
تصویری انتزاعی را بر صفحهی سفید انداختن دانی چیست شهریار؟

فرض کن، ما، از همان فسقلان کودکی، شروع میکنیم به جمع کردن تصاویر و الگوهایی که دوست داریم. لابد اول از خوردنیها شروع میشود.

دلمههای گوجهفرنگی دستپخت مامان. توی دل گوجهها را خالی میکردیم و مادهی دلمه را، تا کمی پایینتر از لبهی گوجه پر میکردیم، که وقتی پلویش دم کشید، از لبهی دلمه بیرون نزد. من عاشق مچ کردن در گوجههای دلمه بودم. هر گوجهای باید به کلهاش وصل میشد.

لابد بعدش، طعمها را جمعآوری میکنیم. طعم ربانار، تردی برگ مو.
قدم بعدی، تجربهی جویدن است و بوییدن.

عصارهی گوشت زیر زبان، بوی سماق و پلوی اعلا. جمعهها با کباب. یادتان هست که؟
این کشف و شهودی که مینویسم اول و آخر ندارد در جهان اکتشاف انسانی. ترتیبی که در نظرم آمد چنین است.
بعدتر، با چشمهای ریز تیلهایمان، از دنیا مدام عکس میگیریم.
دستان پدرمان.

طرح ناخنهایش، استقامت انگشتانش.

فکل مادرمان، انحنای ابروهایش. خط سرمه در چشمانش.

طرح قالیای که میبافت. رنگهای زرد و سرخ و سرمهای.
به خاطر میسپاریم، لمس کردن را. انگشت میکشیم روی تارهای دار قالی. روی دانههایی که مامان پود کرده است.

حمایت و گرمای دستان پدر.

دست میکشم به پیشانی پدر. خطوط پیشانیاش را دنبال میکنم. میگویم بابا، یه نفر با یه قاشق روی پیشونیت خط انداخته. مثل طرحهای روی حلوا.

بامیهها را فشار میدهم. شهدشان بیرون میآید. روی زبانم میریزم. شکر و شیرین.

عکس میگیرم. از عروسک گربهی مخملی در دستم.

عکس میگیرم از جوجههای کپل زرد روی دیوار.

من، ثبت میکنم. از روزی که چشم به دنیا باز کردم. از این تولد یک سالگیام. از عروسک کاموایی روی دیوار که پنج سال بعدتر بارها و بارها در حیاط خانهی مادرجون چالاش میکنم.
من گوش میسپارم.

به اولین موسیقیهایی که در کودکی شنیدهام. در خانهی فرهنگی ما، خبری از لیلا فروهر و اندی نبود. مدام محمد نوری، شاملو و سیما بینا.

من با تامام این خرده تصاویر، طعمها، آواها، لمسها و بو کشیدنها، حافظهی عاطفیام شکل گرفت. با حجم بزرگی از ناخودآگاه، که حتی بهش دسترسی ندارم. الگو ساختم. از مرد ایدهآل. زن ایدهآل. رابطهی ایدهآل. خانهی ایدهآل. شغل ایدهآل.
برگردیم به پروژکتور.
تامام این آجیل دریافتی از جهان، که توانستم فقط اندکی از زیر سه چهار سالگیام را لیست کنم را گوشه ذهن داشته باشید، گسترشاش دهید به سی و دو سال. مسافرتها، ملاقاتها، بوسهها، خلقها و شکستها.
من تصویری از ایدهآلهای متفاوت در زندگی دارم.
اسلاید «رابطه کاری موفق»، «دلبند موقر و مهربان»، «شهرزاد محشر چهل ساله»، «شری مامان»، «استاد محبوب»و هزار و یک الگوی دیگر.
خب. حالا شهریار، میخواهم تو هم همراه من شوی. تو و اهل کاخ و لویال لاوندر و مسافر و هایزنبرگ کبیر.
فکر کن. نفس بگیر و فکر کن. چند بار به شب دلباختهای؟ شب را استعاره بگیر از آن شابلون محشری که از هر شکل از روابط انسانی در سر داری.
چند بار با آدمها ملاقات کردهای. فکر کردهای خودش است. این استادم دقیقن مرا میفهمد. بعد اسلاید استاد محبوب را بر پیکره، روان و رفتارهای او پروژکت کردهای؟
او ایستاده. تو به تماشای نسخهی محشری که تامام عمر آرزویش را کردهای.
چند بار، به گاه عبور از کنار انسانها، ماتات برده که، اوف، این است نیمهی گمشدهی من. اسلاید نیمهی گمشده را رویش پلی کردهای. او را چنان که خود میخواهی، دیدی.

من آما، اسلایدها را دیگر بر این و آن نمیافکنم. من، بر پذیرش حقیقت توانا هستم.
تو چه کردی با شابلونهایت؟
آدمی به امید زنده است، آری.
آدمی زمین میخورد از پروژکت کردن ایدهآلها به انسانهایی سراسر تقصیر و چاله و چوله مثل خودش.
آدمی باس، مراقب گلاش باشه، ولی بدونه این یه گله. نه تموم گلستونی که آرزوش رو داشته.
