
احساس شرم، گناه، درماندگیای که گاه حتی از زنده بودن داریم، ممکن است چنان به جانمان رسوخ کند که هزار بار مرگ طلب کنیم.
یک
خرداد ۷۶ بود. خانهی مادرجون در همدان، روبروی سر در ورودی دانشگاه بوعلی بود. تجمعات دانشجویی و تظاهرات پر خشونت آن دانشگاه، درست زیر پنجرهی خانهی مادرجون بود. من هشت ساله، شبها میرفتم بالا پشتبام و با چشمهای پر از اشک، کتک خوردن و دستگیر شدن دانشجویان بیگناه را تماشا میکردم. هر چند وقت یک بار مادر و پدر، در حیاط پشتی را باز میکردند و ملت را پناه میدادند. ولی مگر حیاط ما گنجایش یک دانشگاه آدم را داشت؟
دو
دانشجوام و عاشورای هشتاد و هشت است. خیابان انقلابیم خانوادگی. جمعیت معترض بین کوچهها قیچی شدهاند. بقایای ریههای پر از گاز اشک آور و دود، کتفها و سرهای شکسته، پخش و پلاییم و حیران در کوچهها. ماشین پلیسی نیست. پسر جوانی، در میانهی دعوای لفظی با رهگذری، شعار سر میدهد. رهگذر لباس شخصی در جواب عربده میکشد تخم داری واستا! به چشم برهم زدنی، پسر جوان را میکنند در یک سمند سفید و میروند. مجال عکسالعمل برای هیچ کدام از تنهای کتکخورده نمیماند.
سه
هواپیما را میزنند. این طرف اقیانوسیم. با چشمهای پفکرده میروم دانشگاهی که هیچ ایرانیای جز من ندارد که حتی برای بازماندگان شمعی روشن کنیم. در رنج خویش هم یگانه نیستیم.
چهار
جرج فلوید، مرد سیاهپوست، زیر دست و پای پلیس سفیدپوست امریکایی جان میدهد. هشتگ میزنند. هشتگ میزنیم. وطن، کش آمده تا زیر گوشمان، اینور اقیانوس. در رنج بیگناهی نژادپرستی همدلیای میدهیم که در سقوط هواپیما نگرفتیم. کنشگری، تا سطح هشتگ و بازانتشار اخبار است.
پنج
سر بابک خرمدین را در اکباتان پیدا میکنند. شمارهی بابک را در گوشیام. هشتگ هم نمیزنیم. در سوگ مرگ انسانیت، گریه هم نمیکنیم.
ششم
کلیسای نوتردام میسوزد. راستیهای افراطی کنگره را میگیرند. کرونای جهشیافته دنیا را زیر و رو میکند و بوم! طالبان در افغانستان میتازد.
هشتگ نمانده. کمپین امضا نشده هم. پست سانتیمانتال، کاریکاتور، پوستر، خبر، هیچ و هیچ و هیج نمیتواند انسانیت را برگرداند.
هفتم
کنشگری، از همیشه سختتر است. زندگی مهاجرانه در جریان است و درماندگی تمام سوراخهای همدلی را پر میکند. بیحس شدهایم. اخبار در برابرمان میسوزاند و هشتگ زدن از همیشه کماهمیتتر به نظر میآید.
بین اندوه انفعال و درماندگی بیچارگی میگردیم و از زنده بودنمان شرمندهایم.