دکتر شفیعی کدکنی در شاعر آینه ها چند مقاله ارزشمند پیرامون سبک هندی و به ویژه سبک بیدل و بیدل شناسی را به همراه گزیدهای از غزلیات و رباعیات او ارائه کرده است، که راهنمای بسیار خوبی برای درک ظرایف شعر بیدل دهلوی است.
شاید نام بیدل در میان شاعران فارسی زبان در ایران چندان پرآوازه نباشد ولی با کلیدهایی مانند تصاویر پارادوکسی ، حس آمیزی ، وابسته های عددی ، تجرید و تشخیص و همچنین معرفی فرهنگ تداعیهای بیدل که دکتر کدکنی در اختیار خواننده قرار داده اند و همچنین گزینش 282 غزل و شصت رباعی از میان انبوه (حدود صد هزار بیت ) اشعار بیدل ، گامی در معرفی این شاعر برداشته شده است.
کتاب «گزیده دیوان بیدل» به گزینش محمد کاظم کاظمی، شاعر و نویسنده افغانستانی است. این کتاب حاوی گزیدهای از غزلها، تکبیتها، رباعیها، قصیدهها و دیگر قالبهای شعر میرزا عبدالقادر بیدل شاعر بزرگ زبان فارسی است.
گزیده دیوان بیدل حاصل دقت نظر 25 سالهی محمد کاظم کاظمی است. بنابراین اگر فقط قصد آشنایی نسبی با سبک بیدل را داریم، به جای مطالعه دیوان کامل بیدل میتوانیم از این گزیده بهره ببریم. همچنین کتاب «کلید در باز» از همین نویسنده هم در گرهگشایی غزلیات بیدل مفید است.
مجموعه دو جلدی غزلیات بیدل با تصحیح و تحقیق سیدمهدی طباطبائی (عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدبهشتی) و علیرضا قزوه (شاعر نامآشنای معاصر) تیر ماه 1400 توسط انتشارات شهرستان ادب منتشر شد. در این تصحیح انتقادی غزلیات بیدل، از چهار نسخه خطی که همگی آنها از منظر نسخهپژوهی اهمیت فراوانی دارند، استفاده شده است. این نسخههای خطی عبارتاند از: نسخه گنجبخش، نسخه علیگر، نسخه رامپور، نسخه پتنا.
این مجموعه آخرین و بهروزترین تصحیح از غزلیات بیدل دهلوی است.
ادامه مطلب آشنایی با بیدل دهلوی