"شری؟ حیف اسم قشنگ خودت نبود؟ آخه شری هم شد اسم؟ ببین تو باید وقت بگذاری بهشون یاد بدی، از فرهنگ ایرونی بگی، از شاهنامه بگی، از این دو هزار و پونصد سال بگی. تاریخ آمریکا رو بچلونی میشه دویست سال. به خدا این غربیها عاشق ایرونن، عاشق فرهنگ ایرونن، عاشق دختر ایرونین، تو هم که ماشالا چش و ابرو مشکی..."ادامهاش را میتوانید حدس بزنید، پیدا کردن شوهر آمریکایی چشم آبی که عاشق قرمه سبزی شود، رقص باباکرم یاد بگیرد و دستش را بگیرم ببرم ایران و در عیددیدنیها بگوید عید شما مبارک و مهمانها عشق کنند که چقدر لهجهاش بامزه است.
ما، یک قصههایی شنیده ایم، از کسانی که قصههایی را شنیدهاند و همین یک کلاغ چهل کلاغ را با غرور ملی بریزید داخل میکسر محصولش میشود تفکری که در ادامه میخوانید. غربیها، فرهنگ ندارند، چون فرهنگ ندارند عاشق فرهنگ ما هستند و گم شدهی اجتماع تازهتاسیسشان را در کباب چنجه، پستهی دامغان و صدای گوگوش پیدا میکنند. غربیها عاشق دختر ایرونیاند چون چشم و ابرویش مشکی است و کم دیدهاند و دختران بلوند میمیرند واسه پسر سبزه ایرونی.
ریشهی این قصه بافیها برای من کمبود عزت نفس وطنی ماست. نژادپرستی پنهان درون ماست که خودمان را خوب نمیدانیم و از آنجایی که غربیهای بور را نژاد برتر جهان میدانیم، خودمان را از دریچهی چشم آن ها میبینیم و تاییدطلبیمان را ارضا میکنیم. از چشم "آنها" ما خوبیم. از نگاه "آنها" ما جذابیم، خواستنیایم، دلرباییم. این شکل تفکر وقتی آَسیب بزرگی میزند که مهاجر ایرانی، به کشور غربی وارد میشود. هر قدر هم که این مهاجر، تجربهی سفر به کشورهای متفاوت را داشته باشد باز هم در این روند، تازه نفس است. مهاجر، مسافر بوده است و مسافر هیچ جا چمدانش را باز نکرده است و میخی به دیوار نکوبیده است که تابلویی بیاویزد و اسمش را بگذارد خانه.
اولین چیزی که دل مهاجر را میلرزاند، پذیرفتن این واقعیت است که هر قدر این موقعیت برای خودش یگانه و منحصر به فرد است، برای جامعه ی مقصد امری است روتین. جامعهی غربی، پذیرای مهاجران زیادی از سراسر جهان بوده و این مهاجر جدید، نه اولی است و نه آخری. مهاجر، با پیشفرض این که چقدر شخصیت ویژهای است پا به اجتماع جدیدش میگذارد و از عدم دریافت توجهی که انتظارش را همین تفکرات خودپسندانه ساخته است، دلسرد میشود. احساس طردشدگی میکند و خشم وجودش را میگیرد که کجایند آن غربیهای تحسینکننده ی شرق.
یک سال گذشته در استودیوی سه بعدی دانشگاه کار کردهام. گوشه ی امن دانشکدهی هنر که پر است از بچههایی که سرامیک درست میکنند، شیشه گری یاد میگیرند و مجسمه میسازند. استودیوی سرامیک، کارگاه یک روزهای برگزار کرد و قرار شد که قابلمه پارتیای هم در حاشیه به راه باشد تا غذاهایمان را تقسیم کنیم. استامبولی پلو درست کردم. با فلفل سیاه، زردچوبه و دارچین. انتظار داشتم ظرف خالی را به خانه بیاورم. تفکر این که جامعهی غربی مشتاق امتحان کردن غذای شرق است. دست و دهان ملت را دنبال میکردم، پیتزاها، مرغ سوخاری و گوشت قلقلیها به سرعت تمام شد و همکارم گفت "شری، برنجت عالی بود، با سس کچاب خوردم." کچاب؟ چطور توانستی این قطعه بهشت هنری را با سس شیرین خراب کنی. شهرزاد درونم غمگین شد، اما شری خودش را جمع و جور کرد و به این فکر کرد شاید استامبولی بهترین طعام برای یک قابلمه پارتی آمریکایی نباشد.
