شرایط قرارداد است.
میزان حق بیمه میتواند با توجه به نوع بیمه، میزان ریسک، سرمایه یا تعهدات درخواستی و ضوابط مربوط به هر رشته بیمهای متفاوت باشد. بنابراین، هنگام بررسی قیمت بیمه، بهتر است بدانیم مبلغ پرداختی در ازای چه پوششهایی تعیین شده است.
سقف تعهدات بیمه مشخص میکند شرکت بیمه در صورت وقوع خسارت، حداکثر تا چه مبلغی مسئول پرداخت است. این میزان ممکن است برای هر حادثه، هر فرد یا در مجموع مدت اعتبار بیمهنامه تعیین شود.
برای مثال، اگر خسارت تأییدشده از سقف تعهدات بیشتر باشد، مبلغ مازاد لزوماً از سوی بیمهگر پرداخت نمیشود. به همین دلیل، بررسی سقف تعهدات یکی از نکات مهم هنگام خرید بیمه شخص ثالث، بیمه مسئولیت و سایر بیمههای خسارتمحور است.
فرانشیز به بخشی از خسارت گفته میشود که طبق شرایط بیمهنامه، پرداخت آن بر عهده بیمهگذار یا بیمهشده است. این سهم ممکن است بهصورت درصدی از خسارت یا مبلغی مشخص تعیین شود.
برای نمونه، اگر خسارت ارزیابیشده ۲۰ میلیون تومان و فرانشیز ۱۰ درصد باشد، سهم فرانشیز ۲ میلیون تومان خواهد بود؛ البته مبلغ نهایی پرداختی به سقف تعهدات و سایر شرایط بیمهنامه نیز بستگی دارد.
شناخت فرانشیز کمک میکند برآورد دقیقتری از هزینهای داشته باشیم که ممکن است هنگام دریافت خسارت بر عهده خودمان باشد.
استثنائات بیمهای به خطرها یا شرایطی گفته میشود که طبق قرارداد، خارج از تعهدات شرکت بیمه قرار دارند. به همین دلیل، داشتن بیمهنامه به معنای جبران تمام خسارتهای احتمالی نیست.
این موارد با توجه به نوع بیمه متفاوتاند. برای مثال، در بیمه بدنه خودرو، برخی خسارتها ممکن است تنها با خرید پوشش اضافی تحت پوشش قرار بگیرند. مطالعه بخش استثنائات کمک میکند محدوده واقعی پوشش بیمه را بهتر بشناسیم.
الحاقیه سندی است که برای اعمال تغییرات مورد توافق در بیمهنامه صادر میشود و بخشی از اسناد قرارداد بیمه محسوب میشود. تغییر برخی اطلاعات یا اصلاح شرایط بیمهنامه ممکن است به صدور الحاقیه نیاز داشته باشد.
برای مثال، اگر اطلاعات مشخصی در بیمهنامه نیاز به اصلاح داشته باشد، باید از مسیر تعیینشده توسط شرکت بیمه اقدام کرد تا تغییرات بهصورت رسمی ثبت شوند.
شناخت این پنج اصطلاح بیمهای، درک متن قرارداد را سادهتر میکند. پیش از نهایی کردن خرید بیمه، بهتر است مبلغ حق بیمه، سقف تعهدات، میزان فرانشیز، استثنائات و اطلاعات درجشده در بیمهنامه را با دقت بررسی کنیم.
در نهایت، بیمهنامه فقط یک رسید پرداخت نیست؛ قراردادی است که حدود تعهدات طرفین را مشخص میکند. هرچه با اصطلاحات بیمهای آشناتر باشیم، بهتر میتوانیم پوشش موردنیازمان را انتخاب کنیم و از شرایط قرارداد آگاه باشیم.